Yumurtalık kanseri neden olur?

Kadınlarda rahimin her iki tarafında birer adet yumurtalık var; bunlar yaklaşık badem boyutunda, belki biraz daha büyük olabilir. Yumurtalıklar yumurtlamayı üstlenmenin yanı sıra östrojen, progesteron ve testosteron gibi hormonların üretiminden sorumludur. 

Yumurtalık kanseri bir kanser hücresinin yumurtalıkta büyümesi veya yumurtalığa taşınması sonucu gelişiyor. Genellikle karın içine ve pelvise yayılana dek fark edilmiyor. Sinsi gelişen sağlık sorunlarından yumurtalık kanserinin geç fark edilmesi tedavisini zorlaştırıyor. Hayati risk yükseliyor ama moral bozmaya gerek yok. Çünkü tedavisi var.  

Belirtileri

Yumurtalık kanserinin kendine özgü belirtileri var diyemeyiz. Sorun genellikle sindirim ve mesane problemlerine benzeyen belirtilerle geliyor. Böyle olunca başka sağlık sorunlarıyla karıştırılma riski de artıyor.

Belirtiler zamanla artıp azalabilir. Başlıca belirtiler:

Yumurtalıklarda basınç ve şişkinlik hissi

Pelvis bölgesinde ağrı ve acı

Uzun süreli hazımsızlık, gaz ve bulantı

Kabızlık

Sık idrara çıkma

İştah kaybı

Yorgunluk

Bel ağrısı

Ne zaman doktora görünmeli?

Belirtilerden bir ya da birkaçı varsa mutlaka doktora görünmeli. Öncelikle bir jinekoloğa gidilmeli. Jinekolog rahim kanseri riski üzerinde duruyorsa sizi bir onkoloji uzmanına yönlendirebilir. Ailenizde yumurtalık kanseri olan varsa mutlaka konu hakkında doktora bilgi verin. Bu gibi durumlarda doktorunuz gen mutasyonuna bakmak için sizi bir dizi testten geçirebilir.

Yumurtalık kanseri türleri

Yumurtalık kanseri kansere neden olan hücrelerin türüne, bu hücrelerin oluştuğu yere göre farklılık gösterir. Başlıca yumurtalık kanseri türleri:

Yumurtalık dışında gelişen kanserli hücrelere bağlı tür: Bu türe epitelyal tümörler de denir. Bu kanser türünde sorunlu hücreler yumurtalık dışını kaplayacak şekilde, ince bir doku katmanı halinde oluşur. Çoğu yumurtalık kanseri bu türde.

Yumurta üreten hücrelerde başlayan kanser: Germ hücreli tümörler olarak da bilinirler. Genellikle genç kadınlarda oluşuyor.

Hormon üreten hücrelerde gelişen tür: Bu türe stromal tümörler deniyor. Östrojen, progesteron ve testosteron gibi hormonları üreten hücrelerin kanserli hücrelere dönüşmesiyle oluşur. Yumurtalık dokusu içinde gelişir.

Kanserin türünü bilmek önemli; türe göre tedavi süreci değişebilir. 

Nedenleri

Yumurtalık kanserinin belirli bir nedeni yok. Sorun tıpkı diğer kanserler gibi sağlıklı hücrelerin kanserli hücreye dönüşmesi ve aşırı üremesi sonucu gelişiyor. Vücut bu kanserli hücreleri yok edemiyor; çoğalmalarını engelleyemiyor. Bu hücreler birleşerek tümörleri oluşturuyor, çevredeki normal dokulara da zarar vermeye başlıyor. Yayılmacı kanser türlerinde kanserli hücreler tümörlerden ayrılıyor; vücudun farklı bölgelerine taşınıp çoğalıyor. 

Yumurtalık kanserini tam olarak neyin başlattığı bilinemese de bazı belirleyici faktörler olduğu görüşü yaygın:

Genetik yatkınlık ve ailenin sağlık geçmişi: Her kanserde olduğu gibi yumurtalık kanserinde de genetik yatkınlık ve ailenin sağlık geçmişi önemli bir nokta. Ancak tek belirleyici değil. Yumurtalık kanseri geçirenlerin % 10’unun ailesinde yumurtalık kanseri vakası mevcut. Bu bilgi yararlı: Ailesinde yumurtalık kanseri başta olmak üzere kanser vakası olan kişiler erken tanı ve tedavi için bir adım önde diyebiliriz.

Doğum yapmamış olmak: Hayatı boyunca hiç doğum yapmamış kadınlarda yumurtalık kanseri riski daha fazla. Öte yandan gebeliği önleyici ilaçlar da yumurtalık kanseri riskini azaltıyor. 

Hormonlar: Hormonlar yumurtalık kanserini engellemede kritik önemde. Çoğu kadınlık hormonu kansere karşı koruyucu özellikte. Ancak menopozla birlikte azalan kadınlık hormonları yumurtalık kanseri gelişimini engellemeye yetmiyor. Bu nedenle menopoz döneminde kadınlara çeşitli kadınlık hormonları veriliyor. Bu takviye bile yumurtalık kanserini durdurmaya yetmeyebilir. Yalnızca östrojen verilen kadınlarda yumurtalık kanseri gelişebilir.  Bu durumun önüne geçmek içinse östrojen hormonuyla birlikte progesteron hormonu da almak gerekiyor.