Yüksek ateşe nasıl ilk yardım yapılır?

İnsan vücudunun normal ısısı 36.5C. Ancak pek çok nedene bağlı olarak bu ısı artabilir. 40C üzerindeyse de hayati risk barındıran ciddi bir olaya dönüşebilir. Yüksek ateşte ilk yardımın asıl amacı vücut ısısının düşürülmesi. Bir başka deyişle; ısının vücut dışı ortama aktarılmasıdır. Çünkü bildiğimiz üzere yüksek ateş ciddi sonuçlar doğurabilir hatta hastanın hayatını kaybetmesine bile neden olabilir. Bu durumda acilen ilk müdahale yapılmalı ve vücut ısısının normal seviyeye olabildiğince yaklaştırılmalı. Bakalım yüksek ateş için uygulanan ilk yardımda nelere dikkat edilmeli.

Örtüleri kaldırın. Ateş yükselirken üşüme hissi artar. Bu nedenle hastaların çoğu üstelerini örter. Ancak bu yapılan büyük bir hatadır. Çünkü hastanın üzeri ne kadar kalın örtülüyse ateşi de o kadar çok yükselir. Bu nedenle hasta yataktaysa üstüne çok şey örtülmemeli, örtüler kaldırılmalı.

Giysilerden kurtulun. Örtüleri attık. Ancak hala ateş yüksekse bu defa da kıyafetlerden kurtulmalıyız.  Bu şekilde vücudun daha hızlı soğumasını sağlarız. Merak etmeyin üşümezler. Bunun bir zararı da yoktur. Bu nedenle bebeğinizde yüksek ateş varsa kıyafetlerini tamamen çıkartmaktan çekinmeyin.

Islatılmış pamuk ya da bez koyun.  Koltuk altları ve kasıklar gibi büyük atardamarların yüzeysel olarak geçtikleri yerlere ılık suyla ıslatılmış büyük pamuk parçaları ya da bezler yerleştirmek ateşi düşürmenize yardımcı olacaktır. Ancak burada önemli olan bir nokta var ve bu nokta genellikle yanlış olarak biliniyor. Kullanılan su, mutlaka olağan vücut sıcaklığında olmalı. Soğuk suyla ıslatılmış pamuk ya da bezlerin uygulanması özellikle küçük çocuklarda ve bebeklerde titreme oluşturabilir; bu da ateşi yükseltir.

Hastayı ılık suya sokun. Özellikle çocuklar için çok kullanılan bu yöntemi hepimiz biliyoruz. Ancak daha önce de söylediğimiz gibi ateşi düşürmede mutlaka ılık su kullanılmalı. Hatta su, olağan vücut ısısında neredeyse aynı olmalı. Çünkü birden soğuk suyun içine giren hasta şoka girebilir.

Su ihtiyacını karşılayın. Ateşi yüksek insanların nasıl terlediğini hepimiz görmüşüzdür, hatta bu olay kendi başımıza da gelmiştir. Buradan da anlaşıldığı üzere ateş ciddi kaybına neden olyor. Susuz kalmak da başka sorunların davetiyesi. Bu nedenle vücudun susuz kalmamasına dikkat etmek şart. Yüksek ateş nedeniyle bir hastaya ilk yardım uyguluyorsanız bol bol su içmesine dikkat edin. Hasta eğer çocuksa iyice sulandırılmış meyve suları ya da çorbalar işinize yarayabilir.

Hareketi azaltın. Hareket etmek vücut ısısını arttırır. Zaten yüksek olan vücut ısını daha da arttırmamak için hareketten kaçınmak şart. Ancak bazı çocuklar ateşli olsalar bile, hareketli olmaya devam ettiklerinden ateşleri zor düşebilir. Bu nedenle bu maddeye de dikkat etmeli.

Oda ısısının ayarlayın. Hastanın bulunduğu odanın fazla ısınmaması gerekir. 20 – 21.1 0C arası yüksek ateşle mücadele eden bir hasta için ideal. Klima ya da vantilatörle ısı bu arada tutulabilir. Ayrıca, oda hava akımına maruz kalmamalı ya da hasta açık bir pencerenin yanında da bulundurulmamalıdır.

Havale geçirenlere ilk yardım nasıl yapılır? 

Ateşin hızla yükselmesi bazı kişilerde ateşli havale denen bilinç kaybı, katılaşma ve istemsiz kasılmalara yol açabilir. Bu durumlardaysa daha acil bir müdahale gerekir. Ilık suyla ıslatılmış bez ya da duş büyük ölçüde ateşi düşürür. Ancak bu aşamaya gelmemek için daha önce saydığımız önlemlerden almanız şart.

Bu durum ürkütücü olabilir. Hele bir de çocuğunuzun başına geliyorsa. Ancak sizin sakin kalabilmeniz çok önemli. Öncelikle hastayı yere yatırıp yanında kalın, onu ayıltmaya ve hareketlerini engellemeye çalışmayın. Vücudunu şok pozisyonuna getirin. Başını yana çevirin. Böylece kusma durumunda kusmuğun soluk borusuna kaçmasını önleyebilirsiniz.