Yaşlıların beslenmesini etkileyen 10 faktör

Yaşlı bir bireyin beslenme düzenini etkileyecek birçok faktör mevcuttur. Kalsiyum, lif, protein ve diğer besinleri tüketmeniz artık daha önemli olsa da bu besinleri yeterli miktarda tüketmek konusunda zorluklarla karşılaşabilirsiniz. Yaşlı bireylerde beslenme; çeşitli ilaçlar, psikoloji, sosyal yaşam ve hayat tarzı gibi birçok faktörden etkilenir.

Maddi Durum

Yeterli miktarda besinin maliyetini karşılayamamak yaşlı bireylerin beslenme düzenini etkileyen faktörlerden biridir. Gelirinizin büyük bir bölümünü yiyecek alışverişine harcamak; elektrik, su, ısınma, kira, ilaç ve sağlık hizmetleri gibi kalemlerin masraflarını arka plana atmanıza sebep olabilir. Böyle bir durumda, aşevleri gibi yerel yardım kuruluşlarından, ya da devletten beslenme yardımı alabilirsiniz.

İştah

Yaşlı bireylerde, iştahsızlık da kötü beslenmenin başlıca sebepleri arasındadır ve iştahsızlığın olası sebepleri hala araştırılmaktadır. Bu duruma, iştah açıcı bazı hormonların üretimindeki azalmanın ya da merkezi sinir sistemindeki bazı sinir taşıyıcılarının miktarındaki azalmanın sebep olduğunu öngören birkaç teori mevcuttur. İştah, ayrıca, ilaçlardan ve bazı diğer faktörlerden de etkilenebilir. Eğer iştahsızlık yaşayan  yaşlı bir bireyseniz veya ailenizde böyle birisi mevcutsa, bir doktora başvurmalısınız.

Diş Sağlığı

Yaşlı bir bireyin diş sağlığı, beslenme düzenini önemli ölçüde etkileyen bir faktördür.  Diş sağlığı problemleri, takma dişlerin yerine oturmaması, diş eksiklikleri gibi sebepler besinleri çiğnemeyi zorlaştırabilir. ABD Ulusal Beslenme ve Fiziksel Aktivite Merkezi’ne göre, ABD’de yaşayan düşük gelirli yaşlı bireylerin neredeyse yarısı bütün dişlerini kaybetmiştir. Çiğneme problemleri ve yetersiz beslenme gibi problemler yaşam kalitesinde azalma ve genel sağlığın kötüleşmesi gibi sonuçlara yol açabilir.

Yutma Becerisi

Normal seviyede bir yutma becerisine sahip olmanız, yeterli beslenebilmeniz için çok önemli bir faktördür. Besinleri yutarken zorluk çekmek, felç veya çeşitli hastalıkların sonucu olarak ortaya çıkabilir ve yutma problemi yaşayan bireyin hortumla beslenmemesi yetersiz beslenmeye yol açabilir.

Yalnız Başınıza Yemek Yemek

Yalnız başınıza yemek yemek yaşlı bireylerin beslenme düzeninde olumsuz etkilere yol açabilir. Eğer sıklıkla yalnız başınıza yemek yiyorsanız, yemeğinizi başka insanlar ile birlikte yemek, iştahınızın açılmasına ve tükettiğiniz besin miktarının artmasına yol açabilir. En yakınınızdaki huzurevi ile iletişime geçerek yaşlılar için hazırlanmış yemek programlarını bulun ve bu yemeklere katılın ya da ailenizi, arkadaşlarınızı ve komşularınızı yemeğe davet edin.

Zihinsel ve Psikolojik Sağlık

Zihinsel ve psikolojik faktörler de beslenme düzenini etkileyebilir. Depresyon, yaşlı bireylerdeki kilo kaybının en önemli sebeplerinden biridir. Stres ve endişe de ihtiyaç duyulandan daha az besin tüketilmesine yol açabilir. Bunama ve zihin karışıklığı da yaşlı bir bireyin yemek yemeye isteğini ve kendi kendini besleme yetisini  kaybetmesine yol açabilir.

Hastalıklar

Eğer, akut veya kronik hastalıklara sahip yaşlı bir bireyseniz, yetersiz beslenme riski altında olabilirsiniz. Yetersiz beslenme; amfizem, eklem iltihaplanması, Parkinson hastalığı, felç, kanser, tiroid ve idrar bezlerinin çok fazla çalışması veya solunum enfeksiyonları gibi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Alışveriş Yapma ve Yemek Pişirebilme

Alışveriş yapma ve yemek pişirebilme de yaşlı bireyleri beslenme düzenini etkileyen önemli bir durumdur. Evden çıkamayan ya da alışverişe çıkmak için ve yemek pişirmede çeşitli engellerle karşılaşan insanların evlere yemek servisi yapan restoranlardan yemek yemesi onlar için yararlıdır. Evlere servis yapan restoranların fiyatları oldukça çeşitli olsa da bu restoranlarda uygun fiyatlı yemekler de bulunabilmektedir. 

İlaçlar

Çeşitli ilaçlar; mide bulantısı, kusma, ishal, ağızda kuruma, besinlerin yeterli bir şekilde özümsenememesi ve tat ve koku alma duyusunda azalmalar gibi, yaşlı bireylerin beslenme düzenini etkileyecek yan etkilere yol açabilir. Yaşlı bireyler çoğunlukla birden fazla ilaç kullanır ve bu durum, onları yan etkilerle karşılaşma konusunda risk grubu haline getirir.

Tat ve Koku

Besinlerin tadını ve kokusunu alabilme, iştah ve beslenme düzenini etkileyen önemli bir faktördür. Yaşlı bireyler, çeşitli ilaçlar ve hastalıklar sebebiyle tat ve koku alma duyularında azalmalar yaşayabilir. Tat alma duyusunun azalması, tat alma tomurcuklarının sayısındaki azalmaların veya tat alma reseptörlerinin yeteri kadar beslenememesinin sonucu olarak ortaya çıkabilir. 2006 yılının Ocak ayında “Lisansüstü Tıp Dergisi”nin yayınladığı bir çalışmaya göre, tat alma duyusundaki artışlar, yaşlı bireylerin tükettiği besin miktarında artışlara yol açmaktadır.