Yarık damak ve dudak ameliyatı nasıl yapılır?

Yarık damak ve dudak (YDD) anomalisi farklı biçimlerde gelişebilir. Bazı bebeklerde sadece dudak yarığı görülür; bazılarında yalnızca damak yarığı oluşur. Ancak çoğunlukla ikisi birlikte görülür. 

YDD tedavisi operasyonla yapılıyor. Çoğu ebeveyn doğum öncesi ultrasonla öğrenilen bu durumun bebek eve gitmeden düzeltilmesini istiyor. Ancak bu ameliyat zorlu olduğundan genellikle bebeğin en az 3 aylık olması ya da 10 – 12 kiloya çıkması bekleniyor. Bebekler ancak bu dönemde anesteziye ve cerrahi operasyona dayanıklı hale geliyor. Bebeklerin yenidoğana oranla daha büyük olmasıyla operasyonun kolaylaşması, daha düzgün bir estetik müdahale olanağı da önemli. 

Gelelim yapılan cerrahi müdahaleye. Öncelikle ameliyat sorunun türüne göre değişir. Bunlar: 

  • Yarık dudak
  • Yarık damak
  • Kulak tüpü ameliyatı

Yarık dudak ameliyatı

Yalnızca dudak yarığı olan durumlarda uygulanır. Genellikle erkek çocuklarında görülür. Ameliyat için çoğunlukla bebeğin 4 aylık olması beklenir. En geç 1 yaşında yapılır.

Bu operasyonda yarığın iki yanına açılan kesilerle kas onarımı yapılır. Ayrıca kemik veya doku alımı gerekebilir. Başka bölgelerden kesiler açılabilir. Ağız mukozası ve cilt onarımı ile deformasyon düzeltilir. Burada önemli olan, kas işlevinin doğru çalışabilmesi ve dudağın normal bir şekil alması. Burundaki şekil bozukluğu da aynı biçimde düzeltilir.

Yarık damak ameliyatı

Yarık dudak operasyonuyla aynı yöntem kullanılır. Ancak bu ameliyatta damak birleştirilir. Genellikle kız çocuklarında yalnızca damak yarıklığı görülür. Erkeklerde hem dudak hem de damak yarığına daha sık rastlanır. Bu operasyon için çocuğun en az 5 aylık olması beklenir. Operasyon en geç 15 aylık bebeklere yapılır.

Yarık damak operasyonunda damaktaki yumuşak dokuda kesiler açılır. Bu bölgedeki dokular birleştirilir ve dikilir.

Kulak tüpü ameliyatı

YDD’li çocuklarda kulak sorunlarına sık rastlanıyor; en yaygını orta kulak iltihabı. Bu rahatsızlık uzun vadede sık yinelerse duyma kaybı gelişebilir. Bu nedenle çoğu YDD’li çocuğa kulak tüpü operasyonu da uygulanır. Bu operasyonda kulakta sıvı birikimini önlemek için kulak zarına iki ucu açık küçük bir silindir yerleştirilir. Tüpün bir tarafı dış kulağa diğer tarafı orta kulağa açılır. Bu sayede kulak zarına düşen basınç eşitlenir. Kısaca bu silindir östaki borusunun görevini üstlenir.

Operasyon sonrası bebekler genellikle huysuzlaşır. Bu dönemi olabilecek en hafif şekilde atlatmak için bazı ilaçlar kullanılabilir. Bebeğin kendisine zarar vermemesi için elleri engelleyen bandajlar kullanmak gerekebilir. Yara izine ve iltihaplanmaya karşı dikişler düzenli olarak temizlenir. Kendiliğinden yok olmayan türde dikişler kullanıldıysa ameliyattan 10 gün sonra bu dikişler alınır. Yaraya günde 3 – 5 defa 10 dakikalık masajlar uygulanır.