Varikosel Ameliyatı Kısırlık İçin Tek Çözüm Mü?

Kısırlık problemi yaşayan hastaların %25’i sperm bozukluğundan, % 40 – 50’si sperm bozukluğuna bağlı problemlerden şikâyetçi. Sperm bozukluğu erkeklerde kısırlık etkeni olarak da sınıflandırılıyor.

Sperm kordonundaki kılcal kan damarı ağında oluşan şekil bozukluğuna ve genişlemeye varikosel deniyor. Aynı zamanda testis torbasındaki varisli damar olarak da görülüyor. Varikosel çok yüksek bir ihtimalle testis sıcaklığını arttırarak sperm kalitesini de etkiliyor.

Varikosel kısır erkeklerin %40’ında, bütün erkeklerin %20’sinde gözlemleniyor. Varikosel hastası erkeklerin büyük çoğunluğu normal sperm kalitesine sahip olmalarına rağmen kısırdır.

Varikosel hastalığını genellikle ürologlar belirleyip ameliyat ediyor. Ancak varikosel hastalığını cerrahi operasyonla tedavi etmek meni kalitesini çiftlerin çocuk sahibi olması için gerekli olan düzeye genellikle getirmiyor. Araştırmalara göre varikosel ameliyatı sperm sayısını arttırabilir, düşük sperm hareketliliğini giderebilir ancak kontrollü deneyler hamile kalma oranlarının her zaman arttığını göstermiyor. Muhtemelen sperm sayısındaki artışla hamilelik arasında önemli bir fark bulunuyor. Başka bir deyişle, daha fazla sperm sahibi olmak hamile kalmaya yeterli olmayabilir.

Sperm sayısı 1 cmküp menide 5 milyondan azsa, sperm hareketliliği %30’un altındaysa çiftlerin gebeliği sağlayabilmek için büyük ihtimalle tüp bebek tedavisine (IVF) başvurmaları gerekir. Aslında, çok düşük sayıda sperm sahibi erkekler için cerrahi operasyonla tedavi yöntemi pek de uygun değildir.

Sperm miktarı sadece biraz düşük (15 – 20 milyon) olan erkekler için varikosel ameliyatı daha mantıklı bir seçim olabilir. Bu aralıkta sperm parametresine sahip pek çok çift tedaviye gerek kalmaksızın gebe kalabilir. Ameliyat öncesi kadının da değerlendirilmesi gerekir: kadının tüpleri bloklanmışsa, yumurtlama sorunları varsa erkeğin ameliyat edilmesine gerek olmayabilir. 

Medikal “tedavi” yöntemlerinin etkili olup olmadığını anlayabilmenin en iyi yolu kontrollü deneyler. Bu deneylerde tedavi bazı hastalara uygulanıyor, diğerlerine uygulanmıyor; tedavi edilecek hastalar da rastgele seçiliyor. Daha sonra 2 grubun sonuçları karşılaştırılarak herhangi bir farklılık olup olmadığı gözlemleniyor. Sonuçlara bakalım:

Operasyon yapılan 3 çalışmada gebelik oranı daha düşük belirleniyor,

Operasyon yapılan 3 çalışmada gebelik oranı daha yüksek bulunuyor,

6 çalışmanın meta analizi (pek çok çalışmanın sonuçlarını aynı anda değerlendirmeyi sağlayan istatiksel bir teknik) ameliyatın gebelik üzerinde istatiksel olarak önemli bir etkisinin bulunmadığını gösteriyor.

Araştırmacılar henüz varikosel ameliyatının gebelik üzerinde etkisi olup olmadığı konusunda fikir birliğine varamadı.

Varikosel ameliyatı yaptırmayı düşünen çiftlerin öncelikle iyi eğitimli bir üroloğa ve kısırlık uzmanına görünerek uygulanabilecek yöntemler hakkında kapsamlı bilgi almaları öneriliyor. Varikosel ameliyatı çok ciddi bir ameliyat değil; kolayca iyileşebilir. Ameliyat sonrası ilk 6 – 9 ay içerisinde gebelik olmazsa tüp bebek tedavisine yönelmek gerekebilir.