Vajinit nasıl bulaşıyor?

Vajinit akıntı, kaşıntı ve ağrıyla kendini belli eden bir tür iltihap. Soruna vajinada yaşayan bakteriler veya enfeksiyon neden olabilir. Menapozu izleyen dönemde düşen östrojen düzeyi de vajinit başlatabilir. 

Yaygın rastlanan türlere bakalım:

Bakteriyal vajinozis: Vajinada birden fazla bakteri türü yaşar. Bunlardan birinin aşırı çoğalması vajinite yol açar. 

Mantar enfeksiyonu: Candida Albicans türü mantar enfeksiyona neden olabilir.

Trikomoniyazis: Sorumlusu cinsel temasla yayılan bir pazazit türü. 

Vajinal kuruluk: Menapozdan sonra düşen östrojenle ilişkili. 

Tedavide ilk adım vajinit türünün belirlenmesi.

Belirtileri ne?

Akıntıda renk, hacim, koku değişimi

Kaşıntı, yanma

İlişkide acı

Ağrılı idrar

Hafif kanama

Akıntının niteliği vajinit türünü anlamanızı sağlayabilir. Örnek verelim:

Bakteriyal vajinozis: Gri – beyaz renkte, ağır kokulu akıntı. Çürük balığa benzeyen koku ilişkiden sonra daha belirgin. 

Mantar enfeksiyonu: Başlıca belirtisi kaşıntı. Yoğun kıvamda, beyaz renkte akıntı da görülebilir. 

Ne zaman doktora gitmeliyim?

Vajinada olağandışı herhangi bir belirti görürseniz doktora gitmelisiniz. Özellikle:  

Önceden vajinal enfeksiyon geçirmediyseniz doktor soruna neyin yol açtığını belirleyebilir. Belirtileri tanımanıza yardım edebilir. 

Vajinal enfeksiyon geçirdiniz ama bu defaki biraz değişik geldiyse uzman yardımı şart.

Geçmişte birden fazla partneriniz olduysa, şimdi yeni bir partneriniz varsa cinsel yolla bulaşan enfeksiyon söz konusu olabilir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların belirtileri mantar enfeksiyonuna veya bakteriyal vajinite çok benziyor. 

Mantar enfeksiyonuna karşı ilaç kullandınız ama belirtiler sürüyor. Ateşiniz yüksek. Kötü kokulu akıntınız var. Bu durumda mantar dışında kalan gerekçeleri düşünmek gerekebilir. Veya mantar türü  ilaca dayanıklı olabilir. 

Bekle gör taktiği

Her akıntıda ve yanmada doktora gidin demiyoruz. Önceden vajinal mantar enfeksiyonu geçirdiyseniz, belirtiler bire bir aynıysa buna gerek yok. Doktorun tarif ettiği önlemleri yine uygulayabilirsiniz.   

Bakteriyal Vajinozis

Vajina tıpkı ağız, mide ve bağırsaklar gibi bakterilerin sevdiği bölgelerden. Normalde “iyi” bakteriler “kötü” bakterilerden fazla olunca sorun çıkmıyor. Ancak “kötü” bakteriler kalabalıklaşınca tehlike çanları çalmaya başlıyor. Laktobasil türü “iyi” bakteriler azınlığa düşünce anaerob “kötü” bakteriler vajinozise neden oluyor. 

Bakteriyal vajinit cinsel yolla yayılabilir ama bu bir kural değil. Cinsel temas olmadan da gelişmesi mümkün. Yeni partner edinen – birden fazla partneri olan, rahim içi doğum kontrol yöntemi kullanan kadınlarda bakteriyal vajinozis riski daha yüksek. 

Mantar enfeksiyonları

Candida Albicans bir tür mantar. Normalde kendi halinde. Kimseye zararı yok. Ancak bazen koşullar değişiyor ve mantar yayıldıkça yayılıyor. Çoğu vajinal mantar enfeksiyonu bu türün marifeti. 

Etki alanı vajinayla sınırlı değil. Bedenin nemli başka bölgelerinde enfeksiyon başlatıyor. Ağızda pamukçuk, pişik, isilik buna örnek.

Vajinit yaygın kadın sağlığı sorunlarından. 4 kadından 3’ü yaşamlarının bir döneminde vajinite yakalanıyor. Riski arttıran faktörlere bakalım:

İlaç kullanımı (antibiyotikler ve steroidler)

Diyabet

Hormon değişimleri (gebelik, doğum kontrolü, menapoz)

Köpük banyosu, vajinal kontraseptif, nemli veya sıkı çamaşır, kadın hijyen ürünleri (spreyler ve deodorantlar) mantar enfeksiyonuna neden olmaz ama enfeksiyona yakalanmanızı kolaylaştırabilir. 

Trikomoniyazis: Cinsel yolla taşınan yaygın enfeksiyonlardan. Nedeni tek hücreli parazitlerden Trikomonas Vajinalis. Bu organizma erkekte idrar yolunda, kadında vajinada sorun çıkarıyor.

Bulaşıcı olmayan vajinit: Duş, parfümlü sabun, vajinal sprey, kokulu deterjan ve spermisit (sperm  öldürücü) ürünler alerjik reaksiyon başlatabilir. Vajinal dokularda tahrişe yol açabilir. 

Menapozu izleyen dönemde görülen hormon değişimleri veya yumurtalığın cerrahi müdahaleyle alınması da vajinada yanma ve kaşıntıya neden olabilir.

Komplikasyonlar

Vajinal enfeksiyonlar genellikle ciddi komplikasyonlara neden olmaz. Öte yandan bakteriyal vajinozis ve trikomoniyazis ilişkili erken doğum – zayıf bebek vakaları kaydediliyor. Bakteriyal vajinozis ve trikomoniyazis başta HIV cinsel yolla bulaşan hastalıklara yakalanma riskini de arttırıyor.