Vajinal mantarlar hakkında bilinmesi gerekenler ne?

Vajinal mantar enfeksiyonları vajinal kaşıntı, akıntı ve tahrişe neden olan bir sağlık sorunu.  Oldukça yaygın. Kadınların hemen hepsi hayatlarının bir döneminde bu sorunla karşı karşıya kalıyor. Ancak çoğu durumda bu sayı 1’le sınırlı kalmıyor. Mantar kendini yeniliyor ve tekrarlıyor. 

Vajinal mantar enfeksiyonlarının çoğu yalnızca cinsel yolla bulaşmaz. Ancak bazı türlerin yayılıp çoğalmasında oral ya da genital temas oldukça etkili olabilir. Ama kendiliğinden de gelişebilir. Tedavisi genellikle kolay, ancak mantarınız yıl içerisinde 3 – 4 kere tekrarlanıyorsa daha geniş çaplı bir tedavi gerektiriyor demektir. 

Vajinal mantar enfeksiyonlarının belirtileri ne?

Vajinal mantar enfeksiyonlarının belirtileri hem zaman içinde hem de kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Ancak genel olarak şu belirtilerden bir ya da birkaçını gösteriyorsanız jinekolog doktorunuzla görüşmelisiniz:

Vajina içi ve genital bölgede kaşıntı

Özellikle idrar yaparken ve cinsel ilişki sırasında yanma

Vajina dışında (vulvada) şişlik ve kızarıklık

Vajinal ağrı ve acı

Peynir görünümlü akıntı

Vajinal mantar enfeksiyonları neden olur?

Çoğu vajinal mantarın nedeni Candida denilen bir mantar türü. Ancak bu mantar türünün vajinada bulunması normal hatta gerekli. Tıpkı diğer bakteri türleri gibi Candida da normal koşullarda bir zarar vermez. Aksine bu mantarlar vajinanın doğal pH dengesinin korunmasını sağlarlar. Örneğin Lactobacillus bakterisi ürettiği asitle diğer mantarların çoğalmasını engeller. Ancak Lactobacillus’un az ya da fazla asit üretmesi vajinanın dengesini bozar ve özellikle Candida başta olmak üzere çeşitli mantarların vajinaya zarar verecek kadar çoğalmasına neden olabilir.  Ardından kaşıntı, yanma ve diğer belirtiler ortaya çıkar. 

Vajinal mantar enfeksiyonlarının diğer başlıca belirtilerine bakalım:

Vajinanın pH değerini bozacak ilaçlar (özellikle bazı antibiyotikler)

Bağışıklık sistemi gücünün azalması 

Gebelik

Diyabet

Vajinal pH değerini bozacak temizlik ürünleri

Çoğu vajinal enfeksiyonun asıl nedeni: Candida mantarının Candidas albicans denen bir türü. Ancak bazı durumlarda farklı tür bakteriler de vajinal mantara neden olabilir. Candidas albicans klasik mantar tedavisine oldukça çabuk yanıt verir. Yani tedavisi oldukça kolay ve hızlı. Ancak bazı durumlarda bu bakteriler biraz daha agresif olabilir ve daha uzun ve dikkatli tedavi gerektirebilir. 

Vajinal mantar enfeksiyonu riskini arttıranlar ne?

Vajinal mantarlar doğal yolla kendiliğinden gelişebileceği gibi cinsel yolla da bulaşabilir. Bu nedenle çok eşli kadınlarda vajinal mantar enfeksiyonu riski görece fazladır. Bunun dışında diğer risk arttırıcılara bakalım:

Antibiyotikler:  Vajinal mantar enfeksiyonları sık sık antibiyotik alan kadınlarda daha çok görülür. Özellikle bazı antibiyotikler vajina içerisindeki yararlı bakteri ve mantarların da yok olmasına neden olur. Bu nedenle vajinal mantar enfeksiyonları gelişebilir. 

Artan östrojen seviyesi: Östrojen seviyesindeki yükselme çeşitli vajinal mantar enfeksiyonlarına neden olabilir. Bu nedenle özellikle hamile kadınlarda mantar sık karşılaşılan bir sağlık sorunu. Ayrıca doğum kontrol hapı kullanan veya dışarıdan ek östrojen alan kadınlarda da görülme riski yüksek.

Diyabet: Özellikle tedavi edilmeyen şeker hastası kadınlarda vajinal mantar enfeksiyonları sıklıkla görülür. 

Bağışıklık sisteminin bozulması:  Bağışıklık sistemi vajina içerisindeki mantar ve bakterilerin dengelenmesini ve aşırı çoğalmasını engeller. Ancak özellikle HIV gibi bağışıklık sistemine zarar veren hastalıklarda bu bakteriler durdurulamaz ve aşırı çoğalırlar. Bu durumda da vajinal mantar enfeksiyonları sıklıkla gelişir.