Uyuşturucu Bağımlılığını Önlemek İçin En Doğru Zaman Nedir?

Uyuşturucunun erken yaşlarda kullanılması kişinin ciddi bir bağımlılık geliştirmesi ihtimalini daha fazla arttırır. Uyuşturucular beyin kimyasını değiştirir. Bu durum bağımlılığa ve başka ciddi sorunlara yol açar. Bu yüzden erken yaşta alkol ve uyuşturucu kullanımını önlemek, daha sonra bağımlılığın oluşma ihtimalini azaltır. 

Gençlerin uyuşturucu kullanmaya başlaması; okul değiştirme, taşınma, ailelerin boşanması gibi geçiş dönemlerine denk gelir. Uyuşturucu kullanımını önleyebilirsek, uyuşturucu bağımlılığını da önleyebiliriz. Ergenliğin başlarında, çocuklar ilkokuldan ortaokula geçtikleri zaman, yeni sosyal problemler ve okul problemleri ile karşılaşırlar. Bu süreç boyunca çocuklar sigara ve alkol gibi maddeleri kullanmaya başlamaya müsait olabilirler. Gençler liseye başladıklarında kendilerinden büyük gençlerden uyuşturucu temin edebilir ya da uyuşturucu kullanılan ortamlarda uyuşturucu kullanmaya başlayabilir.

Aynı zamanda, gelişimlerinin normal parçası olan yeni bir şey deneme ya da riskli bir şey deneme arzusu gibi davranışlar gençlerin uyuşturucuyu deneme eğilimlerini arttırır. Bazı gençler uyuşturucu kullanma deneyimini arkadaşlarına anlatarak onları uyuşturucu kullanmaya teşvik edebilir. Bazıları da stereoidler gibi uyuşturucuları kullanınca görünüşlerinin ya da atletik performanslarının iyileşebileceğini ya da alkol ve ecstasy (MDMA) gibi maddelerin sosyal ilişkiler kurarken yaşadıkları gerginliği azaltacağını düşünebilirler.

Henüz muhakeme ve karar verme yeteneği gelişmemiş olan gençlerin var olan riskleri değerlendirmeleri ve uyuşturucu kullanımı ile mantıklı kararlar vermeleri zor olabilir. Uyuşturucu ve alkol kullanımı beynin motivasyon, hafıza, muhakeme, öğrenme gibi önemli bölümlerine zarar verir. Bu yüzden alkol ve diğer uyuşturucuları kullanan gençlerin aile ve okul problemlerinin olması, derslerinin başarısız olması, sağlık problemlerinin ( akıl hastalığı da dahil olmak üzere) olması ve suç işlemeleri şaşırtıcı değildir. 

Günümüz verilerine göre uyuşturucu kullanma yaşı 12’ye düştü. 

Bilimselliği Doğrulanmış Programlar Gençlerin Uyuşturucu Bağımlılığının Önüne Geçebilir mi?

Evet. Bilim tarafından doğrulanmış olması bu programların güncel bilgiye dayanarak mantıklı bir şekilde tasarlandığı ve dikkatle test edildiği anlamına gelmektir ve bu programlar sayesinde olumlu sonuçlara ulaşılmıştır. Bilim adamları, risk ve aile, okul, toplum gibi koruyucu faktörleri olumlu bir şekilde dengeleyen bir dizi program geliştirdi. Araştırmalar bilimselliği doğrulanmış programların Ulusal Uyuşturucu Bağımlılığı Kurumu’nun (NIDA) ‘’Çocuklar ve Gençler arasında Uyuşturucu Kullanımını Önlemek: Aileler, Eğitimciler ve Toplum Liderleri için Araştırmaya Dayanarak Hazırlanmış bir Rehber’’ adlı yayınında adı geçen programların gençlerin sigara, alkol ve yasa dışı uyuşturucu kullanımlarını önemli derecede azalttığını görmüşlerdir.

Bilimselliği Doğrulanmış Uyuşturucu Kullanımını Önleme Programları Nasıl İşler?

Bu önleme programları, koruyucu faktörleri arttırır ve uyuşturucu kullanımının risk faktörlerini yok eder ya da azaltır. Bu programlar çeşitli yaş grupları için tasarlanmıştır. Okulda ya da evde bireysel olarak ya da grup programları olarak düzenlenebilir. 3 tür program vardır:

  • Evrensel programlar okullarda okuyan ya da bir toplulukta bulunan bütün çocukların ortak risk ve koruma faktörlerine hitap eder. 
  • Seçmeli programlar uyuşturucu kullanımı ile ilgili daha fazla risk altında bulunan çocuk ya da genç gruplarını hedefler. 
  • Belirli grup için hazırlanmış programlar uyuşturucu kullanımına çoktan başlamış olan gençler için tasarlanmıştır.

Uyuşturucu Kullanımının Azaltılmasında Bütün Bağımlılığı Önleme Programları Etkili Midir?

Bilimselliği kanıtlanmış madde bağımlılığını önleme programları okullar ve topluluklar tarafından uygun bir şekilde uygulandığı zaman, alkol, sigara ve uyuşturucu kullanımında azalma olduğu görülmüştür. Böyle programlar öğretmenlere, ailelere ve sağlık uzmanlarına gençlerin uyuşturucu kullanımının riskleri ile ilgili algılarını şekillendirebilmelerine yardımcı olacaktır. Pek çok olay ve kültürel faktör uyuşturucu kullanma eğilimini etkilerken gençlerin uyuşturucuyu zararlı olarak algılaması onların uyuşturucuya başlama ihtimalini azaltacaktır. Uyuşturucunun zararlı olduğu algısı arttıkça uyuşturucu kullanımı azalır.