Uyuşturucu Bağımlılarına İlk Yardım Nasıl Yapılır?

Uyuşturucu bağımlılığı, bir ilacın ya da uyuşturucunun yanlış kullanılması ya da aşırı dozda kullanılmasıdır. Bu makale aşırı dozda uyuşturucu kullanımı ya da yoksunluk krizine ilk müdahalenin nasıl yapılması gerektiğini tartışmaktadır. 

Dikkate Alınması Gerekenler

Çoğu sokak uyuşturucusunun tedavi edici bir yanı yoktur. Hepsi uyuşturucudur. Yasal reçeteli ilaçlar tavsiye edilen dozdan daha fazla miktarda kullanılarak ya da kasten alkol ya da diğer uyuşturucularla beraber alınarak suiistimal edilebilmektedir. 

Uyuşturucu etkileşimleri yan etkilerin görülmesine neden olur. Bu yüzden, vitaminler ve diğer reçetesiz ilaçlar da dahil olmak üzere aldığınız tüm ilaçları doktorunuza bildirmeniz gerekir. Çoğu uyuşturucu bağımlılık yapar. Bazen bağımlılık aşama aşama oluşur. Fakat bazı uyuşturucular (kokain gibi) bir kaç dozdan sonra bağımlılık yapar. Bir uyuşturucunun bağımlısı olan kişi uyuşturucuyu aniden bıraktığı zaman yoksunluk belirtileri yaşamaktadır. Yoksunluk krizi yaşandığı zaman bağımlının profesyonel yardım alması gerekir. 

Uyuşturucunun dozu zehirleyebilecek düzeydeyse aşırı doz meydana gelir. Bu durum büyük bir miktarda uyuşturucu aynı anda alındığında aniden meydana gelir. 

Etkileri

Aşırı dozda uyuşturucu uykusuzluğa, solunumun yavaşlamasına ve hatta şuur kaybına neden olabilir. Uyarıcılar heyecan, kalp atışının hızlanması ve hızlı solunuma neden olur. Yatıştırıcılar tam tersi etkiyi yapar. Zihinde değişim yapan uyuşturuculara halüsinojenler denir. LCD, PCD (melek tozu) ve diğer sokak uyuşturucuları bu gruba girer. Bu tarz uyuşturucuları kullanmak paranoya, halüsinasyonlar, agresif davranışlar ya da sosyal ilişkilerden aşırı derecede uzak durmaya sebep olabilir. Marihuana gibi kenevir içeren uyuşturucular rahatlama, motor yeteneklerin bozulması ve iştah artışı gibi etkilere neden olabilir. Reçeteli yasal ilaçlar bazen tedavi edici etkilerinin dışında başka etkilere ulaşmak için tavsiye edilenden daha yüksek bir miktarda alınır.

Belirtiler

Aşırı dozda uyuşturucu kullanmanın belirtileri kullanılan uyuşturucu türüne göre değişiklik gösterir, ama şu belirtiler kullanıcılarda görülebilir:

  • Göz bebeğinin anormal boyutlara ulaşması
  • Huzursuzluk
  • Kasılma
  • Ölüm
  • Sanrıların ya da paranoyanın görüldüğü davranışlar
  • Nefes almakta zorluk çekmek
  • Uyuşukluk
  • Halüsinasyonlar
  • Bulantı ve kusma
  • Göz bebeklerinin tepki vermemesi ( ışık tutulduğunda göz bebekleri değişmez)
  • Sendelemek ya da düzensiz bir şekilde yürümek
  • Terlemek ya da cildin aşırı derece kuruması ve ısınması
  • Titremek
  • Bilincin yerinde olmaması ( koma)
  • Şiddet içeren ya da agresif davranışlar

Yoksunluk belirtileri kullanılan uyuşturucu türüne bağlı olarak değişiklik gösterir. Görülebilecek belirtiler şunlardır:

  • Karın krampları
  • Huzursuzluk
  • Soğuk terleme
  • Kasılma
  • Sanrılar
  • Depresyon
  • İshal
  • Halüsinasyonlar
  • Bulantı ve kusma
  • Titreme
  • Ölüm

İlk Yardım

1. Hastanın soluk yolunu, solunumunu ve nabzını kontrol edin. Gerekiyorsa CPR’a (yapay solunum ve kalp masajı) başlayın. Hastanın bilinci yerinde değilse fakat nefes alıyorsa, dikkatlice onu iyileşme durumuna getirin. Hastanın bilinci açıksa giysilerini gevşetin, hastayı sıcak tutun. Hastayı sakinleştirmeye çalışın. Aşırı dozdan şüpheleniliyorsa hastanın daha fazla uyuşturucu almasını önlemeye çalışın. Hemen tıbbi yardım alın. 

2. Gerekiyorsa hastanın şok belirtilerine göre uygulama yapın. Zayıflık, mavimsi dudaklar ve tırnaklar, nemli ve solgun bir cilt, bilincin kapanması şok belirtileridir.

3. Hasta nöbet geçiriyorsa kasılmalara ilk yardım yapın.

4. Ambulans gelene kadar hastanın yaşam belirtilerini takip edin. (nabız, solunum hızı, kan basıncı)

5. Mümkünse hangi uyuşturucunun ne zaman alındığını belirlemeye çalışın. Mevcut olan tüm ilaç kutularını saklayın. Bu bilgileri acil tıbbi yardım için gelen sağlık personeli ile paylaşın.

Yapılmaması Gerekenler

  • Kendi güvenliğinizi tehlikeye atmayın. Bazı uyuşturucular şiddet içeren, önceden tahmin edilmesi zor olan davranışlara neden olabilir. Profesyonel yardım alın.
  • Uyuşturucunun etkisi altındaki kişinin mantıklı davranmasını beklemeyin. 
  • Yardım ederken kendi düşüncelerinizi öne sürmeyin. Etkili bir ilk yardım için uyuşturucuları nerden bulduğunu sormaya gerek yoktur.

Sağlık Görevlisinden Yardım Aldığınızda Dikkat Etmeniz Gerekenler

Uyuşturucu ile ilgili acil durumları tespit etmek kolay değildir. Kullanıcının aşırı doz aldığını düşünüyorsanız ya da yoksunluk krizi geçirdiğini düşünüyorsanız ilk yardım yapın ve sağlık görevlisinden yardım isteyin. Kullanıcının hangi uyuşturucuyu aldığını tespit etmeye çalışın. Mümkünse tüm ilaç kutularını toplayın. İlaç örneklerini ve kullanıcının midesinden çıkanları beraberinizde hastaneye getirin.