Tüp bebekte ko-kültür yöntemi nedir?

Dünya çapında milyonlarca çift tüp bebek yöntemiyle çocuk sahibi oluyor. Yaşamını tüp bebek tedavisine borçlu 3 milyon bebekten bahsediyoruz. Sayı bu kadar yüksek olunca, bir bu kadar daha çift de sıradaysa araştırmaların hızlanması, tüp bebek yöntem ve teknolojilerinin son hızla gelişmesi şaşırtıcı değil.

Her kısırlıkta nedene bağlı olarak özel yaklaşım uygulanıyor. Her geçen gün yeni teknikler filizleniyor. İşte bunlardan biri de ko-kültür yöntemi.

Ko-kültür yöntemi nedir?

Ko-kültür yöntemi yapay rahim içi teknik olarak geçiyor. Adından da anlaşılacağı üzere, yöntem özellikle rahim içi sorunlarla ilişkili kısırlık tedavisinde uygulanıyor. Ko-kültür yönteminde kadının adet başlangıcından sonraki 21. günde rahim içinden örnek doku alınıyor. Ardından laboratuvar ortamında bu doku çoğaltılıyor. Anne adayından alınan yumurtalar babadan alınan spermle döllenerek bu dokuya yerleştiriliyor. Bu hem bebeği sarılık, AIDS ve diğer riskli hastalıklardan koruyor, hem de gelişimini kolaylaştırıyor. Çünkü anneden alınan rahim dokusu bebeğin ilk aşamada gelişimini arttıracak bileşenler içeriyor. Ko-kültür tarafından salgılanan LIF, Gm-CSF ve TGF beta embriyonun büyümesine yardımcı oluyor. Bu yöntemle embriyo sağlıklı gelişiyor.

Embriyo bölüne bölüne büyüyor; anne rahmine taşınması gereken aşamaya geliyor. Blastosist denen bu aşamada embriyonun tıpkı anne karnında olduğu gibi özel ilgiye ihtiyacı var. Ko-kültür yönteminin farkı tam da bu noktada ortaya çıkıyor; daha önce de söylediğimiz gibi, laboratuvar ortamında çoğaltılan doku büyüme destekleyici maddelerle dolup taşıyor.

Diğer tüp bebek yöntemlerinde yumurta ve sperm hazır olarak sunulan yapay kültür ortamlarında biraraya getiriliyor. Bu nedenle gelişim destekleyici özellikleri sınırlı. Ko-kültür yöntemi bu açıdan çok daha avantajlı. Tüp bebek tedavisinde klasik yöntemlerle başarı sağlanamıyorsa ko-kültür yöntemi etkili altenatiflerden.

Ko-kültür yöntemi klasik tüp bebek yönteminden neden daha maliyetli?

Ko-kültür yönteminin hazırlık aşaması, klasik tüp bebek yöntemlerindeki hazırlık aşamasından çok daha zorlu.  Bunun için öncelikle yoğun emek ve teknik donanım gerekli. Çoğu tüp bebek merkezindeki laboratuvar çalışanları yumurta, sperm ve embriyolarda uzman olmalarına rağmen hücre kültürüne ilişkin deneyimleri yok denecek düzeyde. Ko-kültür uygulamadan önce laboratuvar çalışanlarının mutlaka özel eğitimden geçmesi gerekiyor.

Ko-kültür yöntemi için gereken araçların ve kitlerin maliyeti de son derece yüksek. Kısaca ko-kültür kapsamındaki emek ve teknik bileşenlerin hayli masraflı olması, faturayı epey şişiriyor. Tüp bebek merkezlerinde değişik rakamlar verilse de genel olarak kok-kültür yöntemi klasik tüp bebek uygulamasına göre binlerce TL daha maliyetlidir. Ko-kültür yöntemiyle çocuk sahibi olmayı düşünen çiftlerin konuya bir de maliyet yönünden bakmaları, konuyu derinlemesine araştırmaları gerekebilir.

Kimlere yapılır?

Ko-kültür yöntemi öyle hemen herkese yapılmıyor. Genellikle birkaç kez başarısız sonuç alınmış çiftlere uygulanıyor. Bunun birkaç nedeni var. İlki, klasik tüp bebek yöntemlerine göre daha maliyetli olması. İkinci neden daha basit: çoğu durumda diğer yöntemler işe yaradığından öncelikle onları denemek daha doğru olabilir. Bu sayede hem zamandan hem de paradan tasarruf edilebilir.

Uzmanlar gündeminde ko-kültür yöntemi olan çiftlere öncelikle diğer yöntemleri denemelerini salık veriyorlar. Ancak ileri yaşlarda görülen tüp bebek tedavilerinde ve rahime bağlı sorunlarda bu aşama atlanıyor.