Tip 1 diyabetin nedenleri ne?

Diyabetin türü çok.  Tip 1 diyabet de bunlardan biri. Bakalım neler oluyormuş da kan şekerimiz düşüyormuş.

Vücudun en önemli enerji kaynaklarından biri şeker. Şekeri de yediklerimizden alıyoruz. Özellikle karbonhidrat, protein ve yağlar temel enerji kaynağımız. Düşünün ki güzel bir yemek yediniz. Karbonhidrat, protein ve yeterli miktarda yağınızı aldınız. Mideniz çalışıyor. Bu maddeleri ufacık parçalara ayırıyor. İşte bu küçük parçalara glikoz adını veriyoruz. Glikoz basit bir şeker. Beyinin favori besin maddesi. Ancak bu glikozu alabilmek öyle kolay değil. Mutlaka insüline ihtiyaç var.

İnsülin hücrelerin ihtiyacı olan glikozu enerjiye dönüştürüyor. Ancak insüline ulaşmak da öyle kolay değil. Bunun için gitmemiz gereken yer pankreas. Pankreas vücudun insülin üretim merkezi. Pankreas görevini yerine getiremezse glikoz enerjiye dönüşemez, yani vücut beslenemez. Bu duruma da Tip 1 diyabet denir.

Tip 1 diyabetin bir diğer adı da Juvenil diyabet. Juvenil genç, çocuk demek. Bu adı almasının nedeni genellikle çocukluk ya da gençlik yaşlarında ortaya çıkması. Ancak Tip 1 diyabetin bir adı daha var. O da insüline bağımlı diyabet. Çocukluk çağında başlayan pankreas sorunları nedeniyle yeterli insülin üretemeyen vücut, bir süre sonra insüline bağışıklık kazanıyor. Bu şekilde Tip 2 diyabete dönüşüyor.

Tip 1 diyabetin nedenleri neler?

Tip 1 diyabetin kesin nedeni bilinmiyor. Ancak bağışıklık sisteminin insülin üretiminden sorumlu hücrelere (adacıklar) saldırmasıyla geliştiği kesin. Bağışıklık sisteminin neden böyle bir tepki verdiğiyse hala gizemli bir konu. Ancak bazıları buna virüslerin neden olduğunu savunuyor. Bazılarıysa genetik faktörlerin belirleyici olduğu yönünde görüşe sahip.  Her ne sebepten olursa olsun adacık hücreleri bir kere zarar gördü mü düzelmesi mümkün değil. Bu nedenle insülin üretme ve vücudun enerji almasını sağlama yavaşlayabilir. 

Karaciğer de bu işin içinde. Çünkü fazla glikoz karaciğerde depolanıyor. Kan şekeri düştüğünde yani insülin kandaki şekeri silip süpürdüğünde karaciğer depoladığı glikozdan kullanmaya başlar. Tip 1 diyabetteyse karaciğerde depolanmış glikoz olmadığından kan şekeri ciddi oranda düşer ve hayati tehlike ortaya çıkar. 

Kimler Tip 1 diyabet olabilir?

Tip 1 diyabet sık rastlanan bir sağlık sorunu olduğundan hakkında pek çok araştırma yapılmış. Ancak yine de kimlerin Tip 1 diyabet olma riskinin yüksek olduğu konusunda kesin verilere ulaşılamamış. Tabii yine de bazı kriterlerin Tip 1 diyabet riskini arttırdığı biliniyor. Bunlar:

Aile geçmişi.  Hemen her sağlık durumunda en önemli faktörlerin biri aile geçmişi. Anne, baba ya da kardeşlerinde Tip 1 diyabet olan kişilerin bu sorunla karşılaşması daha olası.

Genetik. Bazı genler Tip 1 diyabet geliştirme riski taşıyor. Bu tür genetik özellikli kişilerin Tip 1 diyabet olması daha yüksek ihtimal. 

Coğrafi konum. Tip 1 diyabet kuzeye çıkıldıkça artar. Bunun nedeni bilinmiyor ama dünyadaki en fazla Tip 1 diyabet hastası Finlandiya ve Sardinya’da. Venezüella’daki Tip 1 diyabet hastalarının sayısı Finlandiya’dakilerin 3’te 1’i.

Bazı hastalıklar. Kabakulak, Epstein-Barr veya coxsackievirus gibi virüsler pankreastaki adacık hücrelerine zarar verebilir ya da adacık hücrelerine bağışıklık sisteminin saldırmasına neden olabilir. Bu nedenle bazı hastalıklar da Tip 1 diyabete neden olabilir.

D vitamini yetersizliği. Yapılan araştırmalar D vitaminin Tip 1 diyabete karşı koruyucu olduğunu ortaya çıkarmış. Ancak küçük yaşlarda inek sütü içip D vitaminini bu yolla alan kişilerin de Tip 1 diyabet olma riski fazlaymış.

Omega-3 yağ asitleri. Omega-3 yağ asitlerinin Tip 1 diyabete karşı koruyucu olduğu yapılan araştırmalarla belirlendi. 

Nitrat. Nitrat içeren içme suları da Tip 1 diyabet riskini arttıran etkenlerden.

Ayrıntılı bilgi ve durumunuza özel tavsiyeler için yorum olarak