Tip 1 diyabet tedavisi nasıl yapılır?

Tip 1 diyabet, insülin üretiminden sorumlu pankreas hücrelerinin yeterince çalışmadığı durumlarda gelişir. Genellikle çocuklarda ve gençlerde görülür. Bu nedenle juvenil diyabet de denmektedir. İlk belirtileri: aşırı iştah, kilo kaybı, yorgunluk ve bulanık görme. Tanı koymaksa kolay. Bunun için uygulanan 3 tip test var. Bunlar: glike hemoglobin (A1C) testi, rastgele kan testi ve açlık şekeri testi. Şimdi gelin tip 1 diyabet tedavisi nasıl yapılır bakalım.

Tip 1 diyabet nasıl tedavi edilir?

Tip 1 diyabet tedavisi alınan ilaçların yanı sıra bir takım yaşam tarzı değişikliklerini de beraberinde getiriyor. Bunlar:

İnsülin kullanmak

Sağlıklı kilonuzu korumak

Yediklerinize dikkat etmek

Düzenli olarak kan şekerinizi ölçmek

Tip 1 diyabet tedavisinin en önemli noktası sürekli olarak kan şekerinizi kontrol altında tutmak.  Bunun için düzenli olarak kendi kendinize kan testi yapmanız gerekiyor. Bir de buna göre yediklerinizi ayarlamanız. Tabii bir de kendi kendinize insülin iğnesi yapmalısınız. İnsülin iğnesi her diyabet hastasında gerekli değil. Ancak ileri seviye diyabet hastalarının çoğu günde bir ya da birkaç kez insülin takviyesi almak zorunda.  

İnsülinin de kendi içinde türleri var. Bunlar:

Hızlı etki gösteren insülin

Uzun etkili insülin

Orta seviye insülin

Hastalığınızın türüne, seviyesine ve genel sağlık durumunuza bağlı olarak bu insülin türlerinden hangisinin ne kadar kullanılacağına doktorunuz karar verir. İhtiyacınıza bağlı olarak doktorunuz gece ya da gün boyunca kullanmanız için bir insülin karışımı da hazırlayabilir. 

İnsülin iğnesi nasıl yapılır?

İnsülin enjeksiyonu için uygulanan birkaç yöntem var. Bunlar:

Klasik şırıngalar: Bildiğimiz enjeksiyon iğneleri insülin enjeksiyonunda kullanılabilir.

Kalem türü iğneler: Bunlar klasik şırıngalardan daha yeni ve kolay uygulanabilir aletler. Tıpkı tükenmez kalem gibi görünüyorlar. Cihazın ucunda ufacık bir iğne oluyor. Bu iğne o kadar küçük ki deriyi anca geçiyor. Deriyle kas arasındaki yağ dokusuna insülini enjekte ediyor. Kendi üzerinde ayarları var. Bu şekilde istediğiniz oranda insülin enjekte edebiliyorsunuz. Üstelik canınız neredeyse hiç acımıyor.

İnsülin pompaları: İğneden korkanlar ya da pıhtılaşma sorunu olanların kullandığı bir cihaz. Yaklaşık bir cep telefonu büyüklüğünde. Karının içine yerleştiriliyor. Vakti gelince gerekli insülini kana karıştırıyor. 

Tip 1 diyabet için kullanılan ilaçlar neler?

Tip 1 diyabet tedavisinde kullanılan ilaçlar:

Pramlintid: Yemeklerden önce alınan pramlintid bazlı ilaçlar tokluk şekerinizin birden fırlamasını önlemede etkili.

Yüksek tansiyon ilaçları: Yüksek tansiyonunuz yoksa bile doktorunuz size tansiyon ilacı verebilir. Çünkü bu tür ilaçlar böbreklerinizin sağlığını korumada etkili olur. 

Kolesterol düşürücü ilaçlar: Doktorunuz sizde kolesterol sorunu olmasa bile çeşitli kolesterol ilaçları yazabilir. Çünkü diyabet kolesterol riskini yükseltir. 

Tip 1 diyabet hastalarının yapması gerekenler

Tüm diyabet hastalıklarında olduğu gibi Tip 1 diyabet hastalarının da bazı yaşam tarzı değişikleri yapmak zorunda olduğu bir gerçek. Çünkü bu değişimler diyabetinizin seyrini ciddi oranda belirler. Şimdi bu değişimlere bakalım.

Sağlıklı beslenme: Popüler inancın aksine diyabet hastaları sıkı diyetlere mahkum değil. Yani diyabet hastalarının sevdikleri yiyecekleri yemelerinde hiçbir sakınca yok. Tabii belli başlı kurallara uymak koşuluyla. Örneğin diyelim ki tip 1 diyabet hastası olduğunuzu öğrendiniz. Bundan sonra beslenmenizin 3 temel elemanı olacak. Bunlar: meyve, sebze ve kepekli tahıllar. Tabii belli oranda protein almanız da şart. Hatta küçük porsiyonlarda tatlı bile yiyebilirsiniz. 

Fiziksel aktivite ve egzersiz:  Fiziksel açıdan aktif olmak ve düzenli spor yapmak her koşulda faydalı. Ancak söz konusu tip 1 diyabet olunca konu biraz daha önem kazanıyor. Dikkat edilmesi gereken bir nokta var: spor yaptıktan sonra kan şekerinizin düşmesi. Bu nedenle spor yapmaya başlamadan önce kan şekerinizi ölçün. Düşükse ya da normal seviyelerdeyse ağzınıza bir parça kepekli ekmek atın ve spora başlayın. Bu şekilde şekerinizin birden düşmesini önleyebilirsiniz. 

Sporun kan şekerini düşürdüğünü öğrendik. Şimdi bunu şekeri dengelemede kullanalım. Yani kan şekerimizin yüksek olduğu günlerde 1 saat yürüyüş, bisiklet gibi sporlar yaparak şekerimizi dengeleyelim.

Kan şekerinizi düzenli kontrol etmek: Diyabet hastalarının hayatlarının en önemli bölümlerinden biri bu. Çünkü düzenli olarak kan şekeri ölçmek, kendinizi daha iyi tanımanızı ve ne kadar beslenmeniz gerektiğini öğrenmenizi sağlar.

Alkolden uzak durmak: Alkol kan şekerini yükselten bir madde. Bu nedenle tip 1 diyabet hastasıysanız mutlaka alkolden uzak durmalısınız.