Tifo Hastalığı ve Tifo Belirtileri Neler?

Tifo, şiddetli ateşe neden olan bakteriyel bir hastalık. Salmonella bakterisiyle yakından akraba olan bir tür bakteri yüzünden oluyor. Tifo kirli içme suları, kirli yiyecekler ve nadiren de hasta olan bir insanla yakın temas yoluyla bulaşabilir. Temiz içme suyu ve kanalizasyon sistemlerinin gelişmesiyle salgın riski son yüzyılda oldukça düştü. Ancak bu sistemlerin hala kurulmadığı geri kalmış bölge ve ülkelerdeyse risk hala devam ediyor. 

Tifo belirtileri

Tifo mikrobu vücuda girdikten sonraki ilk 7 – 14 gün kuluçka aşamasında kalır. Ancak özellikle çocuklarda belirtiler ilk haftada yavaş yavaş ortaya çıkabildiği gibi aniden de gelişebilir. Şimdi tifo mikrobunun vücuda girdikten sonraki ilk haftalarını tek tek ele alalım.

1. hafta:  Kirli su, pis yiyecek ya da tifo taşıyıcı bir insanla yakın temasa geçtiniz ve mikrobu aldınız. Bu hafta genellikle sessiz sedasız geçer. Ancak bazı durumlarda şu belirtiler görülebilir:

Ataklar halinde yüksek ateş (39.4 – 40 °C)

Baş ağrısı

Zayıflık ve yorgunluk

Kuru öksürük

İştah kaybı

Karın ağrısı

İshal ya da kabızlık

İsilik

2. hafta:  Tifo mikrobu aldıktan sonraki ikinci hafta tedaviye başlanmazsa ikinci aşamaya geçersiniz. Bu aşamadaki belirtilerse:

Sürekli yüksek ateş

Şiddetli ishal ya da kabızlık

Ciddi oranda kilo kaybı

Karında şişlik

3. hafta:  Tifonun 3. haftasında hastalık çok ciddi boyutlara erişir. Bu aşamanın belirtileriyse:

Zeka faaliyetlerinde durma

Sabit bakışlar

Mimik kaybı

Çevresiyle iletişim kurmama

Ciltte kabarıklıklar

Delilik

Karaciğer ve dalakta şişme

Şiddetli ishal ya da kabızlık

Ne zaman doktora gitmeliyim?

Tifo belirtileri şüphesi duyuyorsanız mutlaka en yakın sağlık kuruluşuyla iletişime geçin. Tifo riski yüksek yabancı bir ülkede seyahat ettiyseniz ve hala orada bulunuyorsanız da yine en kısa zamanda hangi ülkenin vatandaşıysanız o ülkenin konsolosluğuna başvurun. Onlar sizi en kısa sürede gerekli tıbbi yardımı ulaştıracaklardır. 

Kimler tifo riski altında?

Dünya çapında çalışmalarına devam eden Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’ne göre tifo yılda 22 milyon kişiyi etkileyen çok ciddi bir hastalık. Bu rakam çok büyük. Ancak bu 22 milyon kişinin çoğu Güneydoğu Asya, Afrika, Güney Amerika ve Hindistan gibi bölgelerde yaşıyor. Ancak ne yazık ki Türkiye’de çocuklarda görülen tifo vakalarında listenin başını çekenler arasında. Şimdi gelin tifo riski kimlerde daha yüksekmiş ayrıntılı bakalım:

Tifonun yaygın olduğu ülkelere seyahat edenler

Tifo mikrobuyla yakın çalışan sağlık personelleri

Tifo hastasıyla yakın temasta bulunanlar

HIV ve AIDS gibi bağışıklık sistemini etkileyen hastalıkları olanlar

Kanalizasyon sistemi kurulmamış yerlerde yaşayanlar

Temiz içme suyuna ulaşamayanlar

Tifo bana ne yapar?

Tifo özellikle 3. haftaya kadar tedavi edilmezse sizi adeta yıkar geçer.  Daha önce de belirtiler aşamasında sıraladığımız gibi çok ciddi komplikasyonlara neden olur.  Bu komplikasyonlardan en ciddilerinden biri bağırsaklarda açılan delikler. Hastaların yaklaşık % 5’inde görülüyor.  Bağırsaklarda ciddi kanamaya neden oluyor, tansiyon ani şekilde düşüyor. Kanın karın boşluğuna aktığı durumlardaysa şiddetli karın ağrısı, bulantı, kusma gelişiyor. Ölümcül olabildiğinden acil tıbbi bakım gerektiriyor.  Tifonun daha az rastlanan etkilerine bakalım:

Kalp kasında iltihaplanma (miyokartrit)

Endokardit

Zatürre

Pankreas iltihabı (pankreatit)

Safra kesesi iltihabı

Menenjit

Halüsinasyonlar

Paranoid psikoz

Deliryum

Tüm bu komplikasyonlar oldukça korkutucu. Ancak unutmayın ki tifo tedavi edilebilen bir hastalık. Yapmanız gereken tek şey en kısa sürede tıbbi yardıma ulaşmak.