Tetanosun nedenleri

Tetanos kapmak için illa paslı çiviyle yaralanmak gerekmiyor. Çıplak ayakla çamura basmak tetanosun nedenleri arasında. Bakalım tetanosun nedenleri neler. 

Eş dost hatırına küçük bir gezinti için köye geldiniz. Alışmayınca müşkül tabii, ayakkabılar ayağınızı vurdu. Sağlık olsun şıpıdık terlikle dolaşmaya devam. Civarda devasa inekler, uzaklarda beyaz lekeler gibi koyunlar. Havada hafif yağmur. Hülyalı zihinle dolaşırken çıplak ayakla çamura da basmışsınız iyi mi?

İyi değil. Özellikle ateşiniz yükseliyor, kaslarınız ağrıyorsa çok kötü. Son beş yılda aşı olmadıysanız büyük ihtimalle tetanos kaptınız.

Tetanosun nedenleri

Tetanos malum toz, toprak, hayvan dışkısı ve pastan geçiyor. Doğru tedavi edilmezse sonucu ölüm. Descombey’in 1924’te icat ettiği aşı sayesinde günümüzde tetanosa bağlı ölüm oranı neredeyse yok denecek kadar az.

Tetanosa Clostridium tetani denen bir bakteri türü yol açıyor. Toz, toprak, pas ve hayvan dışkısında bu bakteriden bol bol var. Açık yaranız varsa bakteri derhal içeri doluşuyor. Kendini sağlama aldıktan sonra kasları ve motor nöronları etkileyen bir toksin üretmeye başlıyor. Kaslar sertleşiyor, kas kontrolü kaybediliyor. Çenede ve boyunda ağrılı kasılmalar gözlemleniyor. Solunum güçleşiyor.

Tetanosun belirtileri

Tetanos bakterisi vücuda giriyor. Kuluçkaya yatıyor. Bu süre yaklaşık 8 gün. İlk belirtiler değişken: kiminde hemen ortaya çıkıyor, kiminde haftalarca tek işaret görülmüyor. Belirtileri sıralayalım:

•    Çene kaslarında sertlik
•    Boyun kaslarında hareket güçlüğü
•    Yutmada güçlük
•    Karın kaslarında sertlik
•    Kas spazmları (Işık, gürültü ya da dokunmayla tetiklenen birkaç dakika süreli kas spazmları)
•    Ateş
•    Terleme
•    Yüksek tansiyon
•    Kalp atışında hızlanma ve ritim bozukluğu

Kimler tetanos riski altında?

Tetanos havadan bulaşmaz. Bakteriyle doğrudan temas gerekir. Kimlerin daha fazla risk altında olduğuna bakalım:

•    Tetanos aşısı olmayanlar
•    Açık yarası olanlar
•    Başka bir bakteri nedeniyle bağışıklık sistemi zayıf olanlar
•    Hayvancılıkla uğraşanlar
•    Yaşlılar
•    Bebekler ve küçük çocuklar

Elinize paslı çivi batarsa, açık yaraya toz toprak veya hayvan dışkısı değerse tetanos kapma ihtimalinin yüksek olduğunu biliyoruz. Peki başka neler riski yükseltir?

•    Ateşli silahla yaralanma
•    Delici veya kesici aletle yaralanma
•    Trafik kazaları
•    Yanıklar
•    Cerrahi yolla açılan yaralar
•    Kulak ve diş enfeksiyonları
•    Hayvan ısırıkları
•    Dövme yaptırma (hijyenik olmayan koşullarda dövme yaptırılmamalı)