Tetanos tedavisi nasıl yapılır?

Tetanos aşısı yenilenmezse sonuç ölümcül olabilir. Bakalım tetanos tedavisi nasıl yapılır? Tetanos tedavisinin riskleri var mı?

Tetanosun nedeni Clostridium tetani. Bu bakteri özellikle boyun ve çene kaslarını etkiliyor. Müdahale edilmezse ölüme neden oluyor. Tetanos paslı aletlerin vücutta kesikler açmasıyla, açık yaralara toz toprak veya hayvan dışkısı değmesiyle bulaşıyor. Her yara tetanos olacak diye bir kural yok. Emin olmanın yolu doktor kontrolü.

Nasıl emin olunur?

Laboratuvar testleri genellikle tetanosun belirlenmesinde etkili değil. Doktorlar tetanos tanısı için fiziksel bulgulara bakıyorlar. Kas spazmlarını değerlendiriyorlar. Genel sağlık geçmişine ve aşı kayıtlarına bakıyorlar. 

Tetanos nasıl tedavi edilir?

Tetanos tedavisi 3 aşama. Yara bakımı öncelikli. İlaç tedavisi şart. Destekleyici tedaviler de önemli.

Yara bakımı: Bu aşamada yaranın yüzeyi ve çevresi iyice temizleniyor. Bu sayede tetanos bakterisinin vücuda girmesi ve üremesi engelleniyor.  

İlaçlar ve iğneler: Tetanos tedavisinde pek çok ilaç kullanılabilir. Bunlar antitoksinler ve antibiyotikler içeriyor. 

Aşı: Koldan kas içine 3 doz yapılıyor. Ölü tetanos bakterileriyle hazırlanan aşılar tetanosa karşı bağışıklık kazandırıyor. 

Sedatif: Yatıştırıcı ilaçlar. Kas spazmlarına karşı kullanılıyor. 

Diğer ilaçlar: Tetanos tedavisinde morfin, magnezyum sülfat ve bazı beta blokerlar da kullanılabilir. Bu ilaçlarla solunum ve kalp atışı gibi istemsiz kas hareketleri düzenlemede etkili. 

Destekleyici tedaviler: Tetanos ağır enfeksiyona yol açtığı için tedavi uzayabilir. Bu süreçte kas gevşeticiler, nefes almayı kolaylaştıran araçlar (ventilatör) kullanılabilir. 

Doktora gitmesem olmaz mı?

Kesinlikle olmaz. Delici aletlerle açılan yaralar, derin kesikler, hayvan ısırıkları ya da iyi temizlenmeyen açık yaralar tetanos başlatabilir. Bu saydıklarımızdan biri başınıza gelmişse, geçen 5 yıl içinde tetanos aşısı olmamışsanız mutlaka tıbbi yardım almalısınız. Tetanos şakaya gelmez.  

Görece küçük ve yüzeysel yaralarınız varsa büyük ihtimalle tetanos olmazsınız. Ancak yine de işi şansa bırakmamak lazım. En küçük belirtide mutlaka tıbbi yardım almalısınız. Önerilere bakalım:

Kanamayı durdurun. Büyük ya da küçük tüm yaralanmalarda öncelikle kanamayı durdurmak gerekiyor. Temiz bir bezle ya da gazlı bezle yaranın üzerine iyice bastırıp 3 – 4 dakika beklerseniz kanama durur. Sürüyorsa tıbbi yardım almalısınız. 

Yarayı temizleyin. İlk yardımın ikinci adımı. Yarayı ılık suda yıkayıp yabancı maddelerden kurtulabilirsiniz. Ardından tentürdiyot ya da oksijenli suyla yaranın çevresini güzelce temizlemelisiniz. 

Antibiyotik kullanın. Kanamayı durdurduktan ve bölgeyi temizledikten sonra antibiyotik içerikli krem ya da merhem şart. Bu şekilde hem yaranın iyileşme süresini kısaltırsınız, hem de tetanos bakterisinin üremesini önlersiniz.

Yarayı kapatma. Açık yaralar çabuk iyileşiyor. Siz yine de işi şansa bırakmayın. Dışarı çıkarken yaranızın üzerini mutlaka kapatın. Malum toz toprak bakteri yuvası. 

Bandajları değiştirin. Yaranın çabuk iyileşmesi için temizlik kritik önemde. Günde 2 defa bandajlarınızı değiştirmelisiniz. 

Tetanos tedavisinde aşı ve önleyiciler 

Tetanosu önlemek kolay. Aşılar sizi kesin olarak korur. Tetanos vakalarının çoğunun son 10 yıl içinde tekrar aşılanmamış ya da hiç aşı olmamış kişilerde görüldüğünü belirtelim. 

Çocuklara tetanos aşısı genellikle difteri ve asellüler boğmaca aşılarıyla birlikte verilir.  5 kez tekrarlanır. Aşılar sırasıyla 2, 4, 6. aylarda, ardından 15 ile 18. aylar arasında, son olarak da 4 – 6 yaşlarda tekrarlanır. 

Tetanos aşısı daha büyük çocuklarda veya 65 yaş altı yetişkinlerde 10 yılda bir tekrarlanır. Ücretsiz sağlık hizmetleri kapsamında olan tetanos aşısı okullarda 11 – 12 yaş grubu çocuklara toplu olarak yapılır. Tetanos aşısı her 10 yılda bir aşı tekrarlanmalıdır.