Tencere tava Alzheimer yapar mı?

Dedeniz Alzheimer oldu. Eskiden her evde bulunan alüminyum kap kacak yüzünden olmasın?

Alzheimer’ın kesin nedeni hala bilinmiyor. Birkaç teori var. Çoğu tartışmalı. Araştırmalar sürüyor. Alzheimer için bilinen risk faktörlerine bakalım:

Alzheimer Ailenin sağlık geçmişinde Alzheimer varsa risk yüksek. Yaşlılık da etkili. 

Alzheimer Riskini Arttırdığı Bilinenler

Yaşlılık en önemli neden. Ailenin sağlık geçmişinde varsa Alzheimer’a yakalanma olasılığı yüksek. Kalıtım etkili. Down sendromu, ciddi kafa yaralanmaları da riski arttırıyor.

Alüminyum: Alzheimer hastalarının beyinlerinde metal izlerine rastlandığı yönünde veriler insanın içine kurt düşürüyor. Ama tüm araştırmalar böyle demiyor.  Alzheimer sonrası ölümlerde yapılan otopsilerin çoğunda alüminyum bulunmuş. Çoğunda ama tamamında değil. 

Alüminyum endüstride vazgeçilmez önemde. Hafifliği ve dayanıklı olması onu özellikle havacılığa uygun kılıyor. Kolay işlendiğinden geçmişte mutfak eşyası yapımında da sık kullanılmış. Ancak alüminyumun besinlerle insan vücuduna sızdığı belirlenince bu yaklaşım yavaş yavaş terkedilmiş. Şimdilerde deodorantlarda bulunan alüminyumun deri tarafından emilmesi örnek risklerden sayılabilir. 

Metaller insan vücudunda belli oranı geçmemeli. Azlık veya çokluk riskli.  

Çinko: İki teori var. Birine göre “az çinko çok zarar”, diğerine göre “çok çinko çok zarar”. Bir araştırmada Alzheimer’lı ölümlerde yapılan otopsilerde beynin bir bölgesinde çok az miktarda çinkoya rastlanmış. Başka bir araştırmaya göre de fazla çinko açıkça risk faktörü. Nedeni şu: Çinko verilen beyinde oluşan katmanlar Alzheimer’lı beyinde de gözlemlenmiş.

Çinko vücudun beyindeki demirle etkileşimini engelliyor. Bunun da Alzheimer’a neden olduğu düşünülüyor.

Gıda zehirlenmesi: Yiyeceklerdeki zehirli maddelerin bunaklığa etkisi de tartışmalı. Özellikle Afrika, Hindistan gibi bölgelerde yetişen baklagillerde bulunan glutamat kuşkulu görünüyor. Bu maddenin Alzheimer riskini arttırdığı söyleniyor.

Kanada’da yapılan bir araştırmada kirli, pis midyelerin içinde bulunan bir asitin aynı etkide olduğu kanıtlanmış. Bunlar Alzheimer’ın doğrudan nedeni değil ama olacağı varsa üstüne tuz biber ekiyorlar.

Virüsler: Uzmanlar yıllar boyu Alzheimer’a virüsün neden olduğunu düşündü. Bu o kadar da yanlış sayılmaz. Yakın tarihli bir başka araştırma, altyapı hazırsa Herpes Simplex virüsünün Alzheimer’i tetiklediğini gösteriyor. 

Bir de genetik yatkınlık varsa risk iyice artıyor.

Alzheimer hakkında ayrıntılı bilgi ve durumunuza özel tavsiyeler için uzman hekimlerimize başvurabilirsiniz.