Sisteinin rolü nedir?

Sistein, vücutta kalp hastalığı ve kansere yol açabilen zarar zararlı bileşikler ve çevresel toksinlerin neden olduğu hasara karşı mücadele edilmesine yardım eden, güçlü bir antioksidan olan bir amino asittir. Sisteinin, özellikle bronşit ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı gibi solunum bozukluklarının tedavisinde kullanılması gibi başka sağlık avantajları da bulunmaktadır.

Tanımlanması

Sistein, vücudun doğal olarak ürettiği, aynı zamanda et, kümes hayvanları, yumurta sarısı, yoğurt, süzme peynir, yulaf ve buğday tohumu, brokoli, Brüksel lahanası, sarımsak, soğan ve kırmızıbiber gibi besinlerde bulunan iki kükürt ihtiva eden amino asitlerden biridir. Takviye formu, L-sistein hidroklorür, ya da N-asetil-sistein, kısaltılmış haliyle NAC şeklinde adlandırılır ve reçeteli olarak sprey ya da solüsyon formunda, reçetesiz olarak ise topikal çözelti, toz, tablet ve kapsül şeklinde mevcuttur.

Önemi

Sistein serbest radikal hasarına karşı hücreleri korur ve akciğerdeki aşırı mukozayı parçalayarak, vücuttaki ağır metaller ve kimyasalların detoksifiyesinde yardımcı olur. Sisteinin, aşağıdaki durumların önlenmesinde ve tedavisine yardımcı olmasındaki etkileri incelenmiştir: astım, kronik bronşit, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, kanser, katarakt, kolon kanseri, saç dökülmesi, anjin, kalp hastalığı, HIV ve AIDS, karaciğer hastalığı, Parkinson hastalığı, Sjogren sendromu, sedef hastalığı, römatoid artrit ve virüslerin neden olduğu enfeksiyonlar. Aynı zamanda, Tylenol’de bulunan ve bir tür ağrı kesici olan asetaminofenin doz aşımı olan hastalarda karaciğer ve böbrek hasarını önlemek için kullanılmaktadır.

Uzman Görüşleri

2009 yılında Tıp Emory Üniversitesi Dekan Dr. P. Jones, başkanlığındaki araştırmacılar, yaşla ilişkili ve kronik hastalıklarla bağlantılı olan oksidatif stres biyobelirtecin ve pro-inflamatuar sitokinler arasında doğrudan bir bağlantı olduğunu ve bunların sistein ile engellenebileceğini bulmuştur. Sisteinin optimum besin faydalarını elde etmek için, Ulusal Bilimler Akademisi, çocuklar için sadece gıda ile tüketilmesi gereken günlük 238 miligram, gıda ve/veya takviyelerle alınması gereken sistein yetişkin kadınlar için 575 mg, yetişkin erkekler için 700 mg hamile ya da emziren kadınlar için 888 mg sistein Yeterli Alım seviyelerini önermektedir.

Değerlendirmeler

Metiyonin, B6 vitamini, B12 vitamini, SAMe olarak bilinen metionin s-adenozil, ve folik asit gibi diğer besin maddelerinin diyetik eksiklikleri vücudun sistein üretimini azaltabilir. Takviye sistein, aynı zamanda kemoterapinin sebep olduğu bulantı ve kusmayı azaltmak için reçete edilebilir. Maryland Üniversitesi Sağlık Merkezine göre, eğer KOAH rahatsızlığı varsa, günde iki kez alınan 600 miligram, HIV veya AIDS varsa günde 4000 miligram sistein faydalı olabilir.

Uyarılar

Eğer vücut tarafından sisteinin metabolize edilmesini engelleyen bir durum varsa, bu, multipl skleroz, Lou Gehrig hastalığı olarak da bilinen amylotrophic lateral skleroz, ve Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalıklar için riski artırabilir. Genellikle oral takviyeler olarak veya intravenöz infüzyon yoluyla verilen N-asetil-sistein, yüksek dozlarda bulantı, kusma, ishal, alerjik reaksiyonlar, düşük kan basıncı, kalp atım düzensizliği, solunum sorunları ve hatta ölüme neden olabilir. Göğüs ağrısı için alınan nitrogliserin ile birlikte intravenöz N-asetil sistein şiddetli baş ağrılarına neden olabilir. Sistein ve diğer amino asitlerin idrar ile çok fazla kaybedilmesine yol açan, böbrek hastalığı olan sistinüri rahatsızlığı mevcutsa sistein takviyeleri kullanmaktan kaçınılmalıdır. Bazı reçeteli ilaçlar da, sistein takviyesinin yüksek dozları ile etkileşimde bulunabilir, bundan dolayı başka ilaçlar kullanılıyorsa, sistein takviyesine başlamadan önce doktora danışılmalıdır.