Sindirim sisteminin gaz çıkarmayla ne ilgisi var?

Gaz, yediklerimizin etkisiyle oluşan normal bir sindirim sistemi durumu. Sindirim sisteminde sindirilen yiyecekler ortaya gaz çıkarıyor. Bu gaz çoğunlukla karbondioksit, oksijen, nitrojen, hidrojen ve metandan oluşuyor. Bu gazın bir kısmını ağzımızdan geğirme yoluyla diğer kısmını da anüsten gaz çıkarma yoluyla atıyoruz.

Normal bir insan günde 20 kez bu iki yoldan biriyle gaz çıkarır. Gaz doğal bir oluşum ancak gaz çıkarmak bazen garip durumlarla karşı karşıya gelmeye neden olabilir ve sosyal bir ortamda sizi utandırabilir.

Gaz çıkarmanın nedenleri

Gaz iki yolla oluşur. Birincisi hava yuttuğumuzda diğeri ise kalın bağırsaktaki bakteriler yiyeceklerin sindirilmesine yardım ettiğinde. 

Bu konuda karbonhidratlar başa bela. İnsanlar karbonhidratların büyük bir kısmını ince bağırsaklarda sindiremez. Bunun nedeni yeterli enzime sahip olmayışımız. Bu yiyecekler daha sonra sindirilmemiş halde kalın bağırsağa ulaşır. Burada bakteriler devreye girer. Hidrojen, karbondioksit ve metan olarak vücuttan atılırlar.

Aynı yiyeceği yiyen herkes gazdan şikayet etmeyebilir.

Hava yutma durumuna gelince; yemek yerken ya da bir şeyler içerken belli miktarda hava yutarız. Bu da gaz oluşmasına neden olur. Yutulan hava genelde geğirme yoluyla dışarı atılır. Geğirerek atılamayan hava sindirim sistemine girer ve gaz çıkarma yoluyla atılır.

Gaz oluşumunda etkili yiyecekler

Karbonhidratlar gaz oluşumunda epey etkili. Özellikle çözülemeyen lif içeren besinler tam olarak emilemez. Fasulye ve brokoli, lahana ve soğan gibi sebzelerde çözülemeyen lifler bolca bulunur. Yüksek miktarda lif içeren besinler bol miktarda gaz üretilmesine neden olur. Beslenmenizdeki ani değişimler de normalden daha fazla gaz oluşmasına neden olabilir.

Geğirdikleri ve gaz çıkardıkları halde bazı kişiler yine de şişkin hissedebilir. Apandisit ağrısına benzeyen bir karın ağrısına neden olabilir.

Gaz çıkarma tıbbi bir sorunun işareti olabilir mi?

Bu sorunun cevabı evet. Uzun süren geğirme üst sindirim yollarında bir sorunun olduğuna işaret olabilir. Bu sorunların içinde ülser ve reflü de var. Şişkinliğin nedeni çok çeşitli olabilir. Rahatsız bağırsak sendromu, kolon kanseri ya da Crohn hastalığı şişkinliğe neden olabilecek diğer sorunlardan.

Gazın en başta gelen nedeni beslenme. Bu yüzden doktorunuz ne yediğinizi ve belirtilerinizin neler olduğunu öğrenmek isteyebilir. Gaz oluşmasına neden olan yiyecekleri ve içecekleri not etmeniz işinize yarayabilir. Bunun yanında günde kaç kere gaz çıkardığınızın notunu tutmanız da gerekebilir.

Beslenme programınızdan bazı yiyecekleri elemeniz gerekebilir. Laktoz intoleransı gaz oluşmasına neden olan durumlardan biri. Bu yüzden süt ürünlerini tüketme oranınızı biraz düşürmeniz işe yarayabilir. Hidrojen nefes testi laktoz intoleransının teşhisinde kullanılabilir.

Geğirmek bir sorunsa doktorunuz karnınızı muayene edip sıvı hareketlerinin sesini dinleyebilir.

Kolon kanseri riski 50 yaşını geçmiş ve ailesinde kolorektal kanser geçmişi bulunan kişilerde daha yüksek. Ancak yine de açıklanamayan kilo kaybı, ishal ve dışkıda kan bulunması gibi durumlarda kolonoskopi isimli test yapılmalı. Geğirmeniz kronikleştiyse doktorunuz yutulan hava miktarına bakacaktır. Yemek borusunu, mideyi ve ince bağırsağın bir kısmını görüntülemek için ihtiyaç duyulursa endoskopi kullanılabilir.

Gazın tedavisi var mı?

Gazla ilgili problemlerin çözümü beslenme alışkanlıklarındaki değişikliklerden ve daha az hava yutmaya çalışmaktan geçiyor. Ayrıca reçeteli ve reçetesiz olarak satılan birçok ilaç da gazı engellemede yardımcı olabilir.

Beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler menüden gaz yapan yiyecekleri çıkarmaktan geçiyor. Ancak maalesef bu durum işinize yarayan birçok besinden de vaz geçmeniz anlamına gelir. Bu durumda bir uzmanla çalışıp sağlıklı ve gaz yapmayacak bir diyet oluşturmanızı tavsiye ediyoruz.

Antasitler gibi reçetesiz satılan ilaçlar da gaz belirtilerini ortadan kaldırmada etkili. Laktoz intoleransı olan kişiler için süt ürünlerini sindirmeye yarayan laktoz takviyeli ürünler de önerilebilir.

Daha az hava yutmak ve gaz miktarını azaltmak için:

Sakız çiğnemeyin ya da sert şekerler yemeyin.

Yavaş yemek yiyin.

Takma diş kullanıyorsanız yerlerine iyice oturduğuna emin olun.

Gazla alakalı aklınıza takılan her türlü soruyu yorum yazın.