Sigara kemiklerimi eritir mi?

“Kanser yapar, kısırlığa yol açar, yaşlandırır…” diye uzayıp giden sigara zararları listesini artık sigara paketlerinde bile görüyoruz. Bunları yinelemenin fazla anlamı yok ama riskleri güncellemek işe yarayabilir. Şimdi sigaranın bilmediğiniz bir zararından bahsedeceğiz: osteoporoz.

Sigaranın osteoporoz riski olarak kabul edilmesi yaklaşık 30 yıl öncesine denk geliyor. Araştırmalara göre kemik yoğunluğunun azalması sigarayla doğrudan ilişkili. Ama sigaranın nasıl olup da kemik sağlığını etkilediği konusu karmaşık. Acaba tek ve kesin faktör sigara mı? Yoksa sigara içenleri etkileyen başka faktörler mi osteoporoza neden oluyor? Sigara içenlerin zayıf yapılı, alkole meyilli, fiziksel yönden pasif olduğunu, içmeyenlere oranla  daha kötü beslendiğini biliyoruz mesela. Sigara içen kadınların menopoza daha hızlı girmesi bir başka örnek.

Sigara başlı başına osteoporoz riski olabilir mi? Yoksa bu faktörlerin hepsi birleşerek mi osteoporozu tetikliyor? Yanıt kesin değil ama, uzmanların neredeyse tümü sigaranın osteoporoz riskini arttırdığı görüşünde birleşiyor. Sigara içmenin kemik kırıkları riskini arttırdığını gösteren araştırmalar da var:

•    Uzun süreli, yoğun tiryakilik yaşlılıkta kemiklerin kırılma riskini artıyor.
•    Kırık tedavisi sigara içenlerde çok daha uzun sürüyor.
•    Sigara içen kadınlarda ve erkeklerde yaşla kemik kaybı oranı daha yüksek.
•    Pasif içicilik gelecekte kemiklerin zayıflamasına yol açabilir.
•    Sigara içen kadınlarda daha az östrojen üretiliyor. Sonuç: erken menopoza bağlı kemik kaybı.
•    Bir de iyi haber: sigarayı bırakmak kemik yapısının güçlenmesine yardım ediyor.

Nasıl baş ederim?

İşe sigarayı bırakmakla başlayın. Bir sigara tiryakisinin kemiklerini korumak için ilk yapması gereken sigarayı bırakmak. Bunun sizin için dünyanın en zor şeyi olduğunu biliyoruz. Ama imkansız değil. Sigarayı bırakmanın onlarca yolu var. Zararlarını bir kağıda yazmakla başlayabilirsiniz.

Kalsiyum ve D vitamini alın. En iyi kalsiyum kaynağı süt. Ama balığın, yeşilliklerin, kalsiyum katkılı yiyeceklerin de etkisini küçümsemeyin.  Vücudun her gün düzenli ihtiyacı olan kalsiyum miktarı normalde 1000 miligram. Ama menopoz sonrası dönemdeki kadınlara 1200 miligram ve üzeri öneriliyor. Kalsiyumun daha iyi emilmesini sağlayan şey D vitamini. D vitamininin en doğal kaynağı da güneş ışığı. Evet, doğru duydunuz. Üstelik her yerde ulaşılabilir ve bedava. D vitamini yönünden güçlü yiyeceklerse yumurta sarısı ve balık.

Kemiklerinizi güçlendirmek için egzersiz yapın. Kalsiyum, D vitamini tamam da kemikler için başka ne gerek diye sorarsanız cevap: egzersiz. Tıpkı kaslar gibi kemikler de egzersizle güçleniyor, canlanıyor, yenileniyor. Kemikler için en iyi egzersizler yerçekimine karşı yapılan ağırlık egzersizleri. Yürümek, koşmak, ağırlık kaldırmak, dans etmek buna örnek.

Aşırı alkolden kaçının. Kemik erimesinin neden olduğu kemik kırılmaları alkol kullanımıyla da bağlantılı. Çünkü çok fazla alkol tüketmek kalsiyum dengenizi bozuyor.  Kalsiyumun azalmasının ne anlama geldiğini biliyorsunuz: osteoporoz.

Doktorunuzla kemik yoğunluğu testi hakkında konuşun. Bu testle vücudun farklı bölgelerindeki kemikler ölçülüyor. Kırılma olmadan önce kemiklerinizde osteoporoz olup olmadığı belirleniyor. Siz de böylece önceden önleminizi alıyorsunuz.

İlaç tedavisini düşünün. Size uygun ilaç tedavisi olup olmadığını araştırın. Konuyu doktorunuzla uzun uzadıya inceleyin. Osteoporozun tedavisi yok. Giden kemik geri gelmiyor. Ama ilerlemesini engelleyen yollar var.