Sezaryeni kimler tercih etmeli?

Bebeğin dışarı çıkarılması için annenin karnının ve rahminin kesilmesine Sezaryen deniyor. Cerrahi operasyon niteliğindeki uygulama adını Sezar’dan alıyor. Tarihte ilk sezaryen doğumun Sezar’ın doğumu olduğu düşünülüyor. Zamanın doktorları hayati risk olduğunu düşünerek annenin karnını kesip Sezar’ı dışarı çıkarmış. Sezaryenin doğum tıp literatürüne girişi böyle. 

Günümüzde de süreç benzer işliyor: doktorlar tıbbi açıdan gerekli görürse sezaryen ameliyatı planlı olarak uygulanıyor.

Acil durumlarla karşılaşıldığında da sezaryen uygulanabilir. Mesela doğum sırasında bebeğin acil olarak alınması gerekebilir.

Doğumdan önce doktorunuzla ya da ebenizle bu durumu etraflıca konuşmalısınız. Sizin durumunuzda normal doğumun mu yoksa sezaryenin mi daha uygun olacağının kararını önceden vermelisiniz.

Ne kadar yaygın?

Sezaryenle doğum yapan annelerin sayısı yıllar geçtikçe artıyor. Türkiye’de sezaryenle doğum yapan annelerin oranı %49. İki kadından biri sezaryenle doğum yapıyor. Tabii bu artık eskilerde kaldı. Yeni çıkan sezaryen yasasına göre sezaryen sadece tıbbi zorunlulukta yapılabiliyor. Buna annenin normal doğum fobisi de dahil.

İlk bebeğini sezaryenle doğuran kadınlarda ikinci bebeklerini de aynı yöntemle doğurma eğilimi olduğu biliniyor. Bu da yasadan önce oldukça yaygın olan bir durum. Bakalım yasayla beraber sezaryen istatistiklerinde değişim olacak mı?

Planlanmış sezaryen ameliyatının tıbbi gereklilikleri

Normal doğum sizi ya da bebeğinizi tehlikeye sokacaksa sezaryen tercih edilebilir. Bahsettiğimiz tehlikeli durumlar şöyle:

Plasenta previa (Plasentanın rahim ağzını kapatacak kadar aşağıda durması)

Bebeğinizin ters gelmesi (ayakları önce)

Ciddi boyutlarda yüksek tansiyon

Çoklu gebelik (Bebekler prematüre olarak doğabilir ya da bebeklerden biri ters gelebilir bu nedenler sezaryen daha güvenli hale gelir.)

Bulaşıcı bir hastalık (HIV, hepatit C, genital uçuk gibi)

Bebeğiniz normal doğuma uygun olmaması (kafası kanaldan geçemeyecek kadar büyükse)

Diyabet ya da kalp hastalıkları 

Çok küçük ya da prematüre bebek

Acil sezaryen ameliyatına neden olan faktörler

Acil durum söz konusu olduğunda konuşup tartışmaya zaman olmayacak. Normal doğum sizin ya da bebeğinizin hayatını tehlikeye sokuyorsa doktorunuz ya da ebeniz sezaryenin en güvenli yöntem olacağına karar verir. İşte sezaryenin en güvenli yol olacağı acil durumlar:

Doğum sizin ve bebeğiniz için ilerlemiyorsa

Bebeğiniz yeterince oksijen alamıyorsa, normal doğum çok uzun sürdüyse ve bebeğin hayatı tehlikedeyse

Bebeğiniz geliyorsa, fakat sizde bebeği itmek için gereken kasılmalar başlamadıysa

Doğum sırasında vajinal kanamanız varsa

Bebeğin hızlı bir şekilde alınması gerekiyorsa.

35 yaşından büyükseniz

Daha yaşlı bir anne adayıysanız sezaryen ameliyatı olmanız hem bebeğiniz hem de sizin için daha güvenli. Yaşlı anneleri bekleyen riskler şunlar:

Yüksek tansiyon

Hamilelik diyabeti

Serviksin yavaş genişlemesi

Büyük bebek

Bebeğin garip pozisyonda olması

Plasenta previa

Annenin isteğine bağlı sezaryen ameliyatı

Doktorlar sezaryen ameliyatına bir zorunluluk olmadığı takdirde sıcak bakmaz. Ancak bazı kadınlar normal doğuma karşı fobi geliştirebilir. Böyle durumlarda da sezaryen tercih edilebilir.

Yasalarda sezaryenin zorunluluklar haricinde yapılması yasaklandı. Yine de anne sezaryen yapılması konusunda ısrarcı olursa, normal doğum fobisi varsa annenin isteği öncelikli.

ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü’nün sezaryen için bazı kuralları var:

Anne adayı doğum korkusu yüzünden sezaryen ameliyatı istiyorsa ona doğum öncesinde psikolojik destek sağlanır.

Psikolojik destekten sonra anne için hala normal doğum bir seçenek değilse sezaryen ameliyatı planlaması yapılır.

Diğer ihtimaller

Sezaryen ameliyatında dikkat edilecek diğer durumlar:

39. haftadan önce sezaryen uygulanmamalı.

Sezaryen ameliyatının yan etkileri konusunda anne uyarılmalı. Ateş, idrar yolu yaraları, ameliyat yaraları gibi yan etkilerle karşılaşılabilir.

Anneye ameliyattan önce enfeksiyon riskini önlemek için profilaktik antibiyotik verilmeli.

Bebeğin ve annenin durumu acil bir doğuma karar verirken dikkate alınmalı.