Sara Nöbeti ve Sara Nöbetine İlk Yardım

Dil ısırma, dudakları kilitleme, gözlerin arkaya doğru kayması. Bütün bunlar sara nöbeti geçiren birinin yaşadıkları. Sara nöbeti geçiren birini görmek özellikle alışık değilseniz çok korkutucu olabilir. Ancak nöbetlerin çoğu bir acil durum alarmı değil. Kendiliğinden geçebilir ve kalıcı hiçbir etki bırakmaz.

Yine de sara nöbeti başlar başlamaz durdurmanın yolları var. Bunun için birkaç ipucu öğrenmeniz bir kişinin sara nöbeti sırasında kendine zarar vermesini engellemenizi sağlayabilir. Yani sara nöbeti için birkaç ilkyardım bilgisi öğrenmenize değer.

Nöbetlerin türleri ve tehlike dereceleri

Bütün nöbetler aynı değildir. Bazı nöbetler çok daha tehlikeli olabilir. Nöbetleri genel olarak iki sınıfa ayırabiliriz: parçalı nöbetler ve genel nöbetler.

Parçalı nöbetler beyinin tek bir parçasında başlar. Basit bir parçalı nöbet sırasında sara hastası olan kişi ne olduğunun bilincindedir. Bir kişinin kolu oynamaya başlar ya da yüzünde bir hareketlilik gözlenir. Kişi uyanıktır ve olan bitenin farkındadır. Tabii farkındalığı kontrol etmesine yeterli gelmez. Ayrıca bu nöbeti bilinç kaybı izleyebilir. Böylece nöbet daha kompleks bir hal alabilir. Nöbet geçtikten sonra kişide hiçbir iz bırakmaz.

Genel nöbetler tek bir seferde beynin iki tarafını birden etkiler. Bu tür nöbetler sırasında kişi nadiren neler olduğunun farkında olabilir.

Çırpınma nöbetleri de genel nöbetler içinde. Dışardan bakılınca en korkunç görünen nöbet bu türden bir nöbet ve acil bir durum olarak sayılabilir.

Sara nöbeti geçiren biri genellikle tepki veremez. Onlara yaptığınız çağrılar genellikle cevapsız kalır. Ellerinizi gözlerinin önünde sallamanız ya da onları sarsmanız hiçbir fark yaratmayacaktır.

Nöbetler kişinin kaslarının çok fazla kasılmasına neden olabilir. Sara nöbeti geçiren biri bir tahta kadar kaskatı olabilir. Bu durum birkaç saniye sürer.

Bütün bunları çırpınma hareketleri izler. Çırpınma birkaç saniye ya da dakika sürebilir.

Sonunda hareketler son bulur ve kişinin bilinci yerine gelir. Genellikle kısa bir süre için genel nöbetlerden sonra kişinin aklı biraz karışıktır.

Genel nöbetlerin herhangi biri çok tehlikeli olabilir. Tehlikenin nedeni kişinin bilincinin yerinde olmamasından kaynaklanıyor. Kişi etrafındaki tehlikelerden habersizdir ve kendini koruyabilecek durumda değildir. Kontrol edilemeyen çırpınma nöbeti yaralanma riskini arttıran bir durum. Acil servise gitmeyi gerektiren çoğu nöbet bu türdendir.

Sara nöbeti geçiren birini görürseniz, durumun göründüğü kadar tehlikeli olmadığını hatırlayın. İşte uygulamanız gereken birkaç acil yardım ipucu:

Diğer kişileri uzaklaştırın.

Kişinin etrafındaki sivri ve keskin aletleri uzaklaştırın.

Kişinin hareketlerini durdurmaya çalışmayın.

Kişiyi yan döndürmeye çalışın. Bu şekilde nefes almasına yardım etmiş olursunuz.

Nöbet başladığında saatinize bakın ve nöbetin süresini ölçün.

Kişinin ağzına herhangi bir şey sokmayın. Genel inanışın aksine sara nöbeti sırasında bir kişinin kendi dilini yutması mümkün. Ancak nöbet geçiren birinin ağzına bir şey koymanız kişinin kendine zarar vermesine neden olabilir. Hastada yaralanma olabileceği gibi sizin de elinizi ısırabilir.

Daha hafif atlatılan nöbetler de acil durum alarmı olarak sayılamaz. Nöbet geçiren birini etraftaki tehlikelerden uzaklaştırmalı ve ona göz kulak olmalısınız. Uyurgezer benzeri bir durumda olabilirler ve etrafta tehlike oluşturabilecek trafik, merdiven gibi durumlardan korunmaları gerekebilir. 

Nöbetler ve acil servis

Bazı sara hastalarının tek hastalığı maalesef sara olmuyor. Sara nöbetlerinin acil servis ziyaretini gerektireceği bazı durumlar şunlar:

Diyabet

Beyin enfeksiyonları

Hipotermi

Hamilelik

Zehirlenme

Düşük kan şekeri

Yüksek ateş

Kafa yaralanmaları

Ayrıca;

5 dakikadan uzun süren nöbetlerde

Kısa süre içinde çok sayıda nöbet görülmesinde

Kişi nefes almayı bırakırsa

Nöbet suyun içinde başlarsa

Nöbet sırasında kişi kafasını çarparsa, uyanması uzun sürerse, kusma ve bulanık görme şikayeti olursa, acil servise gitmek şart.