Romatizma ve Eklem Hasarları

Romatizma bir kez kapınızı çaldı mı eklemleriniz şişecek, ağrıyacak ve gerilecek demektir. Bu rahatsız his sürekli devam etmeyebilir, zamanla ortadan kaybolabilir ancak zarar yine de kalıcıdır. Romatizmanın eklemlere zarar verdiğini biliyorsunuz. Bu yüzden romatizma aktif olmasa bile eklemleriniz hareket ederken sıkıntı çıkarabilir. Peki eklem hasarları nasıl oluşuyor ve engellemenin bir yolu var mı? Gelin birlikte bakalım.

Romatizmanın aktif olduğu zamanlarda enfeksiyonla savaşan hücreler yanlışlıkla eklemlere girer. Bunun nedenini hiç kimse tam olarak anlayabilmiş değil. Ancak bu hücrelerin ait olmadıkları yerde oldukları kesin.

Eklemlerin içinde bağışıklık hücreleri bazı kimyasallar üretir. Bu hücreler bazı mikroorganizmaları öldürmeye yarar. Ancak eklemlerin içindeki sağlıklı mikroorganizmalar öldüğünde sağlığınız da elden gitmeye başlar. Romatizmanın yüksek derecede aktif olduğu durumda eklemleriniz şişer, gerilir ve ağrır. Romatizma düşük seviyelerde de ilerleyebilir bu durumda herhangi bir his ya da belirti yaşamazsınız.

Bu sürecin işlemesinde iki ana yol söz konusu. Eklemlerin zarar görmesinin iki yolu şöyle:

Enfeksiyonla mücadele eden kimyasallar kıkırdakların zamanla zayıflamasına neden olur. Kıkırdak kemikler ve eklemlerin arasındaki yumuşak doku. Zamanla eklemlere baskı uygulanmasıyla ve ağırlıkla kıkırdaklar daha da zayıflar. Bu durum dejeneratif hastalık adını alır ve osteoartrite epey benzer. Romatizması olan kişilerde daha hızlı ilerleyebilir.

Eklemlerin içindeki iltihaplanma eklem zarlarına sıçrar, yayılır. Eklem zarları da onların ait olmadıkları yerlerden. Bu işlem yeterince uzun süre devam ederse sağlıklı olan eklemlere ve kemiklere de zarar verebilir.

Romatizma ne kadar güçlüyse ve ne kadar uzun süredir devam ediyorsa verdiği hasar da o kadar fazla olacaktır. Romatizmanın altın kuralı budur. Eklemleri her gün şişen ve gerilen biri ayda bir bu belirtileri yaşayan birine göre romatizmadan daha çok hasar görür. Bir kişinin eklemleri çok fazla şişiyorsa daha hafif şişen birine göre uğradığı zarar daha fazla olacaktır.

Romatizmanızın aktif olduğunu anlamak kimi zaman zor olabilir. Bakalım nasıl anlaşılırmış?

Çok fazla ağrı hissediyor olabilirsiniz.

Eklem hasarı ağrı hissetmeden de ortaya çıkabilir.

Eklemlerdeki şişme güvenilir bir işaret olabilir. Birçok durumda eklemlerde şişkinlik romatizmanın ilerlediği anlamına gelebilir.

Sabahları eklemlerinizdeki gerginlik epey etkili bir gösterge. Yataktan kalktığınızda kendinize küçük bir test yapın. Gergin hissettiğiniz süre romatizmanızın aktif olduğunu gösterebilir.

Başka bir belirti ise eklem zarlarınızın anormal şekilde büyümesi. Bu durum eklemlere mantarımsı bir görüntü verir. Bu görüntü ağrı hissetmeseniz de devam edebilir. Bunun olduğunu fark ederseniz hemen bir romatologla görüşmeniz gerekir.

Romatizma teşhisi konulduktan sonra doktorunuz eklemlerinizi en ince ayrıntısına kadar inceler. Röntgen, kan testi bu incelemeyi takip eder. Doktorunuz daha sonraki ziyaretlerinizde testlerinizde bir değişiklik olup olmadığına bakar. 

Artık romatizmanın eklemlerde hasara neden olduğunu biliyorsunuz. Eklem hasarlarını önlemenin yollarını da öğrenmeniz işinize epey yarar.

Romatizma tedavisinde çok yol kat edildi. Romatizma teşhisi konan hastalardaki eklem hasarının daha az olduğu da bilinenler arasında. Kontrolü elinize alıp hareketli olabileceğiniz süreyi arttırabilirsiniz.

Erkenden tedavi olun. Eklem hasarlarının çoğu romatizmanın başlangıcından itibaren başlar. Ne kadar erken tedavi olmaya başlarsanız eklemlerinizdeki hasar oranını o kadar düşürürsünüz.

Yakından takip edin. Romatologları tarafından yakından takip edilen kişilerde eklem hasarları daha düşük boyutlarda kalıyor.

Egzersiz yapın. Eklemlerinize zarar vermeden egzersiz yapmanız mümkün. Ancak dikkatli olmazsanız eklemlerinize zarar verme şansınız da var. Doktorunuz egzersiz konusunda size bir program çıkarıp yardımcı olabilir. Böylece daha etkili daha faydalı bir egzersiz yapmış olursunuz.

İhtiyacınız olduğunda dinlenin. Egzersiz ve dinlenme arasındaki dengeyi iyi sağlamak önemli. Böylece egzersizde aşırıya kaçmamış olursunuz.

Baston kullanacaksınız, ağrıyan bacağınızın ters tarafında kullanın. Böylece ağrıyan eklemlerinize yük binmesini engellemiş olursunuz.

Romatizma hakkında daha ayrıntılı bilgi ve kafanıza takılan soruların cevapları için uzmanlarımız sorularınızı bekliyor.