Romatizma Nasıl ve Neden İlerler?

Romatizma kişiden kişiye farklı ilerleyen bir hastalıktır. Bu yüzden de bu hastalığın tipik aşamalarını belirlemek diğer birçok hastalığa göre daha zor. Küçük bir orandaki hastalarda romatizma 1 ya da 3 sene sürer ve daha sonrasında semptomlar yok olur. Bazı hastalar uzun süreli yanma hissi veren  iltihaplanmalar yaşar, fakat bu iltihaplanmalar dönem dönem azalır ya da hiç ortaya çıkmaz. Daha ileri durumlarda ise hastalar semptomları aralıksız şekilde hissederler. Bu uzun süreli semptomlar hastalarda ciddi eklem hasarlarına ve hatta ileri seviyelerde çeşitli sakatlanmalara neden olur.

Romatizma her ne kadar her eklemde ortaya çıksa da daha sık olarak vücuttaki ufak eklemlerde ortaya çıkar. Bu küçük eklemler, ellerde, parmaklarda ve bileklerde bulunur. Romatizmadan etkilenen diğer bazı eklemler ise kalça, diz, bilek, ayak, boyun, omuz ve dirseklerdedir. Genelde eklemler simetrik bir şekilde etkilenir. Yani ayaktaki eklemlerde ortaya çıkan romatizma hem sağ hem de sol ayağı etkiler. Eklem ağrılarına ve şişiklere ek olarak hastaların büyük bir bölümü aşırı yorgunluk, ateşlenme ve genel bir kırgınlık da yaşarlar.

Sağlıklı Eklemler Nasıl Çalışır?

Eklemler kemilerin birleştiği yerlerdir. Romatizmanın nasıl ilerlediğini daha iyi anlamak için sağlıklı eklemlerin nasıl çalıştığını bilmek yararlı olacaktır. Eklemlerin içinde bulunan kıkırdak, kemikerin etrafını kaplayarak kemiklerin birbirine sürtmesini azaltır. Eklemler sinovyum adlı dokuyla yanyanadır. Bu doku, kıkırdağı ve kemikleri besleyen ve kayganlaştıran bir sıvı üretir. Bu sıvının adı sinoviyal sıvıdır.

Normal koşullarda eklemler kemiklerin üstüste gelip yumuşak bir şekilde hareket etmesine izin verir. Kıkırdak pürüzsüz bir yüzey oluşturur ve sinovial sıvı da hareketleri kolaylaştıracak yeterli miktarda kayganlaştırıcı üretir.

Sağlıklı Eklemden Hasarlı Ekleme

Romatizmada vücudun bağışıklık sistemi sinoviyum hücrelerine saldırır. Bu da eklemlerin iltihaplanmasına neden olur. İltihaplanan eklemler kızarır, ısınır ve ağrır. İltihaplanma dönemlerinde sinoviyum hücrelerilerinin sayısı aşırı olarak artar. Hücrelerin aşırı artması sinoviyumu kalınlaştırır bu da iltihaplanmanın daha da artmasına neden olur.

Hastalık ilerledikçe anormal sinoviyum hücreleri kıkırdakları ele geçirir ve yok eder. Zamanla eklemleri destekleyen kaslar, tendonlar ve bağlar zayıflar. İleri durumlarda kemikler zamanla birbirlerine yapışır ve eklemler aşınır. Bunlar ağrıyı artırır ve eklemlerin işlevlerini yerine getirmesini zorlaştırır.

Romatizma tedavi edilmezse kemiklere ve dokulara kalıcı zarar verir. Bu kalıcı zararlar kemiklerin hizasını bozarak yazı yazmak gibi basit işlemlerin bile yapılmasını zor hale getirir. Eklemlerdeki hasarlar kalıcı olabileceğinden ağrı ve iltihap geçse bile romatizma kesinlikle tedavi edilmelidir.

Doktorlar romatizmanın eklemlere zararının çok erken dönemlerde başladığını tespit etti, bu nedenle de romatizma farkedildiğinde tedavinin başlaması olası zararın erkenden önlenmesini sağlar. Birkaç sene öncesine kadar doktorlar romatizmanın erken dönemlerinde ağrı kesicilerle tedavi yöntemine giderek hastanın ağrılarını azaltmaya odaklanıyordu. Son senelerde romatizmanın hasarlarının hastalığın ilk dönemlerinde ortaya çıktığının bulunmasıyla beraber doktorlar erken tedavi yöntemlerine odaklandılar. Bu nedenle romatizma semptomlarını hissederseniz erkenden doktor kontrolüne gidip erken tedayive başlamanızı öneririz.

Romatizmal Eklem Hasarlarına Yakın Bakış

Eklem ağrısı ve romatizmal iltihap bağışıklık sistemimizin bir parçası olan akyuvarların siniviyal dokularda toplanmasıyla başlar. Akyuvarlar sitokin adındaki hücreler arası iletişimi sağlayan maddeyi üretir. Sağlıklı hücrelerde sitokin enfeksiyona bağlı olarak iltihaplanmaya neden olur. Araştırmalarda göre romatizmada sitokinlerin aşırı üretildiğini ve bunun da devamlı iltihaplanma ve kıkırdak, kemik ve diğer eklemlerde zarara neden olduğu bulundu.

Romatizma ilerledikçe vücuda verdiği zarar hem daha büyük hem de geriye döndürülemez oluyor. Özellikle kadınlarda sıklıkla rastlanan romatizmanın zararlarını azaltmak için romatizma semptomlarını hisseder hissetmez doktora danışmanız. Unutmayın romatizma ne kadar erken tanınırsa tedavi dönemi o kadar etkili olacaktır.