Romatizma hava durumunu nasıl tahmin ediyor?

Dizlerini ovuşturup yağmur yağacağından bahseden ton ton teyze size de bir şeyler hatırlatmıştır. Bakalım romatizma hava durumunu nasıl tahmin ediyor.

Eklem ağrılarından şikayet eden yaşı ilerlemiş bir tanıdığınız mutlaka vardır. Bu tanıdıkların eklem ağrılarından başka bir ortak yönü daha var ki o da geleceği tahmin edebilmeleri. Yani hava durumu olarak tabii. Işıl ışıl parlayan güneşli bir günde bahsi geçen tanıdığınız pencereden dışarı bakıp, bir yandan da dizlerini ovuşturup ‘yağmur yağacak’ yorumunu yapabilir. Yakınınız bu tahmininde tamamen yalnızdır elindeki tek kanıt azan romatizmasıdır.

Sağlık sorunlarının hava koşullarından etkilendiği bilgisi Hipokrat’a kadar dayanan bir gerçek. Bu inanışın saygıdeğer kaynağına takılır kalırsak meteoroloji uzmanlarını bırakıp romatizması olan birkaç tanıdığımızla hava durumu programları yapmaya başlamalıyız.

Bu işin şakası. Tabii ki öyle şeyler yapmayacağız. Tıbbi araştırmaların çoğu hava durumuyla sağlık sorunlarının arasındaki bağ konusunda kesin sonuçlara varamamış. Peki arada bağ yoksa ya da bir bağ olması imkansızsa bizi bu bağa inanma noktasına getiren nedir?

İnsan biyometeorolojisi

İnsan biyometeorolojisi hava durumuyla insanlar arasındaki ilişkiyi esas alan bir bilim. Hava durumuyla sağlık arasında inkar edilemez ve çok belli olan bir bağ var. Sıcak günlerde güneş çarpması, soğuk günlerde soğuk ısırması bu bağın örneklerinden. Bunlar direkt olan bağlar tabii, bir de çok direkt olmayan ama yine de belirgin bağlar var. Polen mevsimindeki alerjiler de buna örnek olarak verilebilir. Hava durumunun sağlığı etkilediği aşikar. Ancak bazen başrolde değil de destekleyici olarak da bulunabiliyor.

Bazı araştırmacılar da havanın sağlık üzerindeki daha az direkt olan etkilerine bakıyor. Sıcaklık, basınç, nem; romatizma, sinüzit ya da migren ağrılarını etkiliyor. Buradaki fark, hava durumunun belirtiler üzerinde birebir etkisinin olmaması.

Teori

Hava durumunun romatizma gibi ağrılı sağlık sorunlarını etkilediğine dair birçok kaynak mevcut. Bunun için romatizması olan bir tanıdığınıza sormanız yeterli.

Romatizma hastalarının çoğunun yağmurlu havalarda ağrıdan şikayetçi olduğu biliniyor. Çoğu ağrılarına bakarak fırtınanın gelip gelmeyeceğinin haberini verebilecek durumda. 

Ancak doktorların ve araştırmacıların yağmurlu havaların romatizmayı daha kötü hale getirdiğine inanmadığını bilmelisiniz. Tabii havanın hastalığın belirtileri üzerindeki etkileri artık biliniyor. Ancak hava değişiminin ağrılara neden neden olduğu hala soru işareti. Bu konuda hiç kimse tam olarak emin değil.

Basınçtaki düşüşün romatizma hastaları üzerindeki etkisi araştırılmış. Basıncın düşmesi aynı zamanda yağmurun yağması, fırtınanın gelmesi anlamına da gelir. Teoriye göre basınç düştüğünde eklemlerin etrafındaki dokular kabarır, bu durum da romatizma ağrısına neden olabilir. Bir balonu örnek alalım. Balonun etrafındaki basınç düşerse balonun içindeki hava genişler. Eklemlerde de aynı durum söz konusuysa genişleme ya da şişme sinirleri rahatsız ederek, ağrıya neden olur. Sinirlerin en ufak bir basınç değişimine bile tepki gösterecek kadar hassas olması da mümkün.

Ancak kabul etmek gerekir ki bütün bu süreç sadece teoriden ibaret. Şişme oluyorsa da çok küçük miktarlarda oluyor ve bilimsel olarak bu şişmenin ispatlanması mümkün değil. Uzmanlar değişimin kesin bir kanıtı olmadığından duruma epey şüpheli yaklaşıyorlar. 

Muhtemel bir bağı gösterecek bazı çalışmalar var. Bu çalışmalar havadaki nemin artışına ve basınç değişimine bağlı olarak şişme ve sertleşme görüldüğüne dair bazı kanıtlar bulmuş.

Şüpheciler

‘Romatizma ağrılarıyla hava durumunun arasındaki bağı ortaya çıkaran mantıklı bir kanıt yok. İnsanlar neden hala aynı düşünceye saplanıp kalıyorlar?’

Hava koşullarıyla sağlık sorunlarını ilişkilendirmek problemli bir durum. Çünkü birçok hava koşulu söz konusu: hava basıncı, sıcaklık, nem… Bunun yanında insanların havaya bağlı hissettikleri ağrılarda çok büyük değişiklikler söz konusu. Bazıları ağrının hava değişimini takip ettiğini söylerken bazıları tamamen tesadüfi olduğunu söylüyor. Ağrının hava değişiminden önce geldiğini söyleyenler de var. Ortalık biraz karışık. Bu durumların bu kadar çeşitli olması belki de araştırmacıları sürekli konunun içine çeken bir yön. 

Anlayacağınız her soru işareti gibi hava durumu değişiklikleri ile romatizma ağrıları arasındaki bağı kanıtlamak için daha esaslı araştırmalar gerekli. Siz yine de büyüklerinizin sözünü dinleyin. Yağmur yağacak diyorlarsa şemsiyesiz çıkmayın.

Romatizma hakkında kafanıza takılan soruları uzman doktorlarımıza sorabilirsiniz.