Relaksasyon (rahatlama) tepkisi nedir?

Relaksasyon tepkisi için stres tepkisinin zıt halidir diyebiliriz. Kardiyolog Herbert Benson bu terimi ilk defa 1970’lerin başında; günlük meditasyon seanslarıyla kan basınçlarını düşürdüklerini öne süren Transandantal Meditasyon uzmanlarıyla karşılaştıktan sonra kullanmıştır.

Benson bu uzmanları inceledikten sonra; meditasyon yoluyla solunumlarını yüzde 25 yavaşlattıklarını, oksijen tüketimlerini yüzde 17 azalttıklarını, kan basınçlarını düşürdüklerini ve kalp atış hızlarını yavaşlattıklarını gözlemlemiştir.

Bu öğretiyi daha bilimsel ve ulaşılabilir bir hale getirmek için Benson, Uzakdoğu dini ögelerini elemiş ve Transandantal Meditasyon’un temel tekniği üzerine bir sistem geliştirmiştir. Bu temel teknik, her dini geleneğin ve meditasyon öğretisinin önerdiği; bir kelime, ses, dua veya cümleyi diğer düşüncelerden arınmış bir halde tekrarlamaktır.

Günümüzde Relaksasyon tepkisi, Massachusetts Genel Hastanesi’nin Benson-Henry Enstitüsü’nde Beyin/Vücut Tıbbı başlığı altında öğretilmektedir ve insanlara stresin negatif etkilerinden nasıl kurtulunacağı ve stres tabanlı semptomları nasıl azaltacakları konusunda yardımcı olmaktadır.

Uygulama

1. Sessiz bir yer bulun ve burada rahat bir pozisyonda oturun. Kaslarınızı gevşetmeye çalışın.

2. Gözlerinizi kapatın.

3. Sizin için derin bir anlamı olan ya da duyduğunuzda size huzur veren bir kelime, ifade veya dua belirleyin.  Örneğin, “bir”, “barış”, “Allah’tan başka ilah yoktur”, “selam”, “amin” gibi.

4. Yavaşça ve doğal nefesler alın. Burnunuzdan nefes alarak birkaç saniye bekleyin. Nefesinizi ağzınızdan verin ve yeniden nefes alana kadar birkaç saniye bekleyin. Belirlediğiniz kelimeyi sessizce tekrarlarken nefesinizi vermeye devam edin.

5. Başarılı olup olmadığınızı düşünmeyin; kafanıza başka düşünceler girdiğinde “amaaaan” deyip geçiştirin ve yukarıdaki adımları tekrar etmeye devam edin.

6. Sona yaklaştığınızda, hala kontrollü bir biçimde nefes alıyor olun fakat “sessiz” bir biçimde oturun. Nerede olduğunuzu yavaşça anlayacak bir şekilde gözlerinizi açın ve kalkışınızı aşamalar halinde gerçekleştirin.
Bu yöntem genelde günde 10-20 dakikalık seanslarla, haftada en az 3-4 kez tekrarlanmalıdır.

Gözleriniz kapalıyken zamanı takip etmekte sıkıntı yaşıyorsanız, alarmınızı ya da saatinizi en düşük ses ayarında kurun ve size uzak bir yere bırakın. Böylece, kafanız rahatlayacak ve saat kavramını düşünmeyeceksiniz.