Prostat büyümesi nedir?

Erkekler yaşlandıkça prostat bezleri genişler. Bu da idrar sorunlarına yol açar. Ama bu çok yaygın bir sorun ve tedavisi mümkün. İyi huylu prostat büyümesi ya da genişlemiş prostat aynı şey.

Prostat erkek üreme sisteminin bir parçası. Boşalma sırasında spermlerin içinde olduğu sıvıyı üretiyor. Prostat idrar yolunun etrafını kaplayan bir bez.
Erkekler yaşlandıkça prostat bezi de büyür. Normalde bir ceviz büyüklüğündedir. 40 yaşından sonra büyümeye başlar, yaklaşık bir şeftali büyüklüğüne gelir. 60 yaşındaki bir erkeğin prostatı limon boyutuna ulaşır.

Genişleyen prostat uretrayı yani idrar yolunu sıkıştırıyor. Bu da idrarın hem az hem de zor akmasına neden oluyor. Bunun adı benin prostatik hiperplazi ya da BPH. Bildiğimiz adıyla iyi huylu prostat büyümesi. Bu kansere neden olmuyor, bu nedenle iyi huylu deniyor.
Erkeklerin yarısı 60’larında iyi huylu prostat büyümesiyle karşılaşıyor. Bu oran 70’ler ve 80’lerde %90’a çıkıyor.

Prostat nedir

Neden büyüyor?

Nedenleri tam anlaşılmamış. İki temel nedeni var.  Giderek yaşlanmak ve testislerin işlevi. Testisleri erken yaşta alınmış erkeklerde iyi huylu prostat büyümesi görülmediği gözlemlenmiş. Prostat büyümesinin diğer nedenleri:

Testosteronun azalması:  Kandaki testosteron azalınca östrojen artıyor. Bu durum prostatın büyümesine neden olabiliyor.

DHT’nin artması: Prostat dihidrotestosteron adında bir madde elde eder. Eğer fazla üretilirse prostat hücrelerini büyütüyor.

Genetik: Her sorunda olduğu gibi prostat büyümesinde de genetik faktörler önemli.
Bazı durumlarda iyi huylu prostat büyümesi enfeksiyon ya da prostat kanseriyle sonuçlanabiliyor. Ama korkulacak bir şey yok, yaygın değil.
Ayrıca iyi huylu prostat büyümesinin en belirgin sonuçlarından biri de sık idrara çıkma isteği. Bu prostatın idrar yolunu sıkıştırması sonucu oluşan baskıdan kaynaklanıyor. Genellikle iyi huylu prostat büyümesi kaçınılmaz son. Yaşla birlikte geliyor.

Nasıl anlaşılır?

Prostat büyümesini anlamak için bazı test yöntemler var. En yaygınlarına bakalım:

•    Rektal sınavı: Doktorun rektuma yani kalın bağırsağınıza parmağını sokmasıyla prostatı anlaması mümkün.
•    İdrar ve kan tahlili: Prostat spesifik antijen adındaki maddeyi saptamak için kullanılıyorlar. Bu madde prostat kanseri sırasında yüksek seviyede oluyor.
•    Ultrason: Rektumun içinden yapılan bir ultrason testiyle prostatın boyutu görülebilir.
•    İdrar akış hızı testi: İdrarınızı bu test için özel yapılmış bir araca yapıyorsunuz. O da akış hızı ile prostat sorununu saptıyor.
•    Sistoskopi: Penisin içinden idrar yoluna sokulan bir tüple doktor idrar yolu ve mesanenizi görebiliyor.

Tedavi

Tedavinin iki genel yolu var. Terapi ve ameliyat.

İlaç terapisi: Alfa blokör adındaki ilaçlar prostatın kenarındaki kasları rahatlatarak baskıyı azaltır, daha kolay idrara çıkmayı sağlar. Yine de prostatın boyutunu değiştirmezler. Proscar adındaki bir başka ilaç ise prostatın boyutunu küçültmeye yardımcı. Prostatın büyümesine neden olan enzimi engelliyor.

Ameliyat: Birçok ameliyat yöntemi var. Ciddi vakalarda prostat bezi alınabiliyor. Ama vakaların %90’ında kullanılan en genel yöntem uretrayı genişletmek. Bu yöntemin avantajları var. Diğer yöntemler gibi kısırlık ya da iktidarsızlık riski taşımıyor.
Maalesef ameliyatla küçültülen prostat yeniden büyümeye başlayabilir. Özellikle ilaçları kullanmayı bıraktıysanız ya da düzensiz alıyorsanız.
Eğer iyi huylu prostat büyümeniz ilerlemişse bazı başka sorunlara yol açabilir: idrar yolu enfeksiyonları, böbrek veya mesane taşları, idrar kaçırma, böbrek hastalığı. İşte bu yüzden kendinizde belirtileri görüyorsanız doktora gitmeniz çok önemli. İyi huylu da olsa ihmale gelmez.