Orşit Neden Olur ? Orşit Nedir ?

Orşit, kabakulakla ilişkili virüsün bir veya iki testiste iltihap oluşturmasıdır. Ergenliğin sonlarına doğru kabakulak geçirenlerin üçte birinde orşit olur. Soruna yol açan başka nedenler de var.
Gonore (belsoğukluğu) veya klamidya gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklar da orşite yol açabilir.

Orşit

Orşit

Bakteri nedenli orşit sıklıkla epididimitle ilişkili gözlemleniyor. Epididimit testislerin arka kısımlarında sperm üreten ve taşıyan tüplerde (epididim) oluşan iltihaplanmanın bilimsel adı.

Orşit epididimle ilişkiliyse soruna epididimoorşit adı veriliyor.Orşitin başlıca belirtisi şişme ve ağrıdır.

 

Orşit ve Belirtileri

Bu hastalığın semptomları aniden belirir. Bunlar:

  • Testislerde, birinde veya ikisinde şişme
  • Orta şiddetli veya yoğun ağrı
  • Otururken rahatsızlık hissi
  • Testislerde, birinde veya ikisinde aşırı hassasiyet
  • Bulantı
  • Yüksek ateş
  • Peniste akıntı

Kasık ağrısı ve testis ağrısı genellikle eş anlamda kullanılıyor ama bu doğru değil. Kasık ağrısı daha çok karnın alt bölgesinde gözlemlenir. Bu iki ağrı tipinin gerekçeleri birbirinden farklıdır.

Orşit İçin Ne Zaman Doktora Gidilmeli ?

Skrotumda (testis torbası) acı, şişlik, aniden giren ağrı farkederseniz acilen doktora gitmelisiniz.
Testislerin ağrıması birden fazla sorunla ilişkili olabilir. Testiküler torsiyon (testislerin burulması) buna örnek. Testiküler torsiyon orşitle neredeyse aynı tipte ve yoğunlukta ağrıya yol açar. Sorunu tanılamak için bazı testler yapılması gerekebilir.
Orşit bakteri veya virüs kökenli olabilir.

Bakteriyel Orşit Nedir ?

Bakteri kökenli orşit çoğunlukla epididimit sonucunda gelişiyor. Vas deferens (testislerde üretilen spermi aktarıyor) ve testis arasında köprü görevi yapan tüpsü yapılarda (epididim) iltihap oluşuyor. Epididim iltihabı testise sıçrarsa buna epididimoorşit deniyor.

Epididimitin başlıca sorumlusu üretra ve mesane enfeksiyonları. Bunlar da çoğunlukla cinsel bulaşıcı hastalıkların eseri. Özellikle gonore (belsoğukluğu) ve klamidya yaygın enfeksiyon nedenlerinden. İdrar yolunda doğuma bağlı anomali varsa, kateter veya penise takılı sağlık cihazı kullanılıyorsa da enfeksiyon gelişebilir.

Viral Orşit Nedir ?

Kabakulak virüsü orşite neden olabilir. Ergenlikte kabakulak geçiren erkeklerin üçte biri kabakulağı atlatamadan orşite de yakalanıyor.

Orşite Neden Olan Durumlar

Bu hastalığın oluşumunda birden fazla faktör etkili olabilir. Önce cinsel yolla ilişkili olmayanlara bakalım:

  • Kabakulak aşısı yaptırmamış olmak
  • Yineleyen idrar yolu enfeksiyonları
  • Genital bölgeye, idrar yoluna cerrahi müdahale
  • İdrar yolunda doğuştan gelen anomali

Bu hastalık ayrıca cinsel yolla da aktarılabilir. Cinsel yolla bulaşan hastalıklara yakalanma olasılığını arttıran riskli davranışlardan kaçınmak önemli. Sıralayalım:

  • Birden fazla partner
  • Cinsel bulaşıcı hastalığı olanla ilişki
  • Korunmasız ilişki
  • Önceden cinsel bulaşıcı hastalık geçirmiş olmak

Orşitin Komplikasyonları Neler ?

  • Testüküler atrofi. Orşit testislerin boyca küçülmesine yol açabilir.
  • Skrotum apsesi. İltihap bölgesinde apse oluşabilir.
  • Yineleyen epididimit. Orşit epididimitin sık nüksetmesine yol açabilir.
  • Kısırlık. Düşük olasılıkla da olsa orşit kısırlığa neden olabilir. Sorun sadece bir testisteyse kısırlık ihtimali daha da azalır.

Orşit Tanısı Nasıl Konur ?

Bu hastalığın tanısı için bazı testler yapmak gerekiyor:

Fiziksel muayene: Kasıklarda şiş lenf düğümleri olabilir. Testislerden biri boyutça büyük gözlemlenebilir. Her iki testiste aşırı hassasiyet gelişebilir. Prostat büyümesi veya hassasiyeti olup olmadığını kontrol etmek için doktor rektal muayeneye gerek duyabilir.

Tahlil: Belsoğukluğu, klamidya gibi hastalıkların olup olmadığını anlamak için idrar tahlili yapılabilir. Doktor pamuklu çubukla penis ucundan alınan numuneyi de laboratuvarda aynı amaçla inceletmek isteyebilir.

Ultrason görüntüleme: Yüksek frekansta ses dalgalarıyla insan bedeninin içini ayrıntılı olarak görüntülemek mümkün. Bu teknolojiyle testislere gelen kan akışında artma ya da azalma varsa hemen anlaşılabilir.

Nükleer görüntüleme: Kan dolaşımına düşük düzeyde radyasyon içeren malzemeler enjekte ediliyor. Özel bir kamera testislere gelen kan akışında dalgalanma olup olmadığına bakılıyor. Orşit tanısı kesinleşiyor.

Orşit Nasıl Tedavi Edilir ?

Genellikle bu hastalığın nedeni bakteriyel olduğu için antibiyotik tedavisi uygulanmaktadır. Eğer testislerde ağrı, şişme veya kızarıklık görülürse bir üroloji uzmanına görünmekte yarar var. İbuprofen, naproxen ve asetaminofen bazlı ağrı kesiciler ağrı için tavsiye edilmektedir. Ayrıca testislerin altına yumuşak bir yastık koymak rahatlatıcı olabilir. Bazen doktorlar 15-20 dakika boyunca buz torbası koyulmasını önermektedirler. Tabi bu buzun deriyle direk temas etmememesi şartıyla.

Antibiyotik tedavisi yaklaşık 10 gün sürmektedir. Eğer prostatta da iltihaplanma varsa tedavi süresi uzayabilmektedir. Genellikle tedavi süresi boyunca cinsel ilişkiye girilmemesi ve girilirse de prezervatif kullanılması tavsiye edilmektedir.