Omurga kırığı ne zaman oluşur?

Omurga kırıkları omurganızı oluşturan omurlardan birinde veya birkaçında oluşabilir. Sorun dayanılmaz sırt ağrılarına yol açar: oturup kalkmayı bırakın, adım bile atamazsınız.

Omurga kırıklarına bazen basınç kırılması da deniyor. Çünkü osteoporozla birlikte kemikler iyice inceliyor, zayıflıyor. Kemiklerden biri diğerine basınç yapınca kırılma kaçınılmaz oluyor. Korunmanın temel yolu dile kolay: osteoporoza yakalanmayacaksınız.

Omurga kırıkları kişiyi elden ayaktan düşürür. En küçük hareketleri bile yaptırmaz. Bu da başkalarına bağımlı, yatakta geçen bir ömür demek. Dolayısıyla önceden önlem şart.

Kimler risk altında?

Özellikle 50 yaşın üzerindeki kadınlar büyük risk altında. 75 yaşına gelen kadınların yaklaşık %50’si bir kez omurga kırılması yaşıyor. Bu azımsanacak gibi değil. Sadece kadınlar değil erkekler de risk altında. Kemik erimesi başlamışsa omurga kırıkları erkeklerde de sürpriz olmuyor.

Omurga kırıklarındaki temel faktörlerden biri aslında yaş. Genç birinin omurgası çok büyük darbe almadığı, çok ciddi hastalanmadığı sürece kolay kolay kırılmıyor. Ama yaşlılıkla osteoporoz, osteoporozla birlikte de kırılmalar kapıyı çalıyor.

Şimdi kemik kırılmalarına yol açabilecek risk faktörlerini sıralayalım:

Irk. Beyaz kadınlar ve Asyalı kadınlar büyük risk altında.

Yaş. 50 yaşın üzerindeki kadınlarda risk zaman geçtikçe artıyor.

Kilo. Zayıf kadınlarda risk çok daha yüksek.

Erken menopoz. 50 yaşından önce menopoza girmek riski arttırıyor.

Sigara. Her sorunda olduğu gibi omurga kırıklarında da sigara başrolde.

Omurga kırılması belirtileri

Çoğu hasta sırt ağrısıyla doktorun kapısını çalıyor ama, araştırmalardan çıkan verilere göre omurga kırığı olan hastaların sadece üçte biri ağrı çekiyor. Bu da çoğu kişinin kırığın farkına varmadığını gösteriyor. Bu sorunun daha da kötüleşmesine, daha büyük riskler doğurmasına yol açıyor.

Ağrı belirtisi ile gelen omurga kırıkları genellikle üst kısımdaki omurlarda oluşanlar. Bunlar da:

•    Ani ve aşırı sırt ağrısı
•    Ayağa kalkarken ya da yürürken ağrının artması
•    Esneme hareketlerinde zorluk ve acı
•    Boy kısalması
•    Omurganın şeklinde deformasyon gibi belirtilerle birlikte geliyor.

Ayrıca birden fazla kemiğin kırılmış olması da mümkün. Durum böyle olunca da haftalarca bitip tükenmeyen bir acı sizi bekliyor. Bu senaryo tabii ki doktora gitmezseniz başınıza geliyor. Sırtınızda ağrı hissi başladıktan birkaç gün sonra hala geçmediyse yorgunlukla, yaşlılıkla ilgisi yok demektir. Hemen bir doktora görünün.

Tedavi

Omurlarınızdan birinin kırıldığından şüpheleniyorsanız hiç vakit kaybetmeden doktora gitmelisiniz. Doktorunuz tomografiyle ya da röntgenle kırık olup olmadığını kolayca anlayabilir. Kırığın konumunu, niteliğini belirleyince tedaviye geçilebilir.

Tedavinin ilk aşaması destekleyiciyle omurgayı sabitlemekten ibaret. Böylece kemikler doğru yerde kaynıyor. Bazı kırıklarda ameliyat zorunlu seçenek olabilir. En iyi tedavi kararı için doktorun kemik mineral yoğunluğunu ölçmesi de gerekir.

Nasıl önlerim?

Omurga kırılmadan önlem almak en sağlıklısı. Şakası yok; yatağa mahkum olabilirsiniz. Önlemiyse çok basit. Kalsiyum ve D vitamini odaklı beslenmek, düzenli egzersiz yapmak kemikleri güçlendirir. Kemik kırılması riskinden kuşkulanıyorsanız doktorunuzla konuşarak kemik mineral yoğunluğu testi yapmasını da isteyebilirsiniz.