Niyasin Çeşitleri ve Niyasinin Faydaları

Bir besin içeriği olarak, çeşitli formlarda bulunur ve niyasinin türevleri raflardaki birçok gıda maddesinin içerisinde yer alır. Niyasin türevlerinin hemen hepsi vücutta benzer hormonal ve metabolik tepkimelere yol açar. Fakat her niyasin türevinin insan sağlığı üzerindeki etkisi farklıdır. Bazı niyasin çeşitleri kandaki kolesterol miktarını kontrol etmeye ve hipertansiyonla savaşmaya yardımcı olmaktadır. Fazla alınması durumunda zararsız ancak zaman zaman oldukça rahatsız edici olabilen “niyasin kızarıklığı” görülebilir. Vücudunuza aldığınız niyasin miktarını arttırmanız, sadece gerekli durumlarda ve doktor kontrolünde gerçekleştirilmesi gereken bir uygulamadır.    

Niyasin çeşitleri

Vitamin, Mineral, Besin Maddeleri ve Bitkisel Besinler Yeni Ansiklopedisi’ne göre, niyasinin gıda maddeleri içerisinde bulunan dört ana çeşidi: nikotinik asit, yavaş salınımlı niyasin, nikotinamid ve inositol heksaniyasinattır. Nikotinik asit, ayrıştırması yapıldıktan sonra tek başına incelenebilen ilk niyasin çeşididir. Kalp ve damar sağlığına olumlu etkisi olduğu bilinse de nikotinik asidin fazla alınması kılcal damar genişlemesine yol açar. Bu da derinizde kızarma, kaşıntı ve karıncalanmaya sebep olur. Yavaş salınımlı niyasin ise vücudun verdiği kızarıklık tepkilerini azaltmak için geliştirilmiş bir kimyasaldır. Nikotinamid de nikotinik asidin kızarıklıklara yol açmayan bir türevidir. Ancak yüksek kolesterol ve kan basıncıyla savaşmada pek etkili olduğu söylenemez. İnositol heksaniyasinat da kızarıklıklara yol açmaz, fakat onun da kalp ve damar rahatsızlıklarıyla mücadelede nikotinik aside kıyasla pek etkili olduğu söylenemez.         

Niyasinin faydaları

Yapılan araştırmalar sonucu, nikotinik asidin vücuttaki istenmeyen kolesterol oranını ve kan dolaşımındaki trigliseritleri düşürdüğü, iyi huylu HDL kolesterolünü arttırdığı ve hipertansiyonu düşürmeye yardımcı olduğu bilinmektedir. Nikotinik asit, kılcal damarları genişletme özelliği sayesinde bazı migren ağrılarına iyi geldiği ve derideki lekeleri azaltabildiği bilinir. İnositol heksaniyasinatın ise, kolesterol ve kan basıncını azaltmada nikotinik asit kadar etkili olduğunu gösteren bir çalışma bulunmamaktadır. Niyasinin bütün türevlerinin metabolizmaya faydalı olduğu, enerji üretimini arttırdığı ve cinsel ve stres kaynaklı steroid hormonlarının üretimine katkıda bulunduğu ise araştırmalarla ortaya konulmuştur. 

Niyasin dozajı

Yetişkinler için tavsiye edilen günlük niyasin dozajı; yaş, cinsiyet, hamilelik, emzirme ve benzeri durumlara bağlı olarak 14 miligram ile 17 miligram arasında değişmektedir. Ancak kalp ve damar rahatsızlıklarının tedavisinde kullanılan dozajlar genelde günlük 2000 ve 3000 miligram arasında değişmektedir. Nikotinik asidin 100 miligram gibi ufak bir miktarı bile yetişkin vücudunda kızarıklıklara yol açabilir. Bu yüzden, nikotinik asidi ufak dozlarda ve sık sık alarak vücudunuzun bu duruma uyum sağlamasına yardımcı olabilirsiniz. Uygun dozaj ve doğru kullanım için durumunuzu doktorunuza danışın ve aldığınız dozu asla doktorunuza danışmadan arttırmayın.

Önlemler

Niyasinin fazla alınması genellikle yoğun kaşınma, deride kızarıklık, baş ve boyun bölgelerinde hafif yanma hissine sebep olur. Yüksek dozlarda alındığında mide rahatsızlığına, ter basmasına, gerginliğe ve geçici hipotansiyona da sebep olduğu bilinmektedir. Niyasinin bazı türevleri kan basıncıyla ilgili rahatsızlıkların tedavisinde kullanılan ilaçların etkisini arttırdığı bilinmektedir. Bu etkilerin size zarar vermeyeceğinden emin olmak için kullandığınız ilaçları ve takviye besinleri doktorunuza bildirmeniz faydalı olacaktır.