Müzikle tedavi nedir ve nasıl yapılır?

Müzikle tedavi, uzun yıllar uygulanan, zaman zaman çeşitli tartışmalara konu olabilen bir alan. Genellikle, hastalığın iyileşmesi için psikolojik teşvik amaçlı ve hastaların yaşam kalitelerini artırmak için uygulanıyor. Müzik terapistleri tarafından, hastaların ihtiyaçları ve yeteneklerine bağlı olarak şekillendiriliyor. Geleneksel tedavi yöntemleriyle birlikte kullanıldığında, ağrıyı azaltma ve bulantı/kusma gibi fiziksel etkileri en az düzeye indirmek için yardımcı olabiliyor. Müzikle tedavinin en temel etki alanının başında ise depresyon etkilerini hafifletmek, stresi azaltıp vücudun rahatlamasını sağlamak geliyor. Hatta bazı çalışmalar, müzikle tedavinin kalp hızı ve kan basıncını dengeleyici, solunum hızını düşürücü etkilerinin olduğuna dikkat çekiyor.

müzik terapi

Müzikle Tedavinin Tarihi

Müzik, binlerce yıldır tıbbın bir çok alanında kullanılmakta. Antik Yunan filozofları, müziğin beden ve ruh üzerinde iyileştirici etkilerinin olduğuna ve kişilikle bağlantısına inanıyordu. Yerli Amerikalılar binlerce yıldır tedavi ritüellerinin önemli bir parçası olarak şarkı ve ilahileri kullanıyordu. Daha resmi bir yaklaşım ise İkinci Dünya Savaşı esnasında başladı ve 1944 yılında, Michigan State Üniversitesi, dünyanın ilk müzik terapi lisans programını kurdu.

Bugün, yetmişten fazla kolej ve üniversitenin Amerikan Müzik Terapisi Derneği tarafından onaylanan diploma programları var. Sertifikalı müzik terapistlerinin, en az 1.200 saat klinik terapi çalışması, lisans derecesinde diploması ve bu konu üzerine yapılmış çeşitli stajlarının olması bekleniyor. Bugün dünya üzerinde aktif olarak çalışan binlerce profesyonel müzik terapisti var. Avrupa ve Amerika’da yer alan bir çok hastanede ise müzikle tedavi, sağlık sigortası kapsamında yer alıyor.

Neler içerir?

Müzik terapistleri, etkileşime geçmek istedikleri hasta gruplarının özelliklerinden yola çıkarak, birey ve gruplar için ihtiyaç ve zevklere dayalı müzik oturumları tasarlarlar. Bu seanslar, müzik yapma, müzik dinleme, şarkı yazma ve sözlerin incelenmesi şeklinde yapılıyor. Ayrıca, görüntü ve müzik yoluyla öğrenme de içerebilirler. Bu uygulamalar hastaneler, kanser merkezleri, huzurevlerinde ya da evde yapılabildiği gibi, hastanın müzikle tedaviden faydalanması için herhangi bir müzik yeteneğine sahip olması da gerekmiyor.

Ne için kullanılıyor?

Terapistler, hastalıkların fiziksel ve psikolojik belirtileri için ayrı ayrı dallar altında çalışıyor. Bu yöntemler de genellikle hastalıkların ağrılarını ve psikolojik etkilerini azaltmak için kullanılıyor. Bazı durumlarda ise müzikle tedavi, hastaların sosyal etkileşimlerini artırarak, tedaviyle uyum içerisinde çalışmalarını teşvik etmek amacıyla kullanılıyor. Müzikle tedavinin, yüksek kan basıncı, hızlı kalp atışı, depresyon ve uykusuzluk gibi etkileri azalttığına dair kanıtlar var. Ancak uzmanlar, bu tedavi yönteminin bazı hastalık semptomlarını azaltmak, fiziksel hareketleri geliştirmek ve hastanın yaşam kalitesini artırmak için faydalı olabileceğini inanmakta.

Temel Faydaları neler?

Bilimsel çalışmalar, bu terapilerin çocuk ve yetişkin bedenleri üzerinde, zihin ve ruhsal anlamda gelişimlerine olumlu katkıları olduğunu gösteriyor. Ağrı giderici ilaçlarla birlikte uygulandığında, genel yoğunluğunu azaltmaya yardımcı olabilmektedir. 65 yaş üzeri hastalarda yapılan bir başka çalışma ise bireysel konforu, rahatlamayı ve ağrı kontrolünü geliştirdiğini ortaya koyuyor. Kalp hızı, kan basıncı, solunum hızı, uykusuzluk, depresyon ve anksiyete gibi rahatsızlıklara karşı etkisi ayrıca ortaya konmuş durumda. Müziğin, beyin dalgaları, fonksiyonları ve stres hormonlarına etki ettiği  ayrıca biliniyor.

Diğer bir çalışma, Mozart tarafından bestelenmiş müzikleri dinlemenin, beynin temporal bölgesinde (bel­lek, öğ­ren­me, duy­gu­sal den­ge ve sos­yal­leş­me) iyileşme sağladığını gösteriyor. Buna da “Mozart etkisi” deniyor. Bu tür bilgiler, müziğin birçok yararlı şekilde kullanılabileceği fikrini daha da sağlamlaştırıyor.

Sonuç olarak, profesyonel eğitimli bir terapist gözetiminde yapılan müzikle tedavi yararlı etkilere sahip. Standart doktor tedavisi ile birlikte uygulandığında güvenli olarak kabul ediliyor. Ancak eğitimsiz insanlar tarafından  uygulanırsa etkisiz olmanın yanı sıra, rahatsızlıkların artmasına bile neden olabilir. Bu sebeple, terapi uygulayacak eğitmenin yetkinliğini araştırmakta her zaman fayda var.