Migren İle Depresyon İlişkili Mi ?

Depresyonla mücadele başlı başına büyük sorun. İşin içinde migren varsa süreç daha da zorlaşıyor. Acaba migrenle depresyon ilişkili mi? Migren sadece şiddetli baş ağrısından ibaret değil. Beyin kimyasına ilişkin yeni bilgiler sayesinde migrenle birlikte gelişen depresyonun genetik kökenli olduğunu anlıyoruz. Aradaki bağ henüz ayrıntılı olarak bilinmese de sorunu hafifletecek bazı önlemler almak mümkün.

Migren ve depresyon ilişkisi genetik ortak ikizler üzerinde yapılan araştırmalarla da doğrulanıyor. Aynı gen mirasına sahip olanlar benzer sağlık sorunları yaşıyor. Örnek: Migren. Aile geçmişinde varsa çıkma ihtimali yüksek. Ortak genler migren ve depresyona bağlı semptomlar için de belirleyici.
migren

Depresyon Migrene Yol Açar Mı ?

Migren ve depresyon tavuk yumurta ikilemine benziyor. Migreni tetikleyen bazı genler depresyon riskini arttırabilir. Depresyon düzeyi de migrene davetiye çıkarabilir. Ama illa biri varsa öteki de olacak diyemeyiz. Migren ve depresyon birbirinden ayrı nedenlerle de gelişebilir.

Migren ve depresyon benzerliğinin bir gerekçesi de her iki süreçte (hormon, nörotransmitter benzeri) kimyasalların benzer biçimde dalgalanması. Depresyon oluşumuna yönelik bir kurama göre sorun serotonin eksikliğiyle ilgili olabilir. Bazı depresyon hastalarında migren atakları sırasında serotonin düzeyinin hızla düştüğünü gösteren çalışmalar da var.

Belirtileri Neler ?

Migren ağrıları depresyon sancılarına karıştıkça neyin ne belirtisi olduğunu anlamak iyice güçleşiyor.

Migren varken depresyon da neymiş demeyin. Aşağıdaki belirtiler varsa en kısa zamanda tıbbi yardım almayı ihmal etmeyin:

  • Hüzün. Kötümserlik. Değersizlik hissi.
  • Huzursuzluk. Kolayca kontrolden çıkma.
  • Sıcak basması. Terleme.
  • İlgisizlik. Kayıtsızlık.
  • Seksten uzaklaşma.
  • Yorgunluk. Bitkinlik. Halsizlik.
  • Odaklanma güçlüğü. Kararsızlık.
  • Hafıza sorunları
  • Uyku düzensizliği (az veya çok uyku)
  • Hiç yoktan ağlama.
  • Hiç yoktan kolda bacakta ağrı sızı.

Migren Başka Soruna Neden Olur Mu ?

Birbirinden farklı zihinsel süreçler beyinde aynı mekanizmalarla ilişkili olunca muhtemel sorun listesi de kabarıyor. Migren depresyon dışında sorunlara da yol açıyor. Anksiyete, fobiler ve madde kullanımı buna örnek. Depresyon zihinle ilişkili başka sorunların çözümünü de zorlaştırabileceği için erken tanı ve tedavi kritik önemde. Depresyon kuşkunuz varsa herhalde bana öyle geliyor demeyin. Doktora gidip doğrusunu öğrenin.

Nörolog Mu ? Psikiyatr Mı ? Hangisine Gidilmeli ?

Migren ve depresyon el ele yürüdüğüne göre her ikisi de lazım. Belirtilerin okunması ve tedavi sürecinin planlanması için hem nöroloğa hem de psikiyatra gerek var. Ekip çalışması şart.

En önemli nokta: Migren depresyon belirtisi değil. Sıradan baş ağrılarıyla karıştırılmamalı. Arada ilişki olduğu doğru ama biri diğerinden önemli – önemsiz sayılmamalı. Örnek: Migren mağdurları depresif dönemi izleyen günlerde ağrılarının daha da arttığını belirtiyor.

Doktor kapsamlı testlerle ağrıların kökenini araştırarak gerçekte migren olup olmadığınızı anlayabilir. Tanı sürecinde beyin lezyonları incelenebilir. Başka fizyolojik bileşenleri gözden geçirmek gerekebilir.

Psikoterapiye Gitmeli Miyim?

Nörolog ve psikiyatrist yardımıyla sorunla mücadele ederken bir de psikoterapiden destek isteyebilirsiniz. Bilişsel davranışsal terapi + meditasyon + soluk alıp verme teknikleri bazı hastaların migren ağrılarını ve depresyon belirtilerini azaltıyor.

Bu terapiler bire bir olabileceği gibi grup etkinliği biçiminde de planlanabilir. Migren ve depresyonla cebelleşen başkalarının olduğunu bilmek (hikayelerini öğrenmek) deneyimleri paylaşmak iyileşme sürecini olumlu etkileyebilir.

Antidepresan Migrene Etki Eder Mi ?

Antidepresanlar migren nöbetlerinin sıklığını ve şiddetini değiştirebilir. Semptomlarını gidermede etkili antidepresanlara yönelik araştırmalar sürüyor. İdeal hedef her iki sorunu tek ilaçla çözümlemek. Teoride bu mümkün görünüyor.

Bazı uzmanlar migrenin semptomatik tedavisinde en önemli noktanın fiziksel ağrıyı gidermek olduğu görüşünde. Fiziksel ağrı tek başına bile yaşam kalitesini yere serebilir. Moral kırıklığını depresif belirtilerden ayırmanın ne denli güç olduğu herkesin malumu.

Migren ve depresyon çiftinin tedavisinde genellikle beyindeki serotonin ve benzeri kimyasalların düzeyini ayarlamada etkili trisiklik antidepresanlar (amitriptilin içeren Elavil) kullanılıyor.

Nöronefrin değişimlerini düzenlemede venlafaxin içeren (Efexor) ilaçlar işe yarıyor. Önemli nokta: Migren ve depresyon tedavisinde aynı ilacın farklı dozajları etkili olabilir. Azı işe yaramayabilir. Fazlası dokunabilir.

Bazı uzmanlar bu açmazı migren ağrılarını gidermede etkin SSRI (selektif serotonin geri alım inhibitörleri) veya monamin oksidaz inhibitörleri ile aşmayı deniyor. Kimi zaman reçeteye trisiklik antidepresanlarla bu sınıftan ilaçlar da yazılıyor.

Ancak bu kombinasyonun riskleri olduğu akıldan çıkarılmamalı. Aşırı serotonin yüklemesi tehlikeli sonuçlara yol açabilir.