Migren ve Tiramin Arasındaki İlişki

Bazı kişilerde belli yiyecek ve içecekler ya da besinlerin içerdikleri maddeler migreni tetikleyebilir. Bunlar içinde en çok bilinenlerden biri de Tiramin olduğundan dolayı, bu maddenin bulunduğu besinlerden uzak durmak migren hastalarının yararına olacaktır. Tiramin, bazı yiyeceklerde doğal olarak bulunan bir maddedir. Özellikle bayatlayan ve fermente edilmiş gıdalarda bulunmaktadır.

Tiramin İçeren Bazı Besinler

  • Bayatlamış peynir
  • Fümelenmiş balık
  • Tütsülenmiş et
  • Bazı biralar

Ayrıca yüksek protein içeren bazı yiyeceklerde de tiramin bulunabilir. Bu yiyecekler eğer uzun süre saklanmışsa ve soğuk olarak muhafaza edilmemişse, bu gıdalarda daha fazla tiramin bulunabilir.

Tiramin ve Baş Ağrısı Arasındaki Korelasyon Hakkında Bilim Adamlarının Görüşleri

Uzmanlar tiraminin çoğu zaman insan sağlığı için zararlı bir madde olduğunu belirtiyorlar. Uzmanların 1950’lerden bu yana yaptığı araştırmalar, bu maddenin migren ağrısını nasıl tetiklediğini anlamamızı sağlıyor.

Tiramin modeli

Tiramin modeli

Kimyasal yapısı nedeniyle, tiramine monoamin de denilmektedir. Vücudumuzda bulunan monoaminleri kıran enzime de monoamin oksidaz denir (MAO). Bu enzim tiraminin işlenmesini sağlar.

1950’ lerde, MAO içeren antidepresanlar piyasaya sürülmüştür. Günümüzde hala sıklıkla kullanılan bu ilaçlara monoamin oksidaz inhibitörleri denilmektedir. Bu ilaçlar yaygınlaştıkça, pek çok insan ilacı alırken, tiraminli gıdalar tükettiklerinde problemler yaşadıklarını belirttiler. Yüksek kan basıncı ve baş ağrısıyla karşılaşmaya başladılar.

Bu ilaçları kullanan kişilerin metabolizmaları tiramini tam olarak kıramamaya başladı. Sonuç olarak; tiramin kana karışıyor ve kan basıncını artırıyordu. Bu nedenle, bu ilaçları kullanan bireylerin tiramin içeren yiyecekler tüketmeyi sınırlandırmaları gerekiyor.

1960’ ların sonlarına doğru; bilim adamları tiraminin migren oluşumunda rol oynayabileceğini düşündüler. Bir araştırmacı MAO eksikliği olan migren hastası bazı kişilerin, tiraminli gıdalar tükettikten sonra baş ağrısı yaşadıklarını ortaya koymuştur.

Migren Araştırmaları

2010 yılında yürütülen bir araştırmada, migren hastası 200 kişiyle baş ağrısını tetikleyen faktörler araştırılmıştır. Katılımcıların %18’i beslenme şekillerinin migren ataklarını  tetiklediğini belirtmişlerdir. Araştırmaya göre; sosisli sandviç ve peynir, probleme neden olan gıdaların başında yer almaktaydı.

Aynı yıl gerçekleştirilen ve auralı migrene sahip 126 kişiyle yürütülen bir başka araştırmada ise; peynirin atağı tetiklediği ortaya çıkmıştır.

Uzmanlar hala, tiraminin migreni nasıl tetiklediği üzerinde araştırmalarını sürdürmektedirler. Farklı bir görüşe göre; tiramin beyindeki sinir hücrelerinde norepinefrin salgılanmasına neden olmaktadır. Metabolizmanızda yüksek miktarda bulunan tiramin –anormal beyin kimyası ile birlikte– beyinde baş ağrısına neden olan değişikliklere yol açmaktadır.

Yüksek Tiramin İçeren Besinler:

  • Bayatlamış tavuk eti
  • Bayatlamış peynir
  • Fıçı birası
  • Kurutulmuş ya da fermante edilmiş et, sosis
  • Kırmızı şarap
  • Lahana turşusu
  • Soya sosu

Bunların dışında bazı yiyecekler de tiramin ihtiva edebilir:

  • Karides ve balık içeren çorbalar
  • Maya
  • Bazı çorbalar

Tiraminin Migreninizi Etkileyip Etkilemediğini Nasıl Anlayabilirsiniz ?

Birkaç ay tutacağınız bir baş ağrısı çizelgesi, doktorunuzun tiraminin mi yoksa başka bir gıdanın mı migreninizi tetiklediğini belirlemesinde  yardımcı olabilir. Migrenin başladığı tarihi ve saati not alın ve daha sonra şu soruları kendinize sorun:

  1. Migreni nasıl hissediyorsunuz?
  2. Eğer kadınsanız, migreniniz regl döneminizle çakışıyor mu ?
  3. Son zamanlarda neler yediniz ?

Isı değişimleri, keskin kokular, şiddetli gürültü, parlak ışık, uyku alışkanlıklarında değişiklikler ya da stres gibi baş ağrısı yaratabilecek diğer tetikleyicilere maruz kaldınız mı?

Bilmeniz gereken önemli bir nokta ise; baş ağrınızın bu yiyeceği yedikten sonraki 24 saat içinde başlamayabileceği. Ağrınız bazen daha sonra da ortaya çıkabilir. Sonuç olarak, bir ya da iki gün önce yediğiniz yiyecekler, tiraminin migren ataklarınız tetikleyip tetiklemediğini öğrenmenizde size yardımcı olabilir.