Laktoz İntoleransı Belirtileri ve Tedavisi

Laktoz intoleransı süt ya da süt ürünlerine karşı vücudun hassasiyet göstermesidir. Laktoz intoleransı ince bağırsakta üretilen bir enzimin eksikliği yüzünden olmaktadır. Bu enzimin eksikliği, laktoz yani süt şekerinin sindirilmemesine neden olur. Bu durum süt alerjisi değildir.

Laktoz İntoleransı Neden Olur ?

Laktoz intoleransının nedeni ince bağırsaktaki laktaz adlı enzimin eksik olmasıdır. Normalde laktaz adlı enzim ince bağırsakta üretilir. Siz laktoz içeren bir şey yiyip içtiğinizde de laktaz enzimi bunları iki küçük parçaya ayırır (glükoz ve galaktoz) ve böylece kana karıştırır.

Laktoz

Laktoz

Vücudun laktozu sindirebilmesi için öncelikle bu moleküllere parçalayabilmesi gerekir. Parçalayabilme görevi laktaz enzimine aittir. Laktaz eksik olduğunda laktoz iyi parçalanamaz ve karnınız ağrır, mideniz bulanır. Süt ürünleri kesildiği zaman da bu problem ortadan kaybolur.

Laktoz intoleransının üç türü vardır:

Yaşlanmaya bağlı laktoz intoleransı: Çocuklukta ve gençlikte vücut normal miktarda laktaz üretir. Ama siz süt içmeyi bıraktıkça ve çeşitli besinlerle beslenmeye başladıkça laktaz üretimi azalabilir. Bu düşüş de laktoz intoleransına neden olur.

Bir hastalık sonucu oluşan laktoz intoleransı: Bir hastalık, ameliyat ya da yaralanma sonucu laktaz üretimi düşebilir. Örneğin çölyak hastalığı, iltihaplı bağırsak sendromu ya da Crohn hastalığı sonucu oluşabilir. Ama laktoz intoleransına neden olan hastalık bulunup tedavi edilirse laktoz intoleransı da son bulabilir.

Doğuştan oluşan laktoz intoleransı: Nadiren de olsa bir bebeğin laktoz intoleransıyla doğması mümkündür. Bu genellikle kalıtımsal bir sorun olup kuşaktan kuşağa geçer. Yani annesi ve babası laktoz intoleransına sahip bir bebeğin de laktoz intoleransına sahip olma ihtimali çok yüksektir. Bu bebeklerin laktoz içermeyen bebek mamalarıyla beslenmesi gerekir.

Laktoz İntoleransı Belirtileri

Laktoz intoleransının belirtileri vücudun ürettiği laktaz enzimine göre hafif veya şiddetli olarak değişiklik göstermektedir. Süt içtiğinizde ya da süt ürünleri yediğinizde 30 dakika ile 2 saat arasında belirtiler başlar. En yaygın belirtiler:

Bu belirtiler bir çok rahatsızlıkta görüldüğü için öncelikle süt ürünlerini kesilerek durumu yaratanın laktoz olup olmadığı tespit edilmelidir. Eğer belirtiler sadece süt ürünleriyle beraber geri geliyorsa intolerans var demektir.

Hayatı boyunca hiç bu problemden şikayetçi olmamış kimseler yaşlılıkla beraber laktoza karşı duyarlılık gösterebilir. Bu gayet doğal bir durumdur.

Laktoz İntoleransı Risk Faktörleri

Sizi ya da çocuğunuzu laktoz intoleransına yatkın hale getiren birkaç risk faktörü var:

Yaş: Yaş ilerledikçe laktoz intoleransı riski de artıyor. Çünkü ince bağırsaktaki laktaz enzimi zamanla daha az üretilmeye başlayabilir.

Etnik yapı: Laktoz intoleransı bazı ırklarda daha sık görülüyor. Siyahlar, Asyalılar, İspanyollar ve Hintliler bu grupta.

Erken doğum: Erken doğan bebeklerde laktaz enziminin üretilmesi daha az olabilir. Çünkü laktaz enzimi bebeğin gelişiminin üçüncü evresinde gerçekleşiyor. Bebek erken doğduğunda da böyle sorunlar ortaya çıkıyor.

İnce bağırsağı etkileyen hastalıklar: Laktozun ince bağırsakta parçalandığını söylemiştik. Çölyak ya da Crohn hastalığı gibi sorunlar ince bağırsağı etkilediğinden laktoz intoleransıyla sonuçlanabilirler.

Bazı kanser tedavileri: Kanser tedavisi için karın bölgenizde radyasyon terapisi uygulandıysa laktoz intoleransı riskiniz artar.

Laktoz İntoleransı Tedavisi Nasıl Olur ?

Laktoz intoleransının tedavisi yoktur. Yani vücuttaki laktaz enzimini arttırmak henüz mümkün değil. Hastalığın yan etkilerini önlemenin en etkili yolu süt ürünlerini azaltmaktır. Tabii evde yapabileceğiniz başka şeyler de var. Yediklerinize dikkat ederek ve alternatif bir yol olan probiyotik kullanarak laktoz intoleransının yan etkilerinden korunabilirsiniz.

Laktoz İntoleransı Hakkında Doktora Neler Sorulmalı ?

Sizde ya da çocuğunuzda laktoz intoleransı belirtileri varsa bir doktora görünmenizde fayda var. Doktorunuza sormanız gereken sorular:

  • Belirtilerimin nedeni laktoz intoleransı mı ?
  • Belirtilerimin başka bir nedeni de olabilir mi ?
  • Hastalığımın belirlenmesi için ne tür testlere ihtiyacım var ?
  • Laktoz intoleransı ömür boyu sürer mi yoksa iyileşebilir mi ?
  • Tedavi yolları neler ?
  • Süt içmeyi, süt ürünleri yemeyi bırakmalı mıyım ?
  • Peki ya kalsiyum ihtiyacımı nasıl karşılayacağım ?
  • Özel bir diyet programı uygulamam gerekiyor mu ?
  • Düzenli olarak kontrol altında olmalı mıyım ?