Kolera Nedir ve Kolera Nasıl Bulaşır?

Kolera hepimizin bildiği gibi kirli su yoluyla bulaşan bakteriyel bir rahatsızlık. Şiddetli ishal ve dolayısıyla dehidrasyona (vücudun susuz kalması) neden oluyor. Tedavi edilmezse ölümcül olabiliyor. 

Koleranın asıl nedeni vibro cholerae denen küçücük bir bakteri. Bu bakteri pis sularda çoğalıyor. Bu suyla haşır neşir olan hemen herkese  bulaşıyor. Bu nedenle köyler, kasabalar gibi ortak su kaynaklarını kullanan alanlarda kolera salgınları daha sık görülüyor. Vibro cholerae konusuna dönersek, bu küçük bakteri insan vücuduna girdikten sonra hemen koşup ince bağırsaklara yerleşiyor. Burada CTX denen güçlü bir toksin üretiyor. Bu toksin bağırsak duvarlarına yapışıyor ve sodyum klorür ve su gibi maddelerin emilimini azaltıyor. Sonuçta vücut hem ishal oluyor hem de aşırı susuz kalıyor. 

Tarih derslerinde büyük kolera salgınlarıyla ilgili mutlaka bir şeyler okumuşsunuzdur. Hatta bunun için öyle çok gerilere gitmenize bile gerek yok. 1800’lü yıllarda büyük kolera salgınları dünyanın hemen her yerinde binlerce kişinin ölümüne neden oldu. Ancak günümüzdeki modern kanalizasyon ve su arıtma tesisleri sayesinde kolera riski büyük şehirlerde neredeyse yok denecek kadar az. Ancak ne yazık ki henüz sanayileşmemiş ve bu sistemleri kuramamış yerleşim yerlerinde kolera salgınları hala pek çok insanı tehdit ediyor. 

Kolera nedenleri 

Koleranın vibro cholerae denen bir bakteri nedeniyle oluştuğunu biliyoruz. Bu bakterinin arıtılmamış, pis sularda çoğaldığını da. Ancak koleranın tek bulaşma yolu bu değil. Aynı zamanda pişmemiş kabuklu deniz ürünlerinden, meyve ve sebzelerden de kolera bulaşabiliyor. Hatta çok düşük bir şansla insandan insana bile geçebiliyor. Şimdi gelin koleranın bulaşabileceği bölgelere tek tek bakalım:

Kuyular ve yüzey suları. Kolera bakterisi durgun suda uzun süre yaşayabilir. Bu nedenle kuyu suları ve durağan yüzey sularında görülme riski büyüktür. Kolera salgınlarının çoğu da işte bu tür yerlerden başlar. 

Deniz ürünleri. Çiğ ya da az pişmiş deniz mahsulleri koleranın bir diğer nedeni. Özellikle bireysel kolera vakalarının çoğu bu şekilde gelişiyor.

Çiğ sebze ve meyveler. Koleranın yaygın olduğu bölgelerde ham, soyulmamış ya da iyi pişirilmemiş sebze ve meyveler kolera salgınlarının bir diğer nedeni. Çünkü özellikle gelişmekte olan ülkelerde meyve ve sebzelerin yetiştirilmesinde işlenmemiş gübre kullanılıyor. Bu gübreler sulama alanlarında suyla buluşunca koleraya gün doğuyor. 

Tarlalar. Tarlalarda biraz önce de söylediğimiz gibi gübre ve su bir araya geliyor. Sonuçta kolera çoğalıyor. Özellikle pirinç gibi bol suya ihtiyaç duyan ürünler yetiştirilirken çiftçiler su birikintilerinin içinde saatler geçiriyor. Hal böyle olunca kolera büyük salgınlara neden olabiliyor.

İnsanlar. Kolera çok nadir olarak insandan insana bulaşır. Bu da ancak insan dışkısıyla direkt ya da dolaylı temasla mümkün.

Kolera belirtileri

Koleraya neden olan vibro cholerae bakterisi vücuda girdikten 14 gün sonra ilk belirtiler ortaya çıkmaya başlar. Bu nedenle hasta olduğunun farkına varmayan kişiler hastalığı yayma eğilimindedirler. Şimdi kolera belirtilerine bakalım:

Bulantı ve kusma. Koleranın en bilinen belirtisi bulantı ve kusma. Hastalık boyunca her aşamada görülür. Zaten vücutta azalan suyun daha da azalmasına neden olur.

İshal. Koleraya bağlı ishal ani gelişen ve kısa sürede ciddi sıvı kaybına neden olan bir diğer belirtidir. 

Dehidrasyon. Dehidrasyon vücuttaki suyun %10’unu kaybetmek anlamına gelir. Koleraya bağlı bulantı, kusma ve ishal derken vücut susuz kalır. Dolayısıyla dehidrasyon gelişir. 

Diğer belirtiler ise:

Ağız kuruluğu

Aşırı susama

İdrara az çıkma

Düşük tansiyon

Düzensiz kalp atışı

Deride kuruluk

Gözlerde çökme