Kemiklerim neden kireçlendi?

Kemiklerim neden kireçlendi diye dertlenmeyin. Yaş ilerledikçe hastalıklar da yakamıza yapışıyor. Bunlardan biri de kireçlenme. Bakalım eklemlerimizi takır takır yapan bu hastalığın nedeni neymiş.

Osteoartrit yani halk arasındaki adıyla kireçlenme, dünyada milyonlarca insanı etkileyen bir sağlık sorunu. Kemiklerin birleşme noktalarındaki koruyucu kıkırdak dokunun zaman içinde incelmesi, aşınması yani zarar görmesiyle gelişiyor. Genellikle 50 yaş üzeri kadınlarda görülüyor. Ancak erkeklerde de rastlamak mümkün.  

Kireçlenme vücudun tüm eklemlerinde görülebilir. Ancak en çok el, ayak, alt sırt, diz ve kalça eklemleri etkilenir. Kireçlenme zamanla kötüleyen bir hastalık. Aynı zamanda kesin bir tedavisi de yok. Uygulanan tedavinin asıl amacı eklem fonksiyonunu arttırmak, hastalığın ilerleyişini ve ağrıyı yavaşlatmaktır. 

Kireçlenme nedenleri neler?

Eklemlerdeki kıkırdak dokunun zarar görmesiyle kireçlenme yani osteoartrit geliştiğini öğrendik. Şimdi de kireçlenmenin altında yatan asıl nedenlere geçelim. 

Kıkırdak kemiklerdeki sürtünmeyi neredeyse sıfıra indirerek rahatça hareket etmemizi sağlayan, kaygan bir doku. Kireçlenme ise bu pürüzsüz dokunun pürüzlenmesine neden olur. Kıkırdak zamanla tamamen soyulur ve eklemlerin sorunsuzca hareket etmesi mümkün olamaz hale gelir. 

Kireçlenme belirtileri neler?

Kireçlenme yaşla paralel ilerleyen sağlık sorunlarından. Yani 40’lı yaşlarda ortaya çıkan belirtiler ilerleyen zamanlarda artarak kötüleşebilir. Kireçlenmenin başlıca belirtileriyse:

Ağrı. Kireçlenen eklemler rahat hareket edemez. Bu nedenle eklem hareketi sırasında ve sonrasında ağrı hissedilebilir.

Hassasiyet. Eklemlere uygulanan hafif basınçlar bile eskisine göre çok daha fazla hissedilir. 

Sertleşme. Özellikle sabahları eklemlerde sertleşme kireçlenmenin en bilinen belirtileri arasında.

Esneklik kaybı. Kıkırdak esneklik için kilit noktalardan. Tabii eski kalınlığını ve esnek dokusunu kaybeden kıkırdaklar nedeniyle, kireçlenme yaşayanların esnekliklerinde büyük oranda kayıp olabilir.

Kemik deformasyonu. Kireçlenmenin önemli belirtilerinden biri de bu. Kireçlenmeye bağlı olarak kemik ve eklemlerde kitleler, sertlikler ve şekil bozuklukları gelişebilir.

Kimler kireçlenme riskiyle karşı karşıya?

Kireçlenme riskini arttıran bazı etkenler var. Bunlar:

Yaş. Kireçlenmenin yaşla paralel izlediğini söylemiştik. Yani yaşı 50’yi geçmiş kişilerde kireçlenme olma riski hızla artmakta.

Cinsiyet. Nedeni tam olarak belli olmasa da kireçlenme genellikle kadınlarda görülür. Erkeklerde görülen kireçlenmeyse kadınlara oranla %50 daha az.

Kemik deformasyonları.  Bazı insanlarda kireçlenme riskini arttıran bazı kemik ve kıkırdak hastalıkları görülebilir.

Eklem yaralanmaları. Spor yaralanmaları, kemik kırıkları ilerleyen yıllarda kireçlenme riskini arttıran etkenlerden.

Obezite. Aşırı kilolu insanlar uzun yıllar eklemlerine büyük basınç uyguladığından kıkırdak yapısında bozulma görülür. Bu da kireçlenme riskini arttırır.

Bazı meslekler. Bazı meslekler eklemlerin yıpranmasına neden olur. Bu da kireçlenme riskini arttırır. Örneğin ağır yük taşıyanlar, uzun süre ayakta kalanlar, işi gereği çok fazla hareket edenler bu tür meslek gruplarına dahildir.

Diğer hastalıklar. Diyabet, gut ve tiroit gibi bazı hastalıklar kireçlenme riskini arttırır.

Kireçlenme bana ne yapar?

Kireçlenme zamanla kötüleyen bir sağlık sorunu. Yıllar geçtikçe belirtiler artar ve yaşam kalitesinde ciddi düşüşe neden olur. Özellikle 70’li yaşlarla birlikte sertleşme ve ağrı ciddi boyutlara ulaşabilir. Hatta bazı ağır vakalarda daha erken dönemlerde çalışmaya bile engel olabilir. Ağrıların çok şiddetli hissedildiği kişilerdeyse cerrahi müdahale gerekebilir.

Doktora gitmeden önce nasıl hazırlanmalı?

Kireçlenme belirtilerinden bir ya da bir kaçını gösteren kişiler öncelikle aile hekimlerine başvurmalı. Aile hekimi eğer gerekli görürse sizi bir eklem hastalıkları uzmanına (romatolog) yönlendirecektir. Ancak siz yine de hazırlıklı olun. Doktora gittiğinizde sormanız gerekenleri ve şikayetlerinizi not alın. Bu şekilde muayene sırasında herhangi bir noktayı atlamamış olursunuz. Şimdi not almanız gerekenleri listeleyelim.

Belirtilerinizi ayrıntılı listeleyin

Diğer sağlık sorunlarınızı not alın

Aile geçmişinizi araştırın (ebeveyn ve kardeşlerde benzer hastalıklar varsa öğrenin)

Beslenme alışkanlıklarınızı not alın

Doktora sormak istediğiniz soruları not alın

Doktorunuzun muayene sırasında size soracağı bazı sorular olacaktır. Bunlar:

Eklem ağrılarınız ne zaman başladı?

Ağrılarınız sürekli mi? Yoksa ataklar halinden gelip gidiyor mu?

Ağrılarınızı arttıran özel bir hareket var mı?

Kemik kırılması gibi ciddi yaralanmalar yaşadınız mı?

Kireçlenme hakkında ayrıntılı bilgi ve durumunuza özel tavsiyeler için uzman yorum olarak