Kalsiyum ve D vitamini yetersizliği ne gibi sorunlara yol açar?

Birçok insan, sağlıklı diş ve kemiklere sahip olmamızı sağlayan ve sütte bolca bulunan kalsiyum ve D vitamininin önemini çocukken kavrar. Fakat pek az insan bu besinlerin bazı hastalıklar, yaşlanma ya da yetersiz beslenmeye bağlı yetersizliğinin yol açabileceği depresyon, şizofreni ve ölümcül hemoraj (kan kaybı) risklerini bilir. Kalsiyum ayrıca kalbinizin düzgün çalışması bakımından da oldukça önemli bir mineraldir. 

Kalsiyum

Vücutta depolanan kalsiyumun yüzde 99’u kemik ve dişlerde yer alır. Beslenme yetersizliğine bağlı kalsiyum eksikliği kemiklerde, kemik erimesine (osteoporoz) bağlı incelme ve kırılmalara sebep olabilir. Kemik kütlesinin kaybı, kemik erimesinin bir önceki evresi olan osteopeniye de yol açabilir. Kalsiyumun insan sağlığı üzerindeki tek etkisi kemiklerin büyümesi, onarılması ve kuvvetlendirilmesi değildir. Bir elektrik iletkeni olarak işleyen kalsiyum, aynı zamanda kalp ve diğer kasların kasılmasını sağlayan kimyasal enerjiyi iletmekle de yükümlüdür. Kalsiyum ayrıca, vücudun çeşitli noktalarından beyne sinir sistemi aracılığıyla mesajlar yollanmasını sağlayan kimyasallar olan nörotransmiterlerin de salgılanmasını sağlar. Kalsiyum, kanın pıhtılaşmasını sağlayan protein olan fibrinojenin fibrine dönüştürülmesini sağladığından kalsiyum eksikliği kan pıhtılaşmasını da geciktirebilir. Franklin Enstitüsü’nün araştırmaları kalsiyum eksikliğinin ölümcül bir hastalık olan hemoraja (kan kaybı) yol açtığını göstermektedir.

D vitamini

D vitamini kandaki kalsiyum seviyesini dengeler, kemiklerin sağlam ve sağlıklı olmasını sağlar, bağışıklık sistemini güçlendirir ve MS (multipl skleroz), tip 1 diyabet, rektum kanseri ve göğüs kanseri gibi hastalıklara karşı vücut direncini arttırır. Bazı araştırmalar, beyin fonksiyonlarına ve gelişimine katkıda bulunduğu da göstermektedir. D vitamini eksikliği, çocuklarda raşitizm ve yetişkinlerde kemik yumuşaması (osteomalacia) gibi kalsiyum emilimine bağlı sorunlar yaratabilir. D vitamini eksikliği, çocuklarda kemik kırılmalarına ve deformasyonlara sebep olabilir. Kan dolaşımında D vitamini yetersizliğine bağlı olarak, yeterli seviyede kalsiyum bulunmaması vücudun metabolizma işlevlerini devam ettirmek için ihtiyaç duyduğu kalsiyum emilimini kemiklerden gerçekleştirmesine sebep olur. Amerikan Gıda Takviyesi Dairesi’nin yaptığı araştırmalar, D vitamini eksikliğinin yeterli miktarda süt ve süt ürünü tüketmedikleri için genellikle laktoz hassasiyeti olan kişilerde görüldüğünü göstermektedir. Laktoz hassasiyeti, sütte bulunan bir şeker olan laktozun sindirilmesi için gerekli olan laktaz enzimini üretemeyen kişilerde görülür. Süt alerjisi bulunan kişilerin de D vitamini eksikliği yaşaması muhtemeldir. Fakat D vitamini sadece gıda yoluyla alınmaz. İnsan derisi, güneş ışığından D vitamini sentezleyebilir. D vitamini takviyesi almaya başlamadan önce günlük ihtiyaçlarınızı ve oluşabilecek yan etkileri öğrenmek için doktorunuzla konuşmanız fayda var.

Beyin fonksiyonu

Amerikan Deneysel Biyoloji Dernekleri Federasyonu’nun 2008 Nisan sayılı dergisinde yayınladığı bir araştırmada yeterli miktarda D vitamini alımının beyin gelişimine ve fonksiyonuna katkıda bulunduğu gözlenmiştir. Fakat D vitamini eksikliğinin idrak yetersizliğine yol açtığını destekleyen bir kanıt bulunamamıştır. Yeterli sayıda denek üzerinde araştırma yapılamadığından, D vitamini yetersizliğiyle şizofren ve depresyon arasındaki ilişkiyi ortaya koyan bir kanıt bulunamamıştır.

Tavsiye edilen günlük kalsiyum ve D vitamini miktarı

Tavsiye edilen günlük kalsiyum miktarı ergenler için 1300 miligram, 19 – 50 yaş arası yetişkinler için 1000 miligram, 51 yaş üstü yetişkinler içinse 1200 miligramdır. Tavsiye edilen günlük D vitamini miktarıysa çocuklar için 600 IU ve yetişkinler için 800 IU’dur. Vitaminler ve besin takviyeleri hakkında aklınıza takılan her türlü soruyu uzman yorum olaraksorabilirsiniz.