Kalp krizi teşhisi nasıl yapılıyor? Tedavisi var mı?

Kalp krizi kuşkusuyla hastaneye gittiniz veya götürüldünüz diyelim. İlk aşamada acil servis doktorları belirtileri sorgular. Testler yapılır. Ön değerlendirme tamamlanır. Belirtilere ve test sonuçlarına göre tanı koyulur. Tedavi kalp kaslarındaki hasarı azaltmayı hedefler.

Kalp krizini belirlemek için yapılan testlere bakalım:

EKG. Uzun adıyla elektrokardiyogram. Kalp kaslarınızın neresinde, ne kadar hasar olduğunu belirlemeye yarıyor. Kalp atışı ve kalbin ritmi bu testle izleniyor. 

Kan testleri. Kalp enzimlerine bakılıyor. Kalbin işlevinde kritik önem taşıyan enzimler kalp kaslarındaki hasarı gösterebilir. Hücrelerde hasar oluşunca bu enzimler kana karışıyor. Doktorunuz enzim seviyelerine bakarak kalp krizinin ne zaman başladığını, ne denli ciddi olduğunu belirleyebilir. Kan testiyle troponin seviyeleri de ölçülebilir. Troponin kalp hücrelerinde bulunan proteinlerden. Hasarda serbest kalan troponin çok küçük kalp krizlerini bile kolayca belirlemeye yarıyor. 

Ekokardiyografi. Kalp krizi sırasında ve sonrasında yapılan görüntüleme testi. Kalp atışlarının nasıl gerçekleştiğini,  nerelerde düzgün nerelerde hasarlı olduğunu gösteriyor. Bu testle kalp krizinde hasar alan bölgeler de anlaşılıyor. 

Kalp kateterizasyonu. Kalp krizinin ilk saatlerinde, ilaçlar belirtileri ve krizi hafifletmeye yetmiyorsa kullanılıyor. 

Kalp krizi nasıl tedavi edilir?

Kalp krizi ilk belirdiğinde tedaviye acil olarak başlanmalı. Kalp krizini iyileştirmede ilaçlar ya da cerrahi yöntemler kullanılabilir.

İlaçlar. Tedavide ilaçların kullanılmasının amacı kan pıhtılaşmasını, damarda plak ve gelecekte kalp krizi oluşmasını önlemek.

Bu ilaçlar kalpte oluşabilecek hasarı en aza indirmek için krizden 1 – 2 saat sonra alınmalı. Gecikme ne kadar fazlaysa hasar da o kadar fazla olur. İlaçların etki alanı düşer.

Kriz sırasında kullanılabilecek ilaçlar:

Aspirin. Kanı sulandırır. Pıhtılaşmayı engeller.

Antiplatelet. Kan pıhtılaşmasını engeller.

Trombolitik tedavi. Kalp damarlarında var olan kan pıhtılarını çözer.

Kalp krizi sırasında ya da sonrasında verilen ilaçlar kalbin üstüne düşen görevi azaltır, kalbin işlevini arttırır, damarları genişletir, ağrıyı hafifletir, kalp ritmini düzenler.

Kalp krizi için diğer tedavi yöntemleri

Kalp krizi sırasında ya da hemen sonrasında kalbinizin, damarlarınızın ve hasarın durumuna bakılır. Bazı durumlarda bu bilgilere ulaşmak için açık kalp ameliyatı yapılması gerekebilir.

Gerekli görülürse bypass ameliyatı da yapılabilir.

İlaç tedavisi, açık kalp ameliyatı gibi yöntemler damar hastalıklarını tedavi etmez. Bir kez kalp krizi geçirmeniz bir daha geçirmeyeceğiniz anlamına gelmez. Kalp krizi tekrarlayabilir. Önlemek sizin elinizde. 

Kalp krizinin engellenmesi

Kalp krizinden sonraki amacınız kalbinizi sağlıklı tutmak, başka bir kalp krizi riskini ortadan kaldırmak olmalı. İlaçlarınızı düzenli almak, yaşam tarzınızı değiştirmek, check up için sık sık doktorunuzu ziyaret etmek gibi basit önlemler var.

Neden ilaç alınmalı?

Kanın pıhtılaşmasını engeller

Kalbe düşen görevi azaltır, kalbin performansını yükseltir

Kolesterolü düşürerek plak oluşumunu engeller

İlaçlarınızın isimlerini ve ne işe yaradıklarını bilmeniz önemli. Ne sıklıkta, ne zaman almanız gerektiği bilgisi de öyle. Aklınıza takılanları eczacınıza ya da doktorunuza sorabilirsiniz.

Yaşam tarzı neden değişmeli?

Kalp krizinin tam ve kesin tedavisi yok. Kalp hastalıklarını engellemek, sonraki krize dur demek için doktorunuzu dinleyip yaşam tarzınızda gerekli değişikliklere gitmelisiniz. Sigarayı bırakın.  Kolesterolünüzü düşürün. Diyabetinizi ve yüksek tansiyonunuzu kontrol altında tutun. Düzenli egzersiz yapın. İdeal boy – kilo dengesini koruyun. 

Doktora ne sıklıkta gidilmeli?

Hastaneden ayrıldıktan sonra doktor kontrolünü fazla geciktirmeyin. 4 – 6 hafta arasında mutlaka kontrole gidin. Doktorunuz iyileşme durumunuzu kontrol etmek isteyecek. Bu aşamada egzersiz stres testi gerekebilir. Bu testlerin damarlarınızda yeniden tıkanıklık oluşup oluşmadığını görmek açısından yardımcı olduğunu unutmayın.

Kalp krizinde de diğer sağlık sorunlarında olduğu gibi erken tanı çok önemli. Belirtilerden (nefes darlığı, baş dönmesi, göğüste ağrı) herhangi birini yaşıyorsanız gecikmeden 112’yi arayın.