Kalp krizi kapıyı kaç defa çalar?

Her yıl dünyada 17 milyon kişi kalp krizinden yaşamını kaybediyor. Her 3 ölümden 1’i kalp sorunlarıyla ilişkili. Türkiye’de bu sayı 190.000. Azalmasını beklemeyin; önlem alınmazsa yakın gelecekte 300.000’leri bulacağı tahmin ediliyor. Ülkemizdeki ölümlerin yarısı kalp ve damar hastalıklarına bağlı.

Kalp krizi kalp damarlarında oluşan kalıcı hasar sonucunda ortaya çıkıyor. Diğer adı miyokard enfarktüsü. Miyo kas, kard kalp demek; enfarktüs ise kan gitmeyen dokuların ölümü. Kan iletilemeyen kalp dokularının ölmesine kalp krizi deniyor.

Kalp krizi nasıl gelir?

Kalpteki kaslar oksijenli temiz kana ihtiyaç duyar. Damarlarınızda sorun varsa kan gerektiği gibi akmıyor. Yağlı maddeler, kalsiyum ve protein birikiyor; damarlarda plaklar oluşarak kanın düzgün akışını engelliyor.

Kan akışı tamamen engellenirse kalp damarları beslenemiyor. Zayıflıyor. Kısa süre içinde kalp kasları ölüyor; kalpte kalıcı hasar oluşuyor. Kalp krizinin gelişi böyle.

Çok yaygın olmasa da kalp krizi bazen spazm maskesiyle dayanır kapıya. Bunun anlamı kalp sıkışmasının kalp kaslarına giden kanı engellemesi. Beklemediğiniz bir anda ya da herhangi bir damar hastalığınız yoksa bile karşılaşabileceğiniz bir durum.

Her damarın kalbin belli bölgelerindeki kasları besleme görevi var. Kalp damarlarına gelen hasarın miktarı tamamen damar tıkanıklığının olduğu bölgeyle ilgili. Hasarın oluşması ve tedavi arasında geçen süre de başka bir etken tabii.

Kalp krizinden hemen sonra hesaplarsak kalp kaslarının iyileşmesi 8 hafta civarında sürüyor. Ciltte açılanlara benzer biçimde, kalpteki yaralar da iyileşiyor ama ardında yara izi bırakıyor. Yaralı bölge kalbin diğer sağlıklı dokuları kadar düzgün çalışamıyor; eski haline dönemiyor. Kalp krizinden sonra kalbin performansında düşüş kesin. Değişim yaranın yerine ve büyüklüğüne bağlı.

Kalp krizi belirtileri

•    Göğüste, kolda ya da göğüs kafesinin altında baskı, ağırlık ya da ağrı

•    Sırttan, koldan, çeneden ya da boğazdan yayılan sızı

•    Tokluk, tıkanma hissi ya da hazımsızlık

•    Terleme, mide bulantısı, kusma, baş dönmesi

•    Aşırı halsizlik, nefes darlığı

•    Hızlı ya da düzensiz kalp ritmi

Kalp krizi geçiriyorsanız bu belirtiler 30 dakika veya daha fazla sürebilir. Dinlenmeyle ya da ilaçla iyileşmeniz bu noktadan sonra maalesef mümkün değil.

Bazıları hiç belirti yaşamadan kalp krizi geçirebilir. Sessiz kalp krizi herkeste görülebilir; sorun diyabet hastalarında daha yaygın.

Kalp krizi geçiriyorsam ne yapmalıyım?

Kalp krizinden en az şekilde zarar görmek için hızla müdahale ederek tıkanmış damarı açmak gerek. Kalp krizinin ilk belirtilerinde hemen 112’yi arayın. Ambulans çağırın. Belirtiler görülmeye başladıktan sonraki 1 – 2 saatin hayati önemi var. Daha uzun süre beklerseniz kalbiniz daha fazla zarar görür. Hayatta kalma şansınız düşer.

Sızı birçok şekilde belirebilir. Göğüste, kolda, sırtta hatta çenede bile olabilir. Belirtilerin farkında olun. Bu sızılar kalp krizinin uyarı işaretleri. Vakit kaybetmeden tıbbi yardım alın.