İnmemiş testis neden olur?

Bebek gelişiminde testisi oluşturacak yapılar karın bölgesinde, böbreklerin altında oluşur. Testisler burada büyürken adım adım skrotuma (testis torbasına) yönelir. Testisler doğumun hemen öncesi 32 – 36 haftalar arasında yolculuklarını tamamlayıp testis torbasına yerleşir. Bebekte testisler skrotumda değilse kasıkta takılmış olabilir. Bazen de karın içinde, gelişimini tamamlayamamış halde bulunabilir. 

Testis neden skrotuma iniyor?

Testislerin sağlıklı çalışabilmeleri için vücut sıcaklığından daha serin ortamda olmaları gerekiyor. Skrotumun en önemli işlevi, testisleri uygun çalışma sıcaklığında tutmak ve dışarıdan gelebilecek darbelere karşı korumak.

Sorunsuz doğumların yaklaşık % 5’inde inmemiş testis rapor ediliyor. Erken doğumlarda testis inişi henüz tamamlanamadığı için bu oran % 30’lara kadar çıkıyor. Testis inişi doğumdan sonra az daha süreceğinden testisler olmaları gereken yere ilk yıl içinde ulaşabilirler. İnmemiş testis vakalarında tek testisin inmemesi her iki testisin de inmemesine oranla iki kat daha yaygın görülüyor.   

Sonradan olur mu?

Olabilir. Doğumdan sonra muayenede testisler olması gereken biçimde, skrotumda gözlemlenebilir ancak testisleri karın bölgesine bağlayan dokunun yeterince gelişememesi nedeniyle inmemiş testis tablosu oluşabilir. Özellikle büyüme çağında erkek çocuklarda testislerinde bu tür bir sorun olup olmadığına bakmak yararlı olur. 

Testisler neden inmez?

Pek çok farklı neden olabilir. Testislerin skrotuma yolculukları hormonlarla yakından ilişkili. Hormonla dengede dalgalanma, azlık veya çokluk olağan testis seyrini değiştirebilir. Genetik nedenler de kritik önemde. Ayrıca testisler yeterince gelişmemiş olabilir. Nadiren de olsa bir testisi zayıf kalmış veya iki testisi birden gelişmemiş, testisi olmayan bebeklere de rastlanabilir.    

Dolaşım sorunları, örneğin testisleri besleyen kan damarlarında olağandışılık da testis gelişimine olumsuz yansır. Testislerin inmeme gerekçesi her vakada ayrı ele alınmalı, bebeği izleyen uzman doktorun (cerrahın) açıklama yapması beklenmelidir.

İnmemiş testisin yol açabileceği sorunlar

Başta gelen risk, üreme işlevinde yaşanacak sorunlar. İnmemiş testis yetişkinlikte kısırlığa yol açabilir. Yüksek sıcaklıkta kalan testislerde oluşan yapısal bozulmalar sperm üretimine büyük zarar verebilir. Sperm kalitesi düşebilir. Testis kanseri, testislerin erimesi, psikolojik sorunlar, kasıkta fıtık, estetik ve kozmetik problemleri diğer sonuçlara örnek verilebilir. 

Nasıl anlaşılıyor?

Bebekte her iki testisin de skrotumda görülmesi gerekiyor. Şayet testis skrotumda (testis torbasında) görülemiyorsa bebeği acilen doktora götürmelisiniz. İnmemiş testis saptanınca çocuk cerrahının muayenesi şart. Aynı önlem peygamber sünneti (hipospadias) için de geçerli.

Utangaç testis

Retraktil testis denen bu durumda testis skrotumda görülüyor fakat arada bir yukarıya çıkıyor. Retraktil testis inmemiş testis olarak kabul edilemez. Testisler olması gerektiği gibi skrotuma inmiş ancak refleksle, ateşli hastalıkla, soğukla, muayene sırasında tedirgin olmakla veya ağlamakla kasık kanalına çıkmış olabilirler. Retraktil testis tedavi gerektirmez. İnmemiş testis sanılmaması için deneyimli ürolog ve cerrah eliyle kontrol ve muayene edilmesi önemlidir.

Kendiliğinden iyileşir mi?

Testislerin inişi doğumdan sonra da bir süre devam edebilir. Bebek 6 aylıkken inmemiş testis büyük olasılıkla skrotuma yerleşebilir. 6 aydan sonra sorunun kendiliğinden düzelmesi olasılığı çok daha küçüktür. Testislerin inip inmediği konusunda kuşkunuz varsa en iyisi zaman kaybetmeden doktora gitmek. 

Tedavi yöntemi 

İnmemiş testis için tedavi bebek 6 aylıkken planlanabilir ve süreç 2 yaşına dek tamamlanmalıdır. Tedavi daha fazla gecikirse testiste kalıcı bozukluk, işlev kaybı ve yetişkinlik çağında kısırlık (infertilite) oluşabilir.  

Tedavide ilk aşama testislerin konumunun ve yapısal özelliklerinin belirlenmesi. Testislerin nerede olduğu bu aşamada anlaşılmazsa daha fazla inceleme yapmak gerekir. Röntgen, ultrason vb. yöntemler devreye girer. Testis elle muyenede bulunamıyorsa, ultrasonla da görülemiyorsa karnın içinde takılmış olabilir. Testisin hiç gelişmemiş olması da mümkün. Bazı vakalarda laparoskopi seçeneği değerlendirilebilir.

Cerrahi müdahaleyle testisler skrotuma kolayca yerleştirilebilir. Bazen bu uygulamaya hormon tedavisi de eklenebilir. Operasyon için uygun dönem bebeğin ikinci 6 aylık dönemidir. Ancak bebekte kasık fıtığı da varsa cerrahi müdahalenin acilen yapılması gerekebilir.