İçimde makas mı unutmuşlar?

İçimde makas mı unutmuşlar diyorsunuz. Çoğu ameliyat fazlasıyla girift. Ancak yine de nasıl oluyor da o koca makas hastanın vücudunda unutuluyor?

Gazetelerin üçüncü sayfa haber klasiklerinden: “Ameliyatta içinde makas unutulan hastanın dramı”. Hemen her hafta aynı haberi ufak değişikliklerle tekrar tekrar okuyoruz. Karmaşık operasyonların üstesinden gelen cerrahlar tampon, gazlı bez, sünger gibi ameliyat ekipmanlarını hastanın içinde nasıl unutuyorlar?

Ameliyat sırasında kullanılan iğne, klemp, retraktör, elektrot gibi cerrahi malzemelerin hasta vücudunda unutulması hastanede yatış süresinin uzamasına, iltihaplara, delinmelere, enfeksiyonlara, intestinal tıkanmalara, fistülizasyonlara, hatta ölümlere yol açıyor. Her ameliyat sonra kullanılan  cerrahi malzemelerin kontrol edilmesi ve sayılması işlemi sorunu gidermeye yetmiyor.

Sık olur mu?

Ameliyat sonrası hasta vücudunda cerrahi malzeme unutulması eskisi kadar yaygın olmasa da güncelliğini koruyan risklerden. Sağlık Araştırmaları ve Kalite Birliği’nin 2010’da yayınladığı rapora göre 1500 ameliyattan birinde hastanın içinde cerrahi malzeme unutuluyor. Yılda 54 hasta bu nedenle yaşamını kaybediyor. İçinde cerrahi malzeme unutulan hastaların hastaneden taburcu olmaları ortalama 4 gün gecikiyor.

Bu sayılar sadece raporlanmış vakaları içeriyor. Çünkü çoğu durumda sağlık personeli işi örtbas ediyor. Yıllarca içinde makas ya da gazlı bezle dolaşan insanların daha fazla sayıda olduğu tahmin ediliyor.

Nasıl oluyor da unutuluyor?

Ameliyat sonrası hasta vücudunda cerrahi malzeme unutulmasının dört temel nedeni var:

•    Cerrahi faktörler (acil vaka durumları, önceden planlanmamış cerrahi durumların ortaya çıkması vs.)
•    Hasta faktörleri (yüksek vücut kitle endeksi örneğin )
•    İnsani faktörler (ameliyat esnasında dikkat dağılması, sayım prosedürlerini takip etmeme vb.)
•    Diğer etkenler (ameliyatlar sırasında gelen telefon görüşmeleri, yere düşürülen malzemelerin bulunamaması, cerrahi malzemelerin yanlış kullanılması vb.)

Nasıl emin oluruz?

Ameliyatlar sonrası kullanılan malzemelerin sayıldığını biliyoruz. Ancak emin olmanın tek yolu bu değil. Çünkü sayım sırasında hata yapılabilir. Sağlık personeli bunun farkında. Özellikle metal cihazların unutulma riskini ortadan kaldırmak için x-ışınlı cihazlarla tarama yöntemi uygulanıyor. Bu yöntem metal aletlerin unutulma riskini ortadan kaldırsa da metal olmayan sünger, gazlı bez, plastik aletler ve ameliyat bezi parçaları gibi malzemelerin belirlenmesinde işe yaramıyor. Kısaca doğru sayım kritik önemini koruyor.

X-ışınlı cihazların sünger gibi malzemeleri görüntüleyebilmesi için geliştirilen radyo – opak teknolojisi ne yazık ki çok etkili değil.  Çünkü özellikle süngerlerin eğilmesi, bükülmesi ya da dokularının bozulması radyo – opak özelliklerinin kaybolmasına neden oluyor.