HIV ve AIDS nedir?

HIV ve AIDS birbiriyle çok karıştırılan ya da birbirinden tamamen farklı olarak düşünülen şeyler. Bakalım HIV ve AIDS ne?

HIV yani insan bağışıklık yetmezliği virüsü, AIDS hastalığının baş sorumlusu. HIV kişinin enfeksiyonlarla ve kanserle savaşmasını engelliyor. Yani bağışıklık sistemini çökertiyor. HIV taşıyan insanlar bazı enfeksiyonları kaptığında ya da kanser olduğunda AIDS olmuş sayılıyor. AIDS olmanın başka bir şartı ise CD4 sayımının 200’den düşük çıkması. CD4 sayısı doktorunuz ya da sağlık kliniğiniz tarafından yapılan bir kan testiyle anlaşılabiliyor.

HIV taşıyor olmak AIDS hastası olduğunuz anlamına gelmiyor. HIV taşıyan kişilerin AIDS olması yıllar alabilir. Maalesef ne HIV’in ne de AIDS’in henüz bir tedavisi yok. AIDS’li kişilerin AIDS’le alakalı hastalıklardan ölme olasılığı çok yüksek olsa da insanların sağlıklı kalmasını sağlayacak ve daha uzun süre yaşamasına yardımcı olacak bazı yollar var.

HIV ve AIDS nasıl hasta ediyor?

HIV, CD4 isimli akyuvar hücresine saldırıyor ve yok ediyor. Bu hücrenin amacı hastalıklarla savaşmak. Kandaki CD4 seviyesi düştükçe kişi hastalıklara karşı daha savunmasız oluyor.

AIDS ne?

HIV enfeksiyonunun son aşaması: AIDS. Bağışıklık sisteminin bir numaralı elemanı CD4 hücreleri çok az sayıda kaldığında kişide enfeksiyonlarla savaşacak hücre de kalmıyor. Bu aşamada insanın başına birçok bela gelebiliyor. Bağışıklık sistemi istifa edince, AIDS hastalıkları dediğimiz türden hastalıkların patlak vermesi an meselesi oluyor.

HIV nasıl bulaşır?

Türkiye’de bilinen 3.310 HIV taşıyıcısı var. Ancak bilinmeyenlerle birlikte toplam kaç kişi HIV taşıyor kesin olarak bilinmiyor. HIV taşıyıcılarının %30’unun durumlarından habersiz olduğu biliniyor.

HIV bulaşmış bir kişinin kanı, menisi, vajinal akıntısı veya anne sütü virüsün başka bir kişiye geçmesi için yeterli olabilir. HIV’li birinin vücut sıvısı hastalığı olmayan kişiye girdiğinde virüs o kişiye içten çökeltmeye hazır oluyor. Ayrıca bu virüs ağızdaki, anüsteki, penisteki ya da vajinadaki dokulardan ya da cildin herhangi bir yerindeki yaradan da bulaşabiliyor.

HIV kadınlar tarafından da erkekler tarafından da yayılabilir. HIV taşıdığından habersiz ve iyi hisseden bir insan da bu virüsü başkalarına bulaştırabilir. HIV taşıyan hamile kadınlar virüsü bebeklerine bulaştırabilir.

HIV kapmanın en yaygın yolları

•    Uyuşturucu ya da ilaç kullanımında biriyle iğne paylaşmak
•    HIV taşıyan biriyle korunmadan cinsel ilişkiye girmek

HIV’in bulaşmayacağı bazı durumlar da şunlar:

•    HIV ya da AIDS birine dokunmak ya da sarılmak
•    Umumi tuvaletler ya da yüzme havuzlarını paylaşmak
•    Bardak, çatal, bıçak ya da telefon paylaşmak
•    Böcek ısırıkları

Kimler HIV olabilir?

Bazı eylemler sizi HIV’in pençesine atabilir. Bu eylemler:

•    Korunmadan cinsel ilişkiye girmek. Bu HIV taşıyan biriyle kondomsuz vajinal, anal ve oral seksi kapsar.
•    HIV taşıyan biriyle enjeksiyon paylaşmak. Bu enjeksiyonun içine dövme iğneleri ve vücut piercingleri de girebilir.
•    HIV taşıyan birinden kan almak. Verilen her kan hastalık taşıması riskine karşı test ediliyor. Bu kısmen endişelenilecek bir durum değil.
•    HIV taşıyıcı bir anneden doğmak. HIV bebeğe anne sütü yoluyla da geçebilir.

Yukarıdaki durumlardan en az biri başınıza geldiyse, bir HIV testi yaptırmayı düşünmelisiniz.

Sağlık çalışanları işlerinde büyük tehlike altında olduklarından bazı önlemler almalılar. Bazı sağlık çalışanları HIV virüsü taşıyan bir iğnenin batmasıyla ya da açık yaralarına HIV’li kanın bulaşmasıyla virüsü kapabilirler.

HIV testleri

HIV taşıyıp taşımadığınızı anlamanın tek yolu HIV testi yaptırmak. Kanınızdaki HIV işaretlerine bakmak için yapılan bir dizi testten bahsediyoruz. Kanınızdan küçük bir örnek alınıp yapılır. Kan laboratuvara gönderilir ve HIV var mı yok mu bakılır. Tükürükte ya da idrarda HIV belirtilerini kontrol etmek amaçlı yapılan başka testler de var. Ancak idrar testi çok etkili değil, tükürük testi ise çok yaygın değil.

HIV test sonuçlarınız klinik tarafından gizli tutulur. Hatta bazı klinikler sizin adınızı bile almadan yapabilir. Sonuçlarınızı almak için kliniğe gitmelisiniz. Sonuçlar pozitifse HIV taşıyorsunuz. Negatif test sonucu kanınızda HIV bulunmadığı anlamına gelir.

HIV testi yaptırmadan önce

•    Kliniğe gizlilik politikaları hakkında birkaç soru sorun.
•    HIV taşıdığınızı öğrenirseniz hayatınızda ne gibi değişiklikler olacağını düşünün.
•    Doktordan ya da hemşireden HIV, AIDS ya da HIV testi hakkında bilgi vermesini isteyin.