Histamin İntoleransı Nedir?

Gerçek alerjik reaksiyonlar histamin içerir, fakat histamin intolerans farklıdır. Histamin intoleransı doğal olarak meydana gelen histamine yüksek düzeyde sahip olan yiyeceklere verilen reaksiyon ile ilgilidir. Normal bir alerjik reaksiyon sürecinin aksine, istilacı olarak algılanan bir yiyeceğe karşılık olarak vücut kendi kendine yüksek düzeyde histamin üretir. Histamin intoleransı olan insanlarda genelde diamin oksidaz (DAO) ve histamin-N-metil (HNMT) isimli birarada bağlanan ve histamini metabolize eden iki enzimde düşük miktardadır. Bu insanlarda histamin zamanla birikebilir ve belirtilerini vücuda yayabilir.

Histamin Nedir ?

Histamin amin denilen ve azot içeren bileşiklerin grubundan biridir. (Diğer sık rastlanan aminler amfetamin ve psödoefedrin içerirler.) Histamin, vücut içersinde biyolojik etkisi olan anlamına gelen, bir biyoaktiftir. Vücud boyunca dokulardaki özel alıcılara bağlanır, bu nedenlede çeşitli deri, gastrointestinal, sinir sistemi ve kardiyak belirtilerine neden olur.

Belirtiler

Histamin intoleransın en çok görülen belirtileri migren baş ağrıları, mide ve bağırsak ile ilgili hastalıklar (ishal gibi), kızarma, kurdeşen, egzama ve alerjik rinittir. Histamin intolerans çok daha fazla acı veren belirtilere de sahip olabilir. Astım ataklarını ya da anafilaktik şoku tetikleyebilir, aritmiye neden olabilir veya crohn hastalığı gibi ciddi kronik durumları beraberinde getirebilir.

Yüksek Histaminli Gıdalar

Yüksek histamin içeren gıdalar şarap, yıllanmış peynir, maya içeren gıdalar, lahana turşusu gibi genelde çok işlenmiş ya da mayalanmış besinlerdir. Ayrıca ıspanak ve domatesde yüksek histamin içerir. Ek olarak turunçgiller histamin içerik açısından zengin görünmeseler de, vücut içinde mast hücrelerine bağlanmış histamini serbest bırakabilirler. Bu nedenle, sıkı bir histamin diyeti uygulayan insanlar, turunçgillerden uzak durmaları konusunda uyarılırlar.

Histamin ve Alkol

“Kırmızı şarap baş ağrısı” genelde histamin intolerans ağrısıdır ve kırmızı şarap histamin konusunda gerçekten zengindir. Fakat tüm alkollü içecekler histamin intoleranslılara sorun olabilir çünkü alkol vücut içersinde histamini metabolize eden enzimlerden biri olan DAO’nun etkisini azaltabilir. Bu nedenledir ki histamin diyetinde alkole izin verilmez.

Histamin İntoleransı Teşhisi

Yüksek histamin içerikli yiyecekler tükettikten sonra yinelenen belirtiler doktorları histamin intoleransından şüphelenmeye itebilir ve teşhisin bu evresinde yemek günlüğü yardımcı olabilir. Histamin intoleransı vücut içerisinde histamin yığınlarının zamanla birikebildiği, immünglobulin E aracılı yiyecek alerjilerinden farklılık gösterir. Bu histamin intoleransının teşhisini zorlaştırabilir, özelliklede iğneleme ve RAST gibi sıradan alerji testleri immünglobulin E’siz aracılıklı alerjilerin teşhisinde kullanılamaz. Histamin intoleransı çift kör besin yükleme testinin ardından gelen histamin diyeti ile teşhis edilebilir.

Histamin İntoleransı ile Yaşamak ve Tedavisi

Sıkı bir histamin diyetine bağlı kalmak histamin intoleransından kurtulmanın anahtarıdır. Doktorunuz uzak durmanız gereken gıdalar hakkında bilgi vericektir, fakat genelde mayalanmış ve bayatlamış gıdaların yanı sıra yüksek histaminli sebzeler soruna neden olmaktadır.

Ayrıca doktorunuza reçeteli ya da reçetesiz kullandığınız ilaçlar hakkında bilgi vermelisiniz. Bazı ilaçlar DAO ve HNMT enzimlerinin hareketlerini etkileyebilir. Eğer böyle bir ilaç kullanıyorsanız, doktorunuz dozajını ayarlayabilir, sizi bu enzimleri engellemeyen benzer bir ilaca yönlendirebilir ya da mümkünse sizi ilacı kullanmaktan tamamen alıkoyabilir.

Histamin intoleransı için histamin diyeti uzun süreçli tek tedavi yöntemi olsa dahi, işe yarayabilecek bir kaç farklı tedavi yöntemi de olabilir. Kazara histamin içerikli bir yiyecek tükettiğinizde ya da DAO enziminin aktivitesini engelleyebilecek bir ilaç almak durumunda kaldığınızda Benadryl (antihistaminik) bir çözüm yolu olabilir.

Histamin intoleranslılar için bazı doktorların önerdiği takviyelerde ayrıca mevcuttur. Yüksek dozda vitamin C ve vitamin B6 (DAO enziminin vücut içindeki aktivitesini uyarırlar) içeren ve vücudun doğal kaynaklarına eklemek için DAO içeren kapsüller gibi. Aynı zamanda, bu tedavi yöntemlerinin yanı sıra histamin intoleranslıların histamin diyetini uygulamaları önerilir ve histamin içeren yiyecekler tüketmelerine izin verilmez.