Hepatit hakkında neleri bilmeliyim?

Karaciğer düşmanı hepatitin bulaşma yollarından biri seks. Hepatit hakkında neleri bilmeliyim ve korunma yolları hakkında neler biliyorum?

Hepatitin ortak kullanılan çatal kaşıklardan, steril olmayan iğnelerden bulaştığını herkes biliyor. Ancak bilmediğimiz şeyler de var. Mesela karaciğeri öldüren bu hastalık cinsel yolla da bulaşabiliyor. Nasıl bulaştığını, nelere dikkat etmemiz gerektiğini pek fazla bilmiyoruz. İşte hepatit hakkında sık sorulan sorular.

Kaç tip hepatit var?

Karaciğerde soruna yol açan beşten fazla hepatit türü var. 

Tüm hepatit tipleri cinsel yolla bulaşır mı?

Hepatit A ağız yoluyla veya dışkıdan bulaşıyor. Elinize değen küçücük bir virüs ağzınızla temas ederse hepatit A olabilirsiniz.

Hepatit B, HBV olarak biliniyor. AIDS’ten 50 – 100 kat daha kolay bulaşıyor. Vajinal salgıda, tükürükte ve menide bulunuyor. Özellikle oral ve anal seks hepatit B’nin bulaşması için uygun ortamlar. El ele tutuşmaktan, sarılmaktan ya da küçük bir öpücükten bulaşmaz. Ama derin bir öpüşmede bulaşıp bulaşmayacağı garanti değil. Çünkü HBV virüsü tükürükte de var. Özellikle ağzınızda yara ya da tahriş varsa bulaşma olasılığı artıyor. Çok fazla kişiyle cinsel ilişkiye girmekse risk faktörü.

Hepatit C, virüsü kapmış birinin kanıyla temas halinde bulaşıyor. Genital yaralar, kesikler, adet kanaması bunlar arasında. Birden fazla kişiyle cinsel ilişkide bulunanlarda, daha önce cinsel yolla bulaşan hastalık geçirenlerde, güvenilir olmayan kişilerle cinsel ilişkiye girenlerde risk yüksek. Tek eşli olanlardaysa risk neredeyse yok. 

Kadınlarla erkeklerde hepatite yakalanma riski aynı mı?

Risk cinsiyete göre değil, davranışa göre değişiyor. Araştırmalara göre erkeklerin hepatite yakalanma oranı daha yüksek.  Özellikle erkeklerle seks yapan erkeklerde hepatit B olasılığı diğer kişilere oranla 10 – 15 kat artıyor.

Eşimle seks yapmadan önce ona nasıl güveneceğim?

Birinin hepatit olduğu çoğunlukla öyle gözünden anlaşılmıyor. Belirtiler net değil. Bazı kişiler hepatitin ileri bir aşamasında olsa bile tamamen sağlıklı görünebilir. Uzmanlara göre cinsel ilişkiye gireceğiniz kişiyle bu konuda açıkça konuşmalısınız. 

Tabii ki belirti gösterenler de var. Göz bebeklerinin veya cildin sarı olması, yani bildiğimiz sarılık hepatit alarmı. Ateş, yorgunluk, iştah kaybı, mide bulantısı, kusma, eklem ağrısı, çamur renkli dışkı diğer belirtilerden. Birinin hepatit olup olmadığını anlamanın en basit yoluysa kan testi. 

Seks sırasındaki hangi hareketler hepatite davetiye?

Aşınma, kesik, kanama yaratacak herhangi bir cinsel aktivitede hepatit riski var. 

Hepatit konusunda anal seks vajinal seksten daha riskli görülüyor. En risksiz yol ise oral seks. Ama oral – anal olmadığı sürece. Uzmanlara göre birden fazla kişiyle cinsel ilişkiye girenler kesinlikle dikkatli olmalı. Önlem almanın basit yolları var. En bilineni kondom. Bunun dışında hepatit A ve B’ye özel aşılardan da yaptırabilirsiniz.

Öpüşmeyle hepatit bulaşır mı?

Öpüşme sırasında kişilerin tükürük salgıları birbirine karışıyor. Hepatit B virüsü tükürükte de bulunduğu için öpüşmeyle geçmesi olanaklı. Hele de ağızda yara bere varsa çok dikkatli olunmalı. 

Vibratörler ya da diğer seks oyuncakları riskli mi?

Evet riskli. Çünkü hepatit dayanıklı bir virüs. Vücut dışındaki ortamlarda bile birkaç hafta canlı kalabiliyor. Vibratörü sıcak suyla yıkamak mikropların ölmesi için mantıklı bir çözüm. Ama en güvenilir yol eşiniz hepatit aşısı olmadan önce bu oyuncaklara biraz ara vermek. 

Kondom, cinsel yolla bulaşan hepatiti önlemede ne kadar etkili?

Kondomlar %99 güvenilir. Uzunca bir süredir tek eşli değilseniz sizin için en sağlıklı yol istisnasız her ilişkide kondom kullanmak. Bazı uzmanlara göreyse sadece normal kondomlar kullanılmalı. Çünkü aromalı ya da parfümlü olanlar da riske davetiye çıkarabilir.