Hepatit C’den korunma yolları

Angelina Jolie gibi olsam başka ne isterim demeyin. Hepatit C sizden uzak olsun sağlığınız yerinde dursun. Bakalım hepatit C’den korunma yolları neler?

Rivayete göre Hepatit C virüsü Angelina Jolie’ye bulaşmış. Gitmiş karaciğere yerleşmiş. Orada iltihap yapmış. Yaralar açılmış. Karaciğer onarılamayacak düzeyde zarar görmüş. Şimdi karaciğer nakline ihtiyaç varmış. Global tabloidlerin tümü, elbette bizimkiler de haberi böyle aktardılar. Hepatit C virüsü birkaç yıl önce de Pamela Anderson’a musallat olmuştu. Kısaca virüsle ilgili bilgilerimizi tazelemek için gündem uygun diyebiliriz. 

Hepatit virüsünde çeşit bol. A’sı var, B’si var, bu da C’si. Hepatit virüsü tam bir boksör: karaciğere çalışıyor. C tipinin en azından 6 tane alt dalı belirlendi. Biri diğerinden daha tehlikeli değil, ancak hepsinin tedaviye verdiği yanıt farklı.

Hepatit C belirtileri

Başlangıçta ve hastalığın ilk bulaştığı andaki akut belirtiler şöyle:

Sarılık (tende ve gözlerde sararma, idrarda koyulaşma)

Karın ağrısı

İştahsızlık

Mide bulantısı

Halsizlik

6 aydan sonra hepatit C kronik aşamaya geçiyor. Virüs hala aktif. İlk belirtiler yok denecek kadar hafifleyebilir ama kişi hepatit C’yi hala bulaştırabilir. Bu aşamada gözlenebilecek bazı belirtiler şunlar olabilir:

Aşırı halsizlik

Depresyon

Hafıza ve konsantrasyon problemleri

Ruh halinde değişimler

Hazımsızlık

Eklem ve kas ağrıları

Baş ağrısı

Karaciğer bölgesinde ağrı

Karın ağrısı

20 – 30 yıl gibi uzun sürelerde hepatit C’si olan 5 kişiden birinde siroz ya da karaciğer yaraları görülmeye başlar. Siroz karaciğer çalışmayı sürdürüyorsa kompanse siroz; karaciğer çalışmayı tamamen bırakmışsa dekompanse siroz adını alır. Bu aşamada tek tedavi yolu karaciğer nakli.

Hepatit C nasıl bulaşır?

Kan ya da vücuttaki başka herhangi bir sıvının hastalıklı kişiden bağışıklığı olmayan başka bir kişiye geçmesiyle bulaşır.

İlaç ve şırınga paylaşımıyla

Doğum sırasında (anneden bebeğe)

Kondom olmadan seks yapıldığında

Hepatit C yemek ve su paylaşımıyla bulaşmaz. 

Kimler hepatit C riski altında?

Uyuşturucu bağımlıları

Böbrek diyaliz hastaları

Kan ya da organ nakli yapılanlar

Teşhis edilemeyen karaciğer sorunları yaşayanlar

Hepatit C’si olan anneden doğmuş çocuklar

Dövme ve piercing yaptıranlar

Hepatit C nasıl teşhis edilir?

Hepatit C’yi teşhis edebilmek için iki tür test yapılabilir. Biri antikor testi diğeri PCR testi.

Antikor testi. Antikorların virüsü kontrol etmesine ya da virüsle savaşmasına bakar. Böylece vücudun daha önce hepatit C ile tanışıp tanışmadığı ortaya çıkabilir.

PCR testi. Virüsün hala vücutta olup olmadığına, hala üretilip üretilmediğine bakar.

Hepatit C nasıl bulaşmaz?

Kan ya da diğer vücut sıvıları yoluyla bulaşır. Bulaşamayacağı bazı durumlara bakalım.

Öksürmek

Burun akıntısı

Sarılmak

Öpüşmek

Emzirmek

Aynı çatal bıçağı kullanmak

Günlük iletişim 

Yemek ya da su paylaşımı

Özetle günlük iletişim riskli değil. Ancak unutmayın: hepatit C kan yoluyla bulaşır. İşin içinde kan varsa dikkatli olmalısınız.

Jilet, diş fırçası, tırnak makası gibi üzerinde kan olabilecek eşyaları paylaşmayın. Açık yaralarınızı bantlayın.

Ped, tampon ve yara bantlarınızı dikkatli bir şekilde atın.

Uyuşturucu bağımlısıysanız yardım alın. Bırakmaya çalışın. En azından enjeksiyonları ya da diğer ekipmanları başkalarıyla paylaşmayın.

Kan, organ, doku bağışlamayın.

Hepatit C önlenir mi?

Hepatit C’yi önleyebilecek bir aşı yok. Ancak dikkat edebileceğiniz bazı noktalar şöyle:

Başkasının şırıngasını kullanmayın.

Jilet gibi kişisel bakım ürünlerini paylaşmayın.

Dövme ya da piercing konusunda dikkatli olun. Kullanılan ekipmanların üzerinde başkasının kanı olabilir.

Biriyle seks yapacağınız zaman mutlaka kondom kullanın.