Hangi yiyecekler metabolizma için zararlı?

Özellikle, belirli yiyeceklerin ya da belirli pişirme tarzlarının insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini internetten bulmak oldukça kolay olduğundan, sağlıklı yiyecek seçimi yapmak oldukça zordur. Hangi yiyeceğin ya da hangi pişirme tarzının daha iyi ya da daha kötü olduğunu belirleyen birçok faktör vardır. Yakalanma riskinizin yüksek olduğu hastalıklar da bu faktörlerden biridir. Daha doğal besin tercihleri yapmak ve bu tercihleri en doğru şekilde pişirmek için bir beslenme uzmanına danışmanızda fayda vardır.

Kızarmış Yiyecekler

Kızarmış yiyecekler, birçok insan için diğer bütün pişirme tarzlarından kesinlikle daha lezzetlidir. Kızarmış yiyecekler genellikle yüksek miktarda trans yağ asidi içeren ve kalp ve damar hastalıkları riskini arttıran bitkisel yağlarda kızartılır.  Ek olarak kanola yağı, ayçiçek yağı, keten yağı ve hatta zeytinyağı gibi birçok bitkisel yağ, yüksek miktarda ısıya maruz kaldığında toksik aldehitler üretir. Aldehitler, yağ asitlerinin indirgenmesi sonucu açığa çıkan ve vücuttaki proteinlerle, hormonlarla ve enzimlerle olumsuz reaksiyonlara giren moleküllerdir. Genel olarak keten tohumu yağı ve hindistancevizi yağı kızartmalarda kullanılabilecek en zararsız yağlardır diyebiliriz. Tereyağı, doymuş yağ açısından oldukça zengin olduğu için yiyeceklerinizi bir tavada tereyağı ile hafifçe kızartmak da sağlıklı bir alternatiftir.

İşlenmiş Gıdalar

İşlenmiş gıdalar, raf ömrünün uzatılması amacıyla yoğun işlemlere tabi tutulan gıdalara verilen genel isimdir. Makarna sosları, salata sosları, konserve çorbalar ve dondurulmuş pizzalar işlenmiş gıdalara verilebilecek örnekler arasındadır. Birçok işlenmiş gıdanın rengi ve tadı bu ürünlerin tüketicilere daha cazip gösterilmesi amacıyla değiştirilmiştir. Başka bir deyişle, işlenmiş gıdalar kar için üretilmiştir ve genellikle besleyici değildir. İşlenmiş gıdalar genellikle rafine edilmiş şeker ve tuz ile zenginleştirilmiştir, çünkü rafine şeker ve tuz daha lezzetlidir. Ayrıca, işlenmiş gıdalara, trans yağların yanısıra renk, uzun raf ömrü ve lezzet vermek amacıyla birçok kimyasal katılır. İşlenmiş gıdalara, bazen, vitamin ve mineraller de eklenebilir ancak bu gıdalar, çok yüksek kalori içerir ve bünyesinde çok az miktarda yararlı besin bulundurur. Bu yüzden, işlenmiş gıdalar genel itibariyle zorunda kalınmadıkça tüketilmemesi gereken gıdalardır.  Taze besinler her durumda işlenmiş gıdalardan daha sağlıklıdır.

Fırında Pişmiş Yiyecekler

Balık, patates ve sebze gibi bazı yiyeceklerin fırında pişirilmesi, kızartılmalarından daha sağlıklıdır. Yiyecekleri fırında pişirdiğinizde, ek olarak herhangi bir yağ kullanmazsınız. Bu yüzden yiyeceklerin fırında pişirilmesi düşük yağlı ve sağlıklı bir alternatiftir.  Ancak, bütün bunlara rağmen fırında pişirilen bütün yiyecekler sağlıklı değildir; kekler, kurabiyeler, muffinler ve tatlılar bu sağlıksız fırın ürünlerine örnek olarak gösterilebilir. Kullandığınız hammadde ne kadar besleyiciyse fırında pişmiş yemekler de o kadar besleyicidir. Bununla birlikte, bazı besinleri yüksek sıcaklıkta fırında pişirmenin bu besinlerin içerisindeki C ve E vitamini gibi bazı besleyici içerikleri yok edebileceğini unutmamalısınız.

Tatlılar

Tatlılar hem sağlıklı hem de sağlıksız yiyecekler içeren geniş bir besin sınıfıdır. Bal, agave şurubu,  şeker otu, pekmez ve akçaağaç şurubu gibi doğal tatlandırıcılarla yapılan tatlılar, çok fazla yenmediği takdirde, kan şekeri seviyesinde ve vücuttaki insülin seviyesinde ani yükselişlere sebep olmaz.  Sütlü çikolata, şeker ve abur cuburlar gibi diğer tatlılar ağır işlem görmüştür ve genellikle toz şeker, yüksek fruktozlu mısır şurubu ya da yapay tatlandırıcılar ile tatlandırılmıştır ve vücudunuz için oldukça zararlıdırlar.  Yüksek fruktozlu mısır şurubu, vücudunuzun yüksek miktarda insülin üretmesine sebep olur ve Tip 2 şeker hastalığına yol açabilir. Yapay tatlandırıcıların ise sinir dokularına zarar verme riski vardır.

Tartışma

Hangi çeşit yemekleri hangi pişirme tekniğini kullanıp yiyeceğinize karar verirken, kişisel durumunuza göre karar vermeniz oldukça önemlidir. Eğer obezseniz ya da kalp hastalığınız varsa işlenmiş gıdalardan, kızarmış yiyeceklerden ve rafine şeker veya yapay tatlandırıcılar kullanılarak üretilen tatlılardan uzak durmanız sağlığınız açısından önemlidir. Eğer şeker hastalığınız varsa işlenmiş gıdaları ve rafine şeker vb. kullanılarak üretilen tatlıları hayatınızdan tamamen çıkartmanızda fayda vardır. Sağlık durumunuza en uygun pişirme tekniğini öğrenmek için doktorunuza danışın.