Proton Pompası İnhibitörü İlaçların Sağlığa Etkileri

ABD’de yeni yapılan bir araştırma proton pompası inhibitörü adlı mide ilaçlarının uzun vadeli etkilerini açığa çıkardı. Reflü, mide yanması ve peptik ülser tedavilerinde yaygın olarak kullanılan proton pompası inhibitörlerin mide duvarındaki bezlerin salgıladığı mide asidini azaltmakla görevli.

Proton Pompası ve Bunama

JAMA Nöroloji dergisinde 15 Şubat’ta yayınlanan araştırma sonuçları proton pompası inhibitörlerinin kronik kullanımıyla artan bunama riski arasında bir bağlantı olduğunu gösterdi. Yaşları 75 ve üzerinde olan 74.000 yetişkinde PPI alanlarla bunama teşhisi konulanları karşılaştırdılar. Kronik PPI kullanımı, 18 aylık bir sürede üç ayda bir en az bir kere reçete edilmesi olarak tanımlanmış. En sık kullanılan PPI’lar omeprazole (Prilosec), pantoprazole (Protonix) ve esomeprazole (Nexium) olarak görülüyor. Çalışmanın başında hiçbir katılımcı bunama belirtisi göstermiyor. 8 yıllık izlemeden sonra PPI kullananlarin kullanmayanlara göre bunama riskinin %44 arttığı saptanmış. Özellikle erkeklerin kadınlara göre daha fazla risk altında olduğu, arada sırada ilacı kullananların ise daha az risk taşıdığı saptanmış.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Harvard ile bağlantılı Brigham ve Kadın Hastanesi geriatri bölümü klinik direktörü Dr.Houman Javedan “Yaşlı kişiler yaşları ilerledikçe daha fazla ilaç kullanıyorlar ve ilaç kullanma süresini gereğinden uzun tutuyorlar. Ya kullanmaya alışıyorlar ve doktorlarına ilacı bırakma konusunu sormuyorlar ya da bırakırlarsa ne olacağından korkuyorlar.” şeklinde konuştu.

Yaşlı insanlar çeşitli ilaçlar alıyorlar, bu durum polifarmasi olarak biliniyor. 65 yaş üzerindeki erkeklerin %44’ü, kadınların %57’si 5 veya daha fazla ilaç kullanıyor. Bu gruptakilerin %12’si 10 veya daha fazla ilaç kullanıyor. Dr.Javedan “İlaçların birbiriyle nasıl etkileştiği ve uzun süreli kullanımın etkileri bilim insanları tarafından araştırılmaya devam edilecek ve bu çalışma da PPI’larla ilgili.” dedi.

PPI’ların insanı bunamaya daha yatkın hale nasıl getirdiği tam olarak bilinmiyor. Araştırmalar ilacın bazı bileşenlerinin, yaşın ilerlemesiyle geçirgenleşen kan-beyin bariyerini geçerek beyin enzimleriyle etkileştiğini düşündürüyor. Başlangıçta yapılan hayvan deneylerinde PPI’ların farelerin beyinlerinde beta amiloid seviyesini arttırdığı gösterildi, bu proteinin fazlalığı bunama ve Alzheimer ile bağlantılı. Diğer bazı araştırmalar kronik PPI kullanımı ile B12 eksikliği arasında bir bağlantı olabileceğini gösterdi. Dr.Javedan, bilinmeyen başka mekanizmaların da işin içinde olabileceğini söylüyor ve ekliyor “Bu çalışma, kronik PPI kullanımının özellikle de yaşlılarda güvenli olup olmadığının sorgulanmasını sağlıyor.”.

Dr. Javedan’a göre eğer 18 aydan daha uzun süredir her gün proton pompası inhibitörü alıyorsanız doktorunuza bu doza düzenli olarak devam edip etmeme konusunu danışmalısının çünkü belki sadece belirtiler ortaya çıktığında ilaca ihtiyacınız olabilir.