"Organ naklinde komisyon kararları kesindir"

Sağlık Bakanlığınca, organ nakli hizmetlerinde bir bedel veya başkaca çıkar karşılığı organ ve doku alınması ve satılmasının yasak, komisyon kararlarının kesin olduğu belirtildi.
 
Bakanlık tarafından yapılan yazılı açıklamada, organ bağışı ve nakli konusunda son günlerde basında yer alan akraba dışı organ nakillerine ilişkin tartışmalara işaret edildi. Açıklamada, bugün bir gazetede, "Ölmemi istiyorlar. Komisyon bana ‘Öl’ dedi" başlığıyla yayımlanan habere ilişkin yanlış algının oluşmaması için Etik Komisyonun karar aşamaları hakkında bilgi verildi.
 
Türkiye’de organ nakli hizmetlerinin, "Organ Doku Alınması, Saklanması ve Nakli Hakkında Kanun" ve "Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği" uyarınca yürütüldüğü ifade edilen açıklamada, ilgili kanunun 3’üncü maddesinde "Bir bedel veya başkaca çıkar karşılığı organ ve doku alınması ve satılması yasaktır" hükmünün yer aldığı vurgulandı. Açıklamada, şunlar belirtildi:
 
"Bu hükme istinaden canlıdan organ nakilleri, yönetmeliğin 16’ncı maddesinde ‘TODS’a (Türkiye Organ ve Doku Bilgi Sistemi) kaydı yapılmak kaydıyla, alıcının en az iki yıldan beri fiilen birlikte yaşadığı eşi ile dördüncü dereceye kadar (dördüncü derece dahil) kan ve kayın hısımlarından yapılabilir’ şeklinde düzenlenmiştir.
 
Akraba dışı canlıdan organ nakli ise yönetmeliğin 16’ncı maddesinin devam eden fıkralarına istinaden naklin yapılacağı ilde oluşturulacak Etik Komisyonun, verici ile alıcı arasında yönetmeliğe ve diğer ilgili mevzuata aykırı herhangi bir hususun bulunmadığını ve etik açıdan organ bağışının uygunluğunu onaylaması ile gerçekleştirilecek akraba dışı kişilerden yapılır."
 
Açıklamada, Etik Komisyonun il sağlık müdür yardımcısı başkanlığında, valilikçe görevlendirilecek il emniyet müdür yardımcısı ya da kaçakçılık ve organize suçlarla mücadele şube müdürü, naklin yapılacağı hastane haricindeki kamu hastanesinden bir tabip, naklin yapılacağı hastane personelinden olmayan bir psikiyatri uzmanı, baro tarafından görevlendirilecek bir avukat ve valilikçe görevlendirilecek bir sosyal hizmet uzmanından oluştuğu belirtildi.
 
"Uygun görülmeyen başvuru için başka komisyon karar alamaz"
 
Başvuruların, naklin yapılacağı hastane başhekimliğince il sağlık müdürlüğüne yapıldığı ifade edilen açıklamada, şu bilgilere yer verildi:
 
"Komisyon 15 günde bir üye tam sayısının en az üçte iki çoğunluğuyla toplanır, gerekli gördüğü takdirde verici ve/veya alıcıyı ve akrabalarını dinler. Komisyona sunulan bilgi ve belgelerin doğruluğunu araştırır, alıcı ve verici arasında etik ve yasal olmayan bir durumun bulunmadığı kanaati oluştuğunda naklin etik açıdan uygunluğuna karar verir. Kararlar üye tam sayısının üçte iki oy çoğunluğu ile alınır. Acil nakil gereken hasta için başvuru olması halinde Komisyon ivedilikle toplanır ve karar alır. Etik Komisyon kayıtları TODS’a kaydedilir. Komisyon kararları kesindir ve komisyonca uygun görülmeyen nakiller yapılamaz. Bir komisyonun uygun görmediği başvuru için başka bir komisyon karar alamaz."
 
(AA)