Guatrın nedenleri

Bazen varlığını bile hissettirmeyen ama bazen nefes almaya engel olan guatrın nedenleri neymiş bakalım.

Bazı durumlarda guatrın hiçbir nedeni bulunmaz. Ancak olası birçok neden de var. 

İyot yetersizliği

İyot yetersizliği guatrın başlıca nedenlerinden. Gelişen dünyada önemli problemlerin başında yer almaya hala devam ediyor. 

İyot doğada az rastlanan bir element. Deniz suyu ya da tuzda bulunuyor. Vücuda girme şekli ise iyotlu topraklarda yetişen bitkiler aracılığıyla oluyor. Deniz bitkileri ya da balık da iyot zengini besinler arasında. İyot içeren başka besinler de şunlar:

Deniz ürünleri (balık ya da midye)

Yeşil sebzeler

İnek sütü

Tiroit bezi tiroit hormonu üretmek için iyoda ihtiyaç duyar. Bu hormon vücudun büyümesini ve metabolizmayı kontrol eder. Vücudunuz yeterli miktarda iyot alamazsa tiroit bezi daha fazla tiroit hormonu üretmek için daha fazla çalışır ve büyümeye başlar.

İyotlu tuzların piyasaya sürülmesiyle iyot yetersizliği vakalarında düşüş olmaya başlamıştı. Ancak son yıllarda iyot yetersizliği yaşayan kişilerin sayısı yeniden artmaya başladı. Bunun nedeni insanların daha tuzlu yemeye başlamaları ve süt ürünleri tüketmemeleri olabilir. Sıkı bir vejetaryen diyet takip edenler için iyot yetersizliği büyük bir sorun olabilir.

Aşırı aktif tiroit bezi

Tiroit bezi aşırı fazla çalıştığında da guatra sebep olabilir. Bu durum bol miktarda tiroit hormonunun oluşmasına neden olur. Hormon üretiminin artması tiroit bezlerinin şişmesini tetikler.

Tiroit bezlerinin çok fazla çalışmasının önde gelen nedenlerinden biri Graves hastalığı olarak adlandırılıyor. Graves hastalığında bağışıklık sistemi tiroit bezlerine antikor gönderiyor. Bu antikorlar tiroit bezlerine saldırır. Çok miktarda tiroit hormonu bu sayede serbest kalır.

Az çalışan tiroit bezi

Tiroit bezleri gerektiğinden az çalıştığında da guatr oluşabilir. Tiroit bezleri yeterli miktarda tiroit hormonu üretmezse vücut bezi daha fazla üretmesi için zorlar. Bu zorlamanın sonucunda tiroit bezi şişer.

İyot yetersizliği kadar Haşimoto hastalığı da tiroit bezlerinin az çalışmasına neden olur. Graves hastalığında olduğu gibi Haşimoto’da da bağışıklık sistemi tiroit bezlerine saldırır. Yalnız bu kez bezin daha fazla çalışmasından çok, bezin hormon üretme yeteneğini etkiler. Bunun üstesinden gelebilmek için tiroit bezleri şişer ve soncunda guatr oluşur.

Sigara içmek

Guatr olmakla sigara içmek arasında sağlam bir bağ var. Bu durumun nedeni içilen sigaranın içinde vücudun iyodu kullanmasını engelleyecek bir madde olması. Bu maddenin adı tiyosiyanat. İyot yetersizliği yaşayan sigara tiryakileri bu durumda epey şanssız. Siz de onlardan biriyseniz bir an önce sigarayı bırakmayı düşünseniz iyi olur.

Diğer nedenler

Guatra neden olan başka birçok durum var. Bu durumlar:

Hamilelik ve ergenlik

Hamilelik ve ergenlik döneminde değişen hormon seviyeleri tiroit bezini etkileyebilir.

Lityum

Depresyon, bipolar bozukluk (ruh halinin bir uçtan diğerine çok kısa sürede değişebilmesi) gibi akıl hastalıkların tedavisinde kullanılan yaygın bir ilaç: lityum. Lityum tiroit bezlerinin işleyişini etkileyebilir. 

Enfeksiyonlar

Enfeksiyonlara neden olabilecek bakteriler, parazitler ve mantarlar guatra da neden olabilir.

Guatrojenik yiyecekler

Bu yiyecekler tiroit bezlerine baskı yapmalarıyla da bilinirler. Tabi aşırı tüketildiklerinde.

Ispanak

Fıstık

Soya fasulyesi

Tofu

İyot fazlası

İyodun fazla olmasının nedeni iyot içeren yiyeceklerin çok fazla tüketilmesi olabilir. Bu tür yiyecekler çok fazla tüketildiğinde tiroit bezini etkiler.

Radyasyona maruz kalma

Radyasyon bazen guatra neden olabilir. Kanser gibi hastalıkların tedavisinde kullanılan radyasyon boğaz bölgesine uygulandığında guatra neden olabilir.

İyi huylu tümörler

İyi huylu tümörler de guatra neden olabilir.

Tiroit kanseri

Tiroit kanseri guatrın nedenlerinden. Tiroit kanseri vakaları çok nadir olmakla birlikte dediğimiz gibi tiroit bezini etkilemesinden dolayı guatra neden olabiliyor.

Guatr hakkında kafanıza takılan soruları uzmanlarımıza iletebilirsiniz.