Fenilketonüri nasıl önlenir?

Fenilketonüri hastası mısınız? Hayata küsmeyin. Biraz sebzeye biraz hayal gücü ekleyin. Peki fenilketonüri nasıl önlenir?

Fenilketonüri (PKU) mutasyonla ilişkili. Anne ya da baba (veya ikisi birden) mutasyonlu geni çocuğa geçirebilir.

Mutasyonlu gene sahip olup hasta olmamak mümkün. Bu durumdakiler taşıyıcı.

sebzelerPorsiyonlar küçük olsa da sebze ve meyve yemede sakınca yok.

Çoğu ebeveyn PKU taşıyıcısı olduğunu çocukta PKU belirtileri başlayınca öğreniyor. 

PKU hastası ve hamile olmanıza rağmen diyet uygulamıyorsanız bebeğiniz bundan etkilenebilir. PKU’ya yakalanmasa bile kanınızdaki fenilalanin ona zarar verebilir. 

Nasıl saptanır?

Hani bebeğinizin topuğundan (ya da kolundan) alınan kanla yapılan test var ya. İşte bu testler PKU varlığını ortaya çıkarıyor. Bu testler bebeğin dünyada geçirdiği ilk 24 saatin sonunda (yani biraz protein aldıktan sonra) yapılıyor. Doğum hastenede gerçekleşmediyse doğumdan sonra doktorla görüşmek önemli. 

Sorunu saptamak için daha fazla kan ya da idrar testi yapılması gerekebilir. Genetik testler gündeme gelebilir. Fenilalanin düzeyi yüksek çıkarsa özel beslenme programı zorunlu. 

Önlem

İlki düşük fenilalanin diyeti. Bebek sahibi olmayı düşünüyorsanız diyeti sakın bırakmayın. İkincisi genetik yardım. Ailenizde ya da sizde PKU varsa doktora danışın. 

Ne yemeli?

Süt, yumurta, peynir, fındık, fasulye, soya fasulyesi, tavuk, kırmızı et, balık, bezelye, çikolata, şekerleme, bira yasak. Ayrıca sebze, meyve, tatlı porsiyonları da küçülmeli. 

Anne sütünün fenilalanin düzeyi normal süte oranla düşük. PKU’lu bebekler için geliştirilen özel formüllü mamalar bir başka seçenek. 

Ne yememeli? 

Sabahları fenilalanini düşük mısır gevreği, müsli yiyebilirsiniz. Süt ürünü içermeyen kremayla birlikte iyi gider. Meyve, bal ve buzla püre bir başka seçenek.

Öğle yemeğinde sebze çorbası, üzüm, elma, limonata.

Akşam çeşitli sebzeleri ve yaratıcılığınızı kullanarak kendinize güzel bir menü hazırlayabilirsiniz. Patlıcan, brokoli, mantar, patates önerilen sebzelerden. Güzel bir salatayla sebzelerden şiş kebap yapabilirsiniz. Tabii ki bunları yaparken her zaman doktorunuza danışmanızı öneriyoruz. 

İpuçları

PKU yüzünden hayata küseceğinizi sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Birkaç ipucu ile hayatınız eskisinden çok daha güzel olacak. İster kendiniz PKU sorununa sahip olun isterse çocuğunuz. Atlamamanız gereken ipuçlarını öğrenirseniz herşey kolaylaşacak.

• PKU hakkında bilgi edinin. PKU’ya yakalanan başka ailelerle konuşun.

• Diyet menünüz için yardım alın. Ara sıra da olsa dışarda yiyin. Moralinizi yüksek tutun.  

• Sadece yemeğe odaklanmayın. Hobiler edinin. Tutkular araştırın.  

• Yolculuklar için yiyeceklerinizi hazırlamayı unutmayın.

• Çocuğa kendi diyetini yönlendirebilmesini öğretin. Ona ayrı yemek hazırlamayın. Hepiniz aynı yiyin.

• Okulundaki kişileri çocuğun sorunu hakkında bilgilendirin. En önemlisi ona karşı bu konuda hep pozitif olun.