Erüktasyon hastalık işareti mi?

Tüm canlılar midelerinde biriken havayı ağız yoluyla dışarı atar. Tıp dilinde “erüktasyon” denen geğirmenin birden fazla nedeni var.

Yüksek perdeden geğirmek veya gaz çıkarmak, hiçbir ortamda hoş karşılanan bir hareket değil. Doğal, işlevsel ve sık yaşanmasına karşın sosyal ve kültürel normlar geğirmeyi utanılacak bir hareket olarak etiketlemiş.

erüktasyon Karın bölgesinde yaşanan herhangi bir sağlık sorunu geğirmeye neden olabilir. 

Basit tanımıyla geğirme, yutulan havanın kasılma hareketleriyle dışarı atılması. Hedef, sindirim sistemini biriken havanın yükünden kurtarıp rahatlatmak. Peki neden hava yutuyoruz?

Aerofaji nedir?

Aşırı düzeyde hava yutmanın bilimsel adı, aerofaji. Yeme – içme stili, örneğin büyük lokmalarla hızla yeme eğilimi, gazlı – karbonatlı içeceklerin bol miktarda tüketilmesi veya anksiyete gibi psikolojik sorunlar aerofajiye yol açıyor. Sorun yetişkinlere özgü değil.  Biberonla beslenen veya emzirilen bebeklerin yuttukları havanın çıkarılması için yapılan kombine hareketlere (pışpışlama) hepimiz aşinayız.

Geğirmenin tek sorumlusu, istemsizce yutulan hava değildir. Geğirmeyi rahatlatıcı bir alışkanlık olarak benimseyip uygulayanlar için yutulan ve biriktirilen havanın önemi yoktur. Böyleleri istedikleri an, istedikleri kadar geğirebilir, süreci denetleyerek geğirmeyi anlık, doğal bir tepki olmaktan çıkarabilir.

Geğirme, hava yutma dışında sindirim sistemiyle ilişkili başkaca nedenleri olabilen küçük ölçekli karın ağrılarını ve gaz sancılarını da hafifletebilir, kimi zaman giderebilir.

Geğirirken neler olur?

Geğirmek, çoğu insanın sandığının aksine basit bir hareket değil.

Geğirme sırasında çok sayıda bedensel olay birbiriyle uyum içinde gerçekleşiyor: 

1.    Mideden itilen havaya karışabilecek katıların ve sıvıların akciğerlere gitmesini önlemek için larinks (gırtlak) kapatılıyor.

2.    Bu işlem (yutmaya benzer biçimde) larinks istemli olarak yukarı çekilecek gerçekleştiriliyor.

3.    Larinksin yukarı çekilmesi üst özofagal sfinkteri rahatlatıyor. Atılacak hava, özofagustan boğaza bu sayede daha kolay iletiliyor.

4.    Havanın mideden özofagusa iletilebilmesi için alt özofagal sfinkterin de açılması gerekiyor.

5.    Üsttekiler olup biterken diyafram (tıpkı nefes alırken yaptığı gibi) alçalıyor.

6.    Diyaframın alçalmasıyla basınç karın (abdominal) bölgesinde artıyor, göğüs bölgesinde düşüyor.

7.    Aradaki basınç farkı karın bölgesinden göğüse, özofagusa hava akımını başlatıyor.

Geğirmeyi alışkanlık olarak benimseyenlerde, yukarıda anlatılan olağan geğirmenin dışında bir özellik daha göze çarpıyor. Peşpeşe istemli geğirebilenler üzerinde yapılan araştırmalar, bunların ortamda bulunan havayı özofagusa çekip mideye göndermeden dışarı atabildiklerini, geğirmenin gerçekleşmesi için midelerinde hava birikimine gerek duymadıklarını gösteriyor. 

Karın bölgesindeki ağrı veya sancı duygusu yutulan havayla ilgili değilse, geğirmek rahatlatıcı olamaz. Geğirmek işe yaramıyorsa karın bölgesinde işler yolunda gitmiyor demektir. Bu durumda en doğrusu, ağrı veya sancı başlatan gerçek nedeni ortaya çıkarmaya çalışmak olmalı.

Geğirmek, bir başına tanı koymaya yeterli değildir. Karın bölgesinde yaşanan herhangi bir rahatsızlık veya hastalık geğirmeye neden olabilir.